Кіріспе

Ағылшын музыка менеджері және агенті (1926–2007)
ойын-сауық менеджері

Дон Арден (нағыз аты Гарри Леви; 4 қаңтар 1926 – 21 шілде 2007) – ағылшын музыка менеджері, агент және кәсіпкер. Ол Джерри Ли Льюис, Литтл Ричард, Джин Винсент, Air Supply, Small Faces, The Move, Black Sabbath және Electric Light Orchestra сияқты рок-топтардың мансабын басқарды. Арден Ұлыбританияда агрессивті, кейде заңсыз бизнес тактикасымен танымал болды, осының нәтижесінде оны "Мистер Биг", "Англияның қатыгез әкесі" және "Поптың Аль Капонесі" деп атады. Оның табысқа жеткен жолы зорлықпен жүргізілген "келісімдері" мен күмәнді есептеуіне байланысты бұзылып, өз отбасынан да алыстады. Ол бұрынғы балет бишісі/мұғалімі Хоуп Шоуға үйленген, ол 1999 жылы қайтыс болды. Ол Дэвид Леви мен Шарон Осборнның әкесі.

Ерте өмір және мансап

Манчестердегі Читам Хиллде еврей отбасында дүниеге келген Арден, 13 жасында әнші және стендап-комик ретінде шоу-бизнес мансабын бастады, бұрын Корольдік музыка колледжінде қысқа ғана оқығаннан кейін. 1944 жылы ол Гарри Леви есімін Дон Арденге өзгертті. Ол мансабын еврей халық әндері конкурстарын ұйымдастырудан бастады. 1960 жылдардың басында ол британдық әнші Элки Брукстің мансабының бастапқы кезеңінде онымен бірге жұмыс істеді. 1964 жылы Арден "Tobacco Road", "Google Eye" және "Find My Way Back Home" хиттерін жасаған The Nashville Teens тобын басқаруға көшті. Джонни Роганның "Starmakers & Svengalis" кітабында айтылғандай, топтың осы хиттерден түскен табысы 3513 фунт стерлингті құрады. Топ мүшесі Джон Хоукен Арденге жиналатын ақшаларға қатысты түсініспеушіліктер туралы айтқанда, оның менеджері: "Менің осы қолдарымда 10 адамның күші бар" деп, оны кеңсе терезесінен лақтырып тастаумен қорқытты. 1965 жылы Арден Карнаби көшесіндегі кеңсесінде Small Faces атты жас рок-тобымен кездесті. Жарты сағаттан кейін ол оларды өзінің басқаруына алды. Арден Small Faces тобының әлеуетіне бірден тәнті болды: "Сол кезде, алғашқы тыңдауда, бұл әлемдегі ең жақсы топ деп ойладым". Small Faces тобының барабаншысы Кенни Джонс: "Ол бір жағынан еврей аюындай еді. Оны бірден ұнатып кетесің, өйткені ол өте ынталы болды және не істей алатынын, ал не істей алмайтынын айтты. Ол "Мен мұны істеймін, мынаны істеймін" десе, міндетті түрде істейтін және сөзі орындалатын". Топтың тұңғыш синглы "Whatcha Gonna Do About It" "чарттарды түзету" арқасында хит-парадқа енді, Арден бұл алдау емес деп мәлімдеді: "Менің бір сөзім бар, былтырғыны жылтыратып жақсырақ етуге болмайды. Яғни, егер пластинка бастапқыда жақсы болмаса, оны ойнатуға уақыт пен ақша жұмсағаннан кейін де жақсы болмайды".

Шарон Осборнмен татуласу және соңғы жылдары

2001 жылы Шарон Осборн The Guardian газетіне: "Менің алған ең қымбат сабағым – оның бизнесін өзі қиратқанын көру болды. Ол маған нені істемеу керектігін толық үйретті. Әкем менің үш баламды бір де бір рет көрген емес, мен үшін ол оларды ешқашан көрмейді", – деді. Ол 2007 жылғы 25 шілдеде Салфордтағы Лэнгли Роуд, Пендлберидегі Эйджкрофт еврей зиратында жерленді. 2007 жылғы 29 қазанда Эйджкрофтта оның қарындасы Эйлин (Сомерс), қызы Шарон Осборн, немересі Джек Осборн және туған інісі мен туған сіңлісі Дэнни Сомерс пен Кэти Коуэн ескерткіш тасын ашты. Жарнамадағы бір жолы: "Оның әдемі дауысы біздің жүрегімізде мәңгілікке әнмен жаңғырылады. Шаллом". Кейін сол күні таңертең Манчестердегі Читам-Хиллдегі Хайер-Крампсалл синагогасында музыкалық ноталармен бірге "Барлығы осы жерден басталды" деген жазуы бар тақта ашылды. Бұл Арденнің, бұрын Гарри Леви болған, жас кезінде сол синагогтың хорында ән салған уақытына сілтеме жасайды.

Карнаби көшесіндегі тақташа

2007 жылдың 8 қыркүйегінде Дон Арден мен Small Faces еске алу тақтасы Лондон қаласындағы Карнаби көшесі, 52-55 нөмірдегі Арденнің бұрынғы кеңсесінде ашылды. Small Faces тобының бұрынғы барабаншысы Кенни Джонс: "Осы жылдардың барлығында Small Faces тобын құрметтеу – үлкен жетістік. Тек қана Стив Мариотт, Ронни Лейн және қайтыс болған Дон Арден осы қуанышты сәтте маған қосылса еді!"