Кіріспе

Қасиетті Мария шешеннің соборы – Корнуолл графтығының Труро қаласында орналасқан Англия шіркеуінің соборы. Ол 1880 және 1910 жылдар аралығында Джон Лафборо Пирсонның нео-готикалық стилінде, Сент-Мария приходтық шіркеуі орналасқан жерде салынды. Бұл Ұлыбританиядағы үш қос мұнаралы собордың бірі.

Тарих және сипаттама

Труро епархиясы 1876 жылдың желтоқсанында құрылды, ал оның алғашқы епископы Эдвард Уайт Бенсон 1877 жылдың 25 сәуірінде Сент-Пол соборында қадірленді. Құрылыс 1880 жылы жетекші готикалық жаңғырту сәулетшісі Джон Лафборо Пирсонның жобасымен басталды. Труро 1220 жылы Солсбери соборынан кейін Англияда жаңа орынға салынған алғашқы англикандық собор болды. Ол 16 ғасырлық приход шіркеуі орналасқан жерде салынды, бұл ғимараттың биіктігі 128 фут (39 м) болатын тік бұрышты стильдегі құрылыс еді. Сент-Мэри шіркеуіндегі соңғы қызмет 1880 жылдың 3 қазанында, жексенбі күні өткізілді және шіркеу сол айда бұзылды, тек оңтүстік қанат қалды, ол приход шіркеуі ретінде сақталды. 1880 жылдың 24 қазанынан бастап 1887 жылға дейін собор ретінде жақын жердегі уақытша ағаш ғимарат пайдаланылды. Орындықтар тегін және белгіленбеген, 400-ден аз адамға сыйымды, жазда ыстық, қыста суық болатын. Осы ғимаратта Бенсон 1880 жылы Рождество кешінде Тоғыз сабақ пен Ән-күйлердің жаңа кешкі қызметін енгізді. Хор және трансепттер 1887 жылдың қазан айына дейін аяқталды. Бағышталу рәсімі 3 қарашада өтті, оны Кентербери архиепискобы Э. В. Бенсон жүргізді. Оның орнына келген Труро епископы Джордж Уилкинсон, жиырма басқа епископ, сондай-ақ азаматтық өкілдер, епархиялық дін қызметкерлері және шамамен 2000 адам қатысты. Орталық мұнара 1905 жылы бітті, ал ғимарат 1910 жылы екі батыс мұнарасының ашылуымен толыққанды аяқталды. 1897 жылы Ж. Л. Пирсон қайтыс болды, ал оның ұлы Фрэнк жобаны жалғастырды. Фрэнк Лафборо Пирсонның басқа да жұмыстарына Жаңа Зеландиядағы Оклендтегі Сент-Мэтью шіркеуі кіреді. Пирсонның дизайны ерте ағылшын стилін француздық ерекшеліктермен, әсіресе шпильдермен және роза тәрізді терезелермен үйлестіреді. Оның Линкольн соборымен ұқсастығы кездейсоқ емес; Пирсон Линкольн соборының сәулетшісі болып тағайындалған, ал Труроның алғашқы епископы Эдвард Бенсон бұрын Линкольндегі канондық канцлер болған. Орталық мұнара мен шпильдің биіктігі 250 фут (76 м), ал батыс мұнаралары 200 футқа (61 м) жетеді. Төрт түрлі тас қолданылды: сыртқы қабырғалар үшін Мабе граниті, ішкі қабырғалар үшін Сент-Стефан граниті, ал ванна және Полифант тасымен әрленді. Шпильдер мен мұнаралардың шатырлары тастан жасалған, бірақ Сент-Мари қанатының батыс жағындағы қоңырау мұнарасының үстіндегі мыс шпилінен басқа. Басқа шатырлар шифермен жабылған. Собордың барлық бөлігі күмбезделген. Натаниел Хич декоративтік мүсіндерге, соның ішінде алтарьдың безендірілуіне жауапты болды. Сент-Мари шіркеуінің бастапқы оңтүстік қанаты сақталды, ол собордың оңтүстік-шығыс бұрышына енгізілді және Сент-Мари қанаты деп аталады. Ол қала орталығындағы приход шіркеуі ретінде әлі де қызмет етеді. Эдвин Дункин 1882 жылы үш қолалық тақталарды сипаттады: Кутберт Сиднам (1630), Томас Хаселл (1567) және приход пасторы Джордж Фицпен. Собор Қасиетті Марияға арналғандықтан, онда әйелдер шіркеуі жоқ. Иса шіркеуі мен Бірлік және бейбітшілік шіркеуі күні бойы тыныш және дұға ету үшін арналған. 1967 жылға дейін кафедралық үй болған жоқ, содан кейін оңтүстік-шығыстағы ғимаратты кеңейту мүмкіндігі туