Кіріспе
Американдық бизнесмен Майкл Робертсон (1967 жылы туған) – MP3.com интернет-музыкалық сайтының негізін қалаушы және бұрынғы бас директоры. MP3.com-нан кеткеннен кейінгі жылдары Робертсон Linspire, SIPphone, MP3tunes және Ajax13 сияқты бірнеше компания іске қосты. Ол сондай-ақ OnRad.io радио іздеу жүйесінің және DAR.fm интернет-радиодан аудио жазуға арналған веб-сайтының негізін қалаушы. Робертсон компанияның "Beam it" және "Instant Listening" бағдарламалары арқылы авторлық құқықты бұзуына байланысты ірі жазба компанияларынан көптеген сот процестеріне тап болды. MP3.com осы сот ісінің көп бөлігін ондаған миллион долларға реттеді. Кейіннен компания Vivendi Universal тарапынан 385 миллион долларға сатып алынды. Робертсон Lindows операциялық жүйесін құрушы компанияны құрды, ол Microsoft-пен сауда маркасы бойынша сот ісін реттегеннен кейін Linspire деп өзгертілді. Linspire десктоптық және ноутбуктерге арналған пайдалануға оңай Linux операциялық жүйесін жасауға бағытталған. 2003 жылы Робертсон Gizmo5 деп аталатын тегін VOIP бағдарламалық жасақтамасын әзірлеген SIPphone компаниясын құрды. Google компаниясы 2009 жылы оны сатып алды. Робертсон 2005 жылы MP3tunes.com-ты іске қосты, ол сандық құқықтарды басқару (DRM) жүйесіз музыканы жүктеу қызметі болды. MP3tunes EMI компаниясының авторлық құқықты бұзу туралы талабына тап болып, 2012 жылы банкротқа өтініш берді. Робертсон Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы Когнитивтік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды және қазір Сан-Диегода тұрады. Ол өзін либертариан ретінде таниды және технологияға қосқан инновациялық үлесі үшін танылды.
Michael Robertson (born 1967) is the founder and former CEO of MP3. com, an Internet music site. In the years following his departure from MP3. com Robertson has launched several companies, including Linspire, SIPphone, MP3tunes, and Ajax13. He is also founder of OnRad. io, a search engine for radio and DAR. fm, a website for recording audio from internet radio. Robertson faced numerous lawsuits from major record labels due to copyright infringements from the company's "Beam it" and "Instant Listening" programs. MP3. com settled the majority of these lawsuits for tens of millions of dollars. The company was later acquired by Vivendi Universal for $385 million. Robertson founded OS technology company Lindows, which later changed its name to Linspire after settling a trademark lawsuit with Microsoft. Linspire focused on creating an easy to use Linux based operating system for desktops and laptops. In 2003, Robertson founded SIPphone, which developed free VOIP software called Gizmo5. Google acquired the company in 2009. Robertson also launched MP3tunes. com in 2005, a music download service without digital rights management (DRM). MP3tunes faced a copyright infringement lawsuit by EMI and eventually filed for bankruptcy in 2012. Robertson earned a bachelor's degree in Cognitive Science from the University of California, San Diego, and currently resides in San Diego. He self identifies as a libertarian and has been recognized for his innovative contributions to technology.
MP3.com
Робертсон MP3.com құрылтайшысы болды. MP3.com алғашқы табысқа ие болғанына қарамастан (акциялардың биржаға шығуы күні (тикері:MPPP), акциялар $28-ден $103-қа дейін өсті), Робертсон компаниясын ірі жазба лейблдарын және музыкалық баспа орталықтарының қоздырған сот процесіне бағытталды. Сот процесі Робертсонның "Beam it" және "Instant Listening" бағдарламаларынан туындады. "Beam it" функциясы адамдарға өздерінің CD жинақтарын my.mp3.com онлайн сақтау орындарына жылдам жүктеуге және жеке музыкалық жинақтарына онлайн режимінде қол жеткізуге мүмкіндік берді. "Instant Listening" қатысушы бөлшек саудагерлерден онлайн сатып алынған CD-лерге дереу қол жеткізуге мүмкіндік берді. Алайда, қызметті іске қосу үшін Робертсонға барлық музыкалық CD-лерді көшіруге тура келді. MP3.com CD-лерді өзінің индексі үшін сатып алғанымен және пайдаланушылар өздерінің көшірмелерін де ұсынуға тиіс болды, MP3.com музыканы серверлерінде цифрлық түрде сақтау арқылы ішкі көшірмеленген музыка үшін лицензия алмағандықтан авторлық құқықты бұзды. Ірі жазба лейблдарын барлығы дерлік MP3.com-ды сотқа берді, ал Робертсонның компаниясы сот процесінің көп бөлігін ондаған миллион долларға шешті. Алайда, Universal Music мәселені сотқа апарды. UMG v. MP3.com ісі бойынша сот басталғаннан кейін, MP3.com авторлық құқықты бұзғаны анықталды және Universal Music Group компаниясына 250 миллион долларға дейін төлеуге міндеттелді. MP3.com Universal Music талабын шешу үшін 53,4 миллион доллар төледі. Бұл құқықтық шешім MP3.com және Робертсон мен компания директорлары сияқты белгілі бір лауазымдардағы тұлғаларды 1934 жылғы "Бағалы қағаздар және биржалар туралы" заңды бұзғаны туралы топтық шағымды қозғады. Сот аяқталғанда, тараптар барлық жауапкершілікті мойындамай, 35 000 000 доллар эскроу шотына төледі және барлық талаптарды толыққанды тоқтату үшін MP3.com акцияларының 2,5 миллион данасын шығаруға келісті, сол кездегі бағасы бойынша 5 391 000 долларға бағаланды. Сонымен қатар, шарттарға сәйкес, MP3.com корпоративтік басқаруды жақсартуға келісті. Көптеген адамдар бұл істі үлкен, тіпті рекордтық масштабтағы авторлық құқықты бұзу деп қарастырды. Сот шешімінің алғашқы жолында: "Кибер кеңістіктегі байланыстың күрделі жетістіктері заңдық қиындықтар тудыруы мүмкін, бірақ бұл жағдайда емес. Жауапкердің талапкердің авторлық құқығын бұзуы анық" делінген, бұл болжамдарды бекер етті. MP3.com Vivendi Universal компаниясымен Vivendi бас директоры Жан Мари Мессьенің сатып алу наурызы кезінде 385 миллион долларға сатып алынды. Сатып алу 2001 жылдың 28 тамызында аяқталды. Vivendi сатып алғаннан кейін Майкл Робертсон шамамен 103 миллион доллар табыс тапты. Мессье Vivendi-ден кеткеннен кейін, Vivendi-дің жаңа басшылығы корпоративтік сатып алу наурызын ойсыз деп санды және кейіннен MP3.com-ды CNET компаниясына сатты, ол қазір сайтты басқарады. Мессьенің сатып алу наурызы компаниясы үшін миллиардтаған долларлық қарыз жинады және компания акцияларының құны бұрынғы құнының 20%-ына дейін төмендеді. Vivendi өзінің қарызын азайту үшін көптеген басқа компанияларды сатуға мәжбүр болды.
