Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бульдог трек, сондай-ақ Бульдог Вау жолы және Рейнхольд тас жолы деп те аталады, Орталық Папуа-Жаңа Гвинеяның Оуэн Стэнли жотасының батыс шетімен өтетін жаяу жол. Жол Лейкекаму өзенінің жоғарғы ағысындағы шағын елді мекеннің жанынан басталады. Тығыз экваторлық жаңбырлы ормандарды басып өтіп, ол шамамен алтымыз километрге дейін жаңғақты жамылғыларымен жабылған қырқалардың бойымен Орталық жоталарға көтеріледі, биіктігі 2987 метрден асып, Булоло аңғарындағы Вау қалашығына түседі. Бұл жол әйгілі Кокода жолынан шамамен жүз километр батысқа қарай орналасқан және әлемдегі ең қиын және шалқары жерлерді кесіп өтеді, ыстық, ылғалды күндерді қатал суық түндермен, мол жаңбырмен және безгек сияқты жергілікті тропикалық аурулармен үйлестіреді. Бульдог трек Кокода жолынан ұзындығы, биіктігі, тіктеп өрлеуі, ылғалдылығы, суықтығы және қиындығы жағынан басым болды. Қазіргі уақытта ол тропикалық таулы аймақтардағы әлемдегі бірнеше тамаша саяхаттардың бірі. 60 жыл бұрын салынған бұл Жаңа Гвинеяның Орталық жоталарынан өтетін жалғыз көлік жолы болды. Бульдог трекке жету үшін Ваудан оңтүстік-шығысқа қарай Уинима ауылына дейін қысқа жол жүру керек. Алты сағаттық жаяу жүріс сізді жол салынысы кезінде байланыс желісі ретінде пайдаланылған Куджеру жолы деп аталатын басқа бағытқа апарады. Винима ауылының тұрғындары Куджеру жолына қатысты бағыттарды көрсете алады. Hidden Valley алтын кеніші жолдың ең биік бөліктерін кесіп тастады, енді оларға тек Папуа жағынан ғана қол жеткізуге болады.
The Bulldog Track, also known as the Bulldog Wau road and Reinhold's Highway, is a foot track crossing the western end of the Owen Stanley Range of Central Papua New Guinea. The track begins near a small settlement on the upper reaches of the Lakekamu River on the south side of the ranges. After penetrating dense equatorial rain forests it winds up around jungle clad ridges for some sixty kilometres to over 9,800 feet (2987 m) on the Central Ranges before dropping down to the township of Wau in the Bulolo Valley. The track is some one hundred kilometres due west of the famous Kokoda Track and crosses some of the most rugged and isolated terrain in the world, combining hot humid days with intensely cold nights, torrential rainfall and endemic tropical diseases such as malaria. Bulldog Track was longer, higher, steeper, wetter, colder and rougher than Kokoda Track. For the moment it is one of the few great treks in the Tropical montane regions of the world. Constructed sixty years ago, it was the only vehicular road ever to cross the Central Ranges of New Guinea. In order to reach the Bulldog Track it is a short drive south east from Wau to the village of Winima. A six hour walk will take you along a divergent track that was used as an alternate line of communication, during construction of the Track, commonly referred to as the Kudjeru Track. The villagers at Winima will be able to provide guides and directions for the Kudjeru Track. The Hidden Valley Gold Mine has cut off the highest sections of the track, which are now only accessible from the Papuan side.
Тарих
1943 жылы Австралия армиясының инженерлері; 2/1 және 2/16 далалық инженерлік ротасы RAE, 9-шы Австралия далалық ротасы (AIF), Сирия, Палестина, Египет, Грекия және Крит ардагерлері, 1-ші және 3-ші Австралиялық жүк тасымалдау компаниялары және жергілікті Папуа жұмысшылары сегіз ай бойы жолды пикалармен және динамитпен қазып салды. Бас инженер В. Ж. Рейнхольд кейіннен: «Бұл жолдағы әрбір қадам батылдық, төзімділік, шеберлік және еңбектің шегіне жетті. Оның құрылысына геодезист, инженер, жұмысшы және жергілікті тасымалдаушылардың бәрі де қатысты» деп жазды. Бес айлық операция кезінде 2/1 Австралия далалық ротасының жетпістен астамы безгекке шалдықты. Жолдың мақсаты – Маркхэм аңғарында және Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауындағы болашақ әскери операцияларды қамтамасыз ету болды. 1943 жылдың 22 тамызының кешкі сағатында жол аяқталып, екі джип Эди-Криктен Бульдогқа дейін өтті. 23 қыркүйекте алғашқы үш тонналық жүк көліктері жолды сәтті кесіп өтті және 114 шақырымдық жол аяқталып, ұзақ жабдықтау желісі ашылды. Жол 59 метр биіктіктегі Бульдогтан басталып, оңтүстік суайдынының тік өзен шатқалары арқылы үш мың метр биіктікке дейін ұзын иректермен көтеріліп, содан кейін бірнеше қыраттар арқылы Вау аңғарына түсті. Он жеті көпір салынды; көбінесе бір аралықты, бірақ кем дегенде біреуі бірнеше аралықтан тұрды. Тоғыз айлық құрылыс жұмысына екі мыңнан астам австралиялық әскери қызметкер, екі мыңнан астам папуалық және жаңа гвинеялық қатысты. Осылайша, әскери инженерлік шешімдердің ең ұлы жетістігі деп танылған жол аяқталды және тарихта тұңғыш рет моторлық көліктер Папуа-Жаңа Гвинеяның биік, құнарсыз тауларын кесіп өтті.
In 1943 Australian Army engineers; the 2/1 and 2/16 Field Company RAE, 9th Australian Field Company (AIF), veterans of Syria, Palestine, Egypt, Greece and Crete, the 1st and 3rd Australian Pack Transport Companies and local Papuan labour cut the road with pickaxes and dynamite over a period of eight months. The Chief Engineer, W. J. Reinhold, was later to write "Every foot of progress made on this road exacted the ultimate in courage, endurance, skill and toil. Its construction took a toll from surveyor, engineer, labourer and native carrier alike." During five months of operations over seventy per cent of the 2/1 Australian Field Company contracted malaria. The purpose of the road was to provide a supply line for future military operations in the Markham Valley and on the northern coasts of Papua New Guinea. On the late afternoon of August 22, 1943, the road was finally completed and two jeeps crossed from Edie Creek to Bulldog. On September 23, the first three ton trucks crossed the road successfully and the long supply line was finally open with 114 kilometres of road were now completed. Commencing at Bulldog at an altitude of 59 metres it rose by a series of long loops up through the steep river gorges of the southern watershed to an altitude of three thousand metres, then dropped down a series of ridges into the Wau valley. Seventeen bridges were constructed; mostly single, but at least one with multiple spans. More than two thousand Australian army personnel and over two thousand Papuans and New Guineans were involved during nine months of construction. Thus the road, acclaimed as the greatest military engineering feat ever, was completed and for the only time in history motor vehicles crossed the high rugged mountains of Papua New Guinea.