Кіріспе

Қасиетті Үштік шіркеуі – Канаданың Онтарио провинциясы, Торонто қаласындағы Тринити алаңында орналасқан Англикан шіркеуі.

Тарих

Қарапайым готикалық жаңғырту стиліндегі құрылыс 1847 жылы сәулетші Генри Бойер Лэйн салған, ол сонымен қатар 425 Король көшесінің шығысындағы Кіші Троица англикан шіркеуін және 197 Джон көшесіндегі Мартир шіркеуін (тек сағат мұнарасы қалды) жобалаған. Оның құрылысына Англияның Сетл қаласынан Мэри Ламберт Свэйл сыйлық ретінде қаржы бөлген. Свэйл бастапқыда анонимді түрде сыйлық жасаған, бірақ кейін оның есімі ашылды. Ол шіркеудің жұртшылыққа ашық болуы және жеке орындықтардың болмауы шартымен сыйлық берген. Александр Диксон сияқты басқа Торонто тұрғындары да осы қоғамдық жобаны аяқтауға көмектесті, ол жобаға қаржылық және саяси тұрғыдан қолдау көрсетті. Шіркеу үшін жерді 1845 жылы құрметті Джон Симко Маколей сыйға берген. Маколейдің "Тералей" коттеджі сол кезде Маколейдің даласы деп аталатын иелікте орналасқан, ол қазіргі Йонгеден Бей (бұрын Тераулей деп аталған) көшелеріне дейін, ал бүгінгі Альберт көшесінен (бұрын Джереми көшесі деп аталған) Дундас көшесінің оңтүстігіне дейін созылған. Троица жерінің солтүстік, оңтүстік және батыс жағындағы жерлерге құрылыс учаскелері салынып, жердің орталық бөлігі шіркеу құрылысына берілді. Кейін Троицаның шығыс жағы Йонг көшесінде сауда орындары ашуға мүмкіндік беру үшін сатылды, бұл Троица шіркеуін қоршады, бірақ Троицаны Йонг көшесімен байланыстыратын жол сақталды. Ғимарат 1847 жылдың 27 қазанында пайдалануға берілді. Қасиетті Үштік – Торонтодағы төртінші англикан шіркеуі, Санкт-Джеймс соборынан, Кіші Троицадан және Мартирдің Киелі Георгий шіркеуінен кейін салынған. Шіркеудің алғашқы пасторы Генри Скаддинг болды.

Сәулет

Генри Бойер Лэйн жобалаған Қасиетті Үштік шіркеуі шамамен бес қабатты. Ғимараттың көлемі шағын болғанымен, биіктігі жоғары қарай бағытталған элементтер арқылы күшейтілген. Адам өлшемдерімен салыстырғанда, шіркеу зор, биік және мықты сезіледі. Қазіргі заманғы ғимараттармен қоршалған болса да, Бей көшесінен Троицкая алаңына дейінгі жаяуларға арналған көрініс пен Хагерман көшесі үшін маңызды нүкте ретіндегі рөлі сақталған. Оны Торонто қалалық әкімшілігінің жасыл шатырынан да көруге болады. Шіркеудің готикалық жаңғыру стиліндегі дизайны материалдары мен элементтерінде айқын көрінеді. Бұл стиль вертикалдық пен жарықты баса көрсетеді, бұл биік витражды терезелер мен шіркеудің басты кіреберісін шектеген екі мұнара арқылы жетістікке жеткізіледі. Басқа көптеген готикалық шіркеулер сияқты, Қасиетті Үштік шіркеуінің іргесі мен терезелері әк тастан, ал қабырғалары құмтас, кірпіш және ағаштан жасалған. Шіркеу жоспарында крест тәрізді готикалық шіркеулерге тән пішінде салынған. Сүйір арка ғимараттың барлық бөліктерінде қайталанады – есіктерде, терезелерде және готикалық күмбезде. Витражды терезелер жарық өткізеді, әрқайсысының өзіне тән дизайны бар. Терезелердің алуан түрлілігі Киелі кітап пен ғимарат тарихы туралы айтады. Шіркеудің сыртындағы ерекше элемент – еaves астындағы түрлі-түсті гербтер қатары. Мэри Ламбарт Свейл 25 жасында қайтыс болып, Торонто епархиясына шіркеу салу үшін 5000 фунт стерлинг сыйлаған. Ол шіркеудің готикалық стильде болуын, атының Қасиетті Үштік болуын, оқу бесігі мен мінбердің жамағаттың көруіне кедеріс келтірмейтіндей орналастырылуын және орындықтардың барлығына тегін болуын өтінген. Ол бастапқы сыйлықпен бірге бүгінге дейін шіркеуде сақталған су шағыны да сыйлаған. Қасиетті Үштік шіркеуі үшін таңдалған готикалық стиль – кеш ортағасырлық Тюдор стилі. Төрт сүйір арка (Тюдор аркасы деп те аталады) биік және тар терезелермен үйлесіп, Тюдор стилінің ерекшелігін көрсетеді. Көптеген түтін шығаратын құбырлардың (он бір құбырдың көпшілігі) декоративті қақпақтары да Тюдор сәулет стилінде жасалған. Шіркеудің батыс жағындағы екі мұнарасы он тоғызыншы ғасырдың ортасында Торонтоның танымал нысанына айналып, қаланың кез келген жерінен көрінетін. Сыртқы қабырғалардың астындағы гербтерде эмблемалар, рәміздер мен әріптер бейнеленген, бұл шіркеудің ерекше ерекшелігі. Бұл гербтерде алғашқы пасторлардың, сәулетшінің және құрылысшының әріптері көрсетілген. Символдардың ішінде ашық кітап, Сүлеймен патшаның басы және басқа да масондық рәміздер бар. Гербтерді көрсететін және түсіндіретін буклетті шіркеудің кіреберісінен алуға болады. Витражды терезелер он тоғызыншы ғасырдың ортасынан бастап жиырмасыншы ғасырдың соңына дейінгі әртүрлі дәуірлер мен стильдерді қамтиды.

Қоғамдастық қатысуы

Тринити скверінің 19 нөмірлі үйінде орналасқан, 6 және 10 Тринити скверінде кеңселер мен бағдарламалық кеңістіктер бар, Киелі Троица шіркеуі солтүстік, оңтүстік және шығыс жағынан Торонто Итон орталығымен, солтүстік-батысында Marriott қонақ үйімен және Тед Роджерс басқару мектебімен, оңтүстік-шығысында Bell Trinity Square деп аталатын кеңсе ғимаратымен қоршалған. Бастапқыда Итон орталығының құрылыс жоспарларында шіркеуді де бұзу көзделген, бірақ шіркеу қауымы қарсылық көрсетіп, сауда орталығының дизайнын өзгертуге қол жеткізді. Құрылысынан бері Торонто қаласы кеңейіп, шіркеу қазір Торонтоның қалалық ядросының ортасында қалды. Осының нәтижесінде шіркеу өз қызметін қаладағы үйсіз және мұқтаж адамдарға бағыттап, шіркеу есіктерінің алдында Торонтоның үйсіздер еске алу монументін орнатты, онда Торонто көшелерінде қаза тапқан үйсіздердің есімдері тізімделген. Шіркеу сонымен қатар Торонтоның ЛГБТ қауымына белсенді көмек көрсетеді. 1985 жылы алғашқы ғимаратын сатып алғанға дейін Торонтоның Метрополитендік қауым шіркеуі осы жерде құлшылық еткен, ал 1991 жылы жыныстық қатынасы анықталғаннан кейін Англикан шіркеуі шектеу қойғаннан соң, шіркеу Англикан дін қызметкері Джеймс Ферриді жақтап сөйледі. Киелі Троица сонымен қатар өнер шаралары үшін маңызды орынға айналды. Шіркеу Торонтоның жыл сайынғы Nuit Blanche фестиваліне қатысады және жыл бойы классикалық, хор және джаз концерттерінің сериясын ұсынады, сондай-ақ 1937 жылдан бері әр желтоқсанда Рождество оқиғасының сахналық қойылымын көрсетеді. Шіркеудің тамаша акустикалық қасиеттеріне байланысты, канадалық Cowboy Junkies тобы 1988 жылғы 27 қарашада The Trinity Session альбомын осы шіркеуде жазды. 2006 жылы олар альбомының 20 жылдығына арналған Trinity Revisited нұсқасын жазу үшін қайта оралды. Алғашқы альбомды жазған инженер Питер Дж. Мур 2023 жылғы 11 қарашада қайтыс болды, ал оның еске алу рәсімі 25 қарашада шіркеуде өтті, бұл алғашқы жазбадан кейін 36 жылға жуық уақыт өткен соң болды. 2021 жылғы Juno Awards марапаттау салтанаты Канададағы COVID-19 пандемиясының салдарынан әртүрлі жерлерде көрсетілді, онда әншілер Уильям Принс және Серена Райдер шіркеуде Принстің "The Spark" әнін орындады.