Кіріспе

Музыкалық жаңалықтар сайты MP3.com – Paramount Global компаниясы басқаратын, цифрлық музыка, әртістер, әндер, қызметтер және технологиялар туралы сенсациялық жаңалықтарды жариялаған веб-сайт болды. Ол ең алдымен заңды, тегін музыкамен бөлісу қызметі ретінде танымал, бұл қызмет танымал MP3 музыка файл форматымен аталды және тәуелсіз музыканттар өз жұмыстарын насихаттау үшін оны жиі пайдаланды. Аталған қызмет 2003 жылғы 2 желтоқсанда CNET компаниясы тарапынан тоқтатылды. CNET домендік атауды сатып алғаннан кейін (бірақ MP3.com технологиясын немесе музыкалық активтерін емес) қазіргі MP3.com сайты құрылды.

Тарих

MP3.com компаниясы 1997 жылдың желтоқсанында Майкл Робертсон мен Грег Флорес Z компаниясының бір бөлігі ретінде құрылды. Z компаниясы түрлі веб-сайттарды басқарды: filez.com, websitez.com және sharepaper.com, олар Ларс Маттиассеннен сатып алынған. MP3.com доменін сатып алу идеясы Флорес filez.com сайтындағы іздеу трафигін қадағалағанда туындады. Filez.com – бұл FTP іздеу сайты, оның алғашқы нұсқасы бағдарламалық жасақтама, графика, бейне және аудио сияқты әртүрлі файлдарды іздеуге арналған қарапайым графикалық интерфейсті ұсынды. Файлдардың алғашқы нұсқасы Норвегия ғылым және технология университетіндегі аспиранттар (кейіннен осы іздеу жүйесіне негізделген Fast Search and Transfer компаниясын құрған Тор Эгге басқарымында) әзірлеген тегін іздеу жүйесін пайдаланды. Флорес іздеу журналдарын қарап, адамдардың «mp3» деген сөзді іздегенін байқады. Робертсон Флореске заңды MP3 ақпаратымен жұмыс істейтін сайтты іздеп, олармен жұмыс істеуге қызығушылық таныса ма, жоқ па, соны анықтауды тапсырды. Робертсон MP3.com доменінің сол кездегі иесі Мартин Полға URL-ді сатып алу туралы электрондық хат жіберді. Бизнес-жоспар MP3.com арқылы Filez.com сайтына көбірек іздеу сұраныстарын бағыттауды көздеді, себебі сол кезде компанияның кірісінің басты көзі осы сайт болды. Filez.com сайтының тегін іздеу нәтижелерінде жарнамалық орындарға ақы төлеу мүмкіндігі қарастырылған. MP3.com сайты URL-сілтемесі іске қосылғаннан кейін 24 сағат ішінде 18 000-нан астам бірегей пайдаланушы тіркелді, ал Флорес іске қосылғаннан кейін 18 сағат ішінде алғашқы жарнамалық тапсырысын алды. Жарнамалық тапсырыс пен трафик команданы MP3.com сайтына көбірек назар аударуға мәжбүр етті. 1998 жылы Ұлттық жазбалар өнері және ғылымы академиясы (NARAS) MP3.com компаниясы NARAS-тың «Грэмми» журналында жариялану үшін сатып алған жарнаманы жариялаудан бас тартты. Жарнамада: «Бүкіл әлем тыңдайтын болашақ «Грэмми» жүлдегерлері осы жерде табылады» делінген. NARAS жарнаманы алып тастау себебін «журналдағы жарнамалық орындардың шектеулі саны және сіздің өніміңіздің біршама даулы сипаты» деп түсіндірді. Cox Interactive Media 1999 жылдың маусымында 45 миллион доллар инвестиция салып, MP3.com компаниясының 10% акциясын сатып алды. Бірнеше айдан кейін екі компания mp3radio.com жобасын іске қосты, оның мақсаты MP3 файлдарын жүктеуге, концерттік билеттерді сатуға және ақырында Кокс радиостанцияларының тыңдаушыларына CD сатуға арналған шағын веб-сайттар құру болды. MP3.com компаниясы 1999 жылдың 21 шілдесінде биржаға шығып, сол кездегі ең ірі технологиялық IPO болып есептелген 370 миллион доллардан астам қаржы жинады. Акциялар бір акциясы 28 долларға ұсынылып, күні ішінде 105 долларға дейін өсті және 63,3125 доллардан жабылды. MP3.com өзінің өркендеу кезеңінде көптеген тәуелсіз музыканттардың интернеттегі үйі болды, олардың әрқайсысының жеке веб-сайты www.mp3.com/*аттық атауы* адресінде орналасқан. 1999 жылдың соңында MP3.com осы суретшілерге өздерінің контентін ақшаға айналдыруға мүмкіндік беретін акцияны іске қосты. «Pay for Play» немесе P4P деп аталған бұл жүйе әр MP3.com әртісіне олардың әндерінің ағылуы мен жүктелуінің санына байланысты төлем жасау үшін алгоритмді пайдаланды. Әртістер 1999 жылдың жазынан 2003 жылдың жазына дейін күніне 96 сағат аудио контент ұсынды: шамамен бір минутта бір ән немесе төрт жылда 16 жылдық аудио контент. Барлық контент жарияланғанға дейін лицензияланбаған материалдардың жүктелуін болдырмау үшін тәжірибелі музыкалық сарапшылар тобы қарап тексерді. Аланис Морисетт оның турларының бірін демеушілік еткеннен кейін сайттың алғашқы инвесторы болды. Ол компанияның 400 000-ға жуық акциясына ие болды және оларды 1999 жылдың соңы мен 2000 жылдың басында АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясына (SEC) тапсырған бірнеше құжаттар арқылы сатты. Оның үлесі мен табысы 3,4 миллион долларды құрады. Vivendi Universal сервисті дамытуда қиындықтарға тап болды және ақырында бастапқы сайтты бұзып, 2003 жылы барлық активтерін, соның ішінде URL-ді және логотипті CNET компаниясына сатты. MP3.com әртістеріне электрондық хаттар мен MP3.com сайтындағы орын беру хабарламасы CNET компаниясы қазіргі жүктеу.com мүмкіндіктеріне сүйене отырып, болашақта алмастырушы қызметтерді ұсынатынын хабарлады. MP3.com компаниясының бизнес бөлімшесі Trusonic, саудагерлерге музыкалық фон мен хабарлау қызметтерін ұсынады, 250 000 әртіспен лицензиялық келісімдер жасады, олар 1,7 миллион әнді білдіреді. Trusonic бұл әртістердің есептерін қайта жандандыру үшін GarageBand.com компаниясымен серіктестікке келді. Trusonic MP3.com компаниясында әзірленген бағдарламалық жасақтама технологиясының көп бөлігін сақтап, бүгінгі күні Mood Media ұйымының бөлігі ретінде жұмыс істейді. 2009 жылдың 25 наурызында MP3.com редактордың блогында барлық әртістерінің беттері мен санаттарын Last.fm сайтына қайта бағыттай бастайтынын хабарлады.