Linspire (Ауыздық)
MP3.com-нан кеткеннен кейін Робертсон OS технологиялық компаниясын, Lindows-ты құрды. Lindows Microsoft компаниясының Windows операциялық жүйесімен бәсекелесу үшін жасалған Linux негізіндегі операциялық жүйені жасағандықтан, Microsoft АҚШ-та және шетелде сауда белгісіне қатысты сотқа жүгінді. "Windows" таңбасы белгілі бір қауіпке ұшырағанын ескере отырып, Microsoft Lindows-қа 20 миллион доллар төлеп, Lindows компаниясының бүкіл әлем бойынша Linspire деп аталуын өзгертуге келіскен бірнеше лицензиялармен бастаған сот ісін аяқтады. Linspire десктоптық және ноутбуктер үшін пайдалануға оңай жүйені жақтады және Walmart.com, TigerDirect, Frys және MicroCenter сияқты танымал офлайн және онлайн саудагерлермен келісімшарт жасады. Linspire Debian (кейінірек Ubuntu) негізінде KDE интерфейсімен құрылған. Linspire ең алдымен CNR, ертедегі қолданбалар дүкені арқылы ерекшеленді. 2008 жылы Робертсон Linspire банкі Comerica-ға Linspire қызметкерлерін жұмыстан босатуға байланысты төленген еңбекақысын қайтаруды талаппен сотқа жүгінді. Робертсон бұл еңбекақының жұмыстан босатылған қызметкерлер тарапынан ұрланған қаражат екенін мәлімдеді. Сан-Диего полиция департаменті тергеу жүргізіп, бұл Робертсон мен Linspire компаниясының сол кездегі бас директоры Кевин Кармони арасындағы қарапайым дау екенін және ешқандай заңсыздық немесе қылмыс жасалмағанын анықтады. Робертсон сотты алдын ала шешім шығармай-ақ ұтылды. Содан кейін Робертсон алты бұрынғы қызметкерге қарсы азаматтық іс қозғады, олар да Робертсонға қарсы шағымданып, сотқа жүгінді. Қазылар алқасы көбінесе қызметкерлердің жағын алды және Робертсонға 238 000 доллар төлеу туралы шешім шығарды. Робертсонға 80 000 доллар төлеу туралы кішігірім шешім шығарылды, бірақ судья Тейлор бұл шешімді күштен шығарды. Судья Тейлор өз шешімінде: "Linspire [Робертсон] өзінің мүдделерін қорғау үшін қажетті әрекеттерді жасамағаны сотқа анық болды. Керісінше, Linspire [Робертсон] бұл істі Робертсон мен Кармони арасындағы ерік-жігерді сынау құралы ретінде қарастырды", - деді.
SIP телефон
2003 жылы Робертсон SIP телекоммуникациялық стандартын қолданған SIPphone компаниясын құрды. Телефон адаптерлері мен маршрутизаторларды сатумен қатар, SIPphone SIP стандартына негізделген және Skype-пен бәсекелесу үшін арналған Gizmo5 деп аталатын тегін VoIP бағдарламалық жасақтамасын жасады, ол әртүрлі платформаларда қолжетімді. 2009 жылдың 12 қарашасында Google компанияны сатып алғанын және команданы Google Voice командасына қосылу үшін Маунтин-Вьюге көшіргенін хабарлады.
MP3 күйлері
2005 жылдың ақпан айында Робертсон MP3tunes.com-ды іске қосты, ол жүктеліп алынатын музыканы сатты. Робертсон Apple-дің iTunes Music Store-ынан және сол кездегі көптеген бәсекелестерден айырмашылығы, MP3tunes клиенттері сатып алған әндерді пайдалануды шектеу үшін цифрлық құқықтарды басқару (DRM) технологиясын қолданбағанын мақтан тұтты. MP3tunes сонымен қатар Oboe қызметін ұсынды, ол цифрлық музыканы сақтық көшірмелеуге арналған қызмет болатын (кейін компания бұл қызметті «музыка шкафшасы» деп атады). MP3tunes 2008 жылы цифрлық музыка сатуды тоқтатты. Робертсонның алғашқы онлайн музыка компаниясы MP3.com сияқты, MP3tunes.com да ірі дыбыс жазу компаниясы EMI-дың АҚШ-тағы Capitol Records бөлімшесі арқылы авторлық құқықты бұзу туралы сотқа шағым түсірді. Сот процесі Робертсон құрған Sideload.com атты қосымша жоба сайтынан туындады. Бұл сайт адамдарға Интернеттегі әртүрлі серверлерде орналастырылған музыканы іздеуге және оны MP3tunes музыка шкафшасына жүктеуге мүмкіндік берді. Бұл анонимді файлдардың көздері әртүрлі болды. Кейбіреулері заңды түрде жүктеуге рұқсат етілген MP3 файлдары болды. Ал енді біреулері адамдар жүктеген және іздеу жүйелерімен индекстелген пираттық MP3 файлдары еді. 2008 жылдың сәуірінде Робертсон MP3tunes пайдаланушылар тобынан EMI-ға қарсы сот ісіне қатысты заңдық қорғанысты қаржыландыруға көмектесуді сұрады. Capitol Records, Inc. v. MP3Tunes, LLC ісі аралас нәтижелерге әкелді, сот MP3tunes әдетте пайдаланушылардың авторлық құқықты бұзуына жауапты емес екенін, бірақ алып тастау туралы талаптарды елемеген немесе Робертсонның өзі лицензияланбаған музыкамен сайтты толтырған жағдайларда жауапты екенін мәлімдеді. Бұл шешім онлайн сақтау және бұлтты музыка қызметтері үшін жеңіс ретінде қарастырылды, бірақ заңдық күрес компания үшін өте қымбатқа түсті. MP3tunes 2012 жылдың 27 сәуірінде 7-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. Қарызкерлердің қатарында оның адвокаттары (1,4 миллион доллар), бірнеше қызметкерлері (10 775 доллар) және тіпті кофе жеткізушісі (96 доллар) болды. Өтініште кепілдікпен қамтамасыз етілген жалғыз кредитор Робертсонның өзі, ол SKL Trust арқылы тіркелген. 2014 жылдың наурызында Нью-Йорк қазылар алқасы Робертсонды Capitol Records, EMI және басқа да жазу компаниялары мен музыка баспаларының шығармаларын авторлық құқықты бұзғаны үшін шамамен 41 миллион доллар өтемақы төлеуге міндеттеді. MP3tunes 2012 жылы банкроттықтан қорғануға өтініш бергенімен, қазылар алқасы Робертсонды авторлық құқықты бұзу үшін жеке жауапты деп тапты. Арыз берушілер авторлық құқық туралы істі 2007 жылы қозғады.
Ajax 13
2006 жылдың басында Робертсон (генералды директор) және Хишам Эль Эмам (бас технологиялық директор) құрған Ajax 13 Inc. – XUL тілінде жазылған веб-қосымшаларды ұсынатын бағдарламалық жасақтама компаниясы. Ajax 13, ajaxWrite веб-мәтін өңдеушісін қызмет түрінде бағдарламалық жасақтама ретінде ұсынады.
Білім және жеке өмірі
Ол Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы танымдық ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, онда Дональд Норманның басшылығымен оқыды және жақын орналасқан Сан-Диего суперкомпьютер орталығында стажировкадан өтті. Робертсон Калифорния штатының Сан-Диего қаласында тұрады. Оның байлығы әртүрлі бағаланды, бірақ ол бір рет Forbes 400 тізіміне және екі рет Fortune 40 жасқа дейінгілер тізіміне енді, соңғысы 2004 жылы болды. 1999 жылы MIT Technology Review TR100 журналы оны 35 жасқа дейінгі әлемдегі 100 ең үздік инноватордың бірі деп таныды. 2012 жылдың қазан айында Робертсон өзінің атын Майкл Ли Хаммерге өзгерту туралы петиция берді, бала кезінде әкесінің кешірімінен зорлық көргенін мәлімдеді. MP3tunes/EMI авторлық құқықтарына қатысты сотта судья Уильям Паули Робертсонның куәгерлер алдында айтқан осы күдікті зорлық туралы әңгімесіне назар салды, Робертсонның "көрінетін репетицияланған, бес минуттық аңыз сияқты баяндамасы қазылар алқасын ойға шомылдырып, талапкерлердің адвокаттарын дүркіретіп жіберді. Бұл эффектілі ұсыныс болды. Тіпті бұл рас болса да, Робертсонның бұл әңгімесі оған кері соқты. Қазылар алқасы оны олардың сезіміне тиісуге жасалған әрекет деп түсінді". Сот судьясы былай деді: "Қазылар алқасы актерлік шеберлікті көреді, ал "Оскар" марапаттау рәсімі биыл аяқталды". 2010 жылы Робертсон мен оның әйелі Лесли Бурчем заңды түрде ажырасты, бірақ бұрынғы бизнес серіктестері бұл қадам Робертсонның көптеген сәтсіз сот істерінің бірінде қолға түсуі мүмкін активтерді жасыру мақсатымен жасалғанын болжайды. Робертсон өзін либертариан ретінде таныстырады. 2002 жылы Робертсон мен оның әйелі Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы студенттеріне қаржылық көмек көрсету үшін Робертсон білім беруді дамыту қоры (REEF) құрды, олардың болашақ табысының белгілі бір пайызын қорға қайтаруға келісім берді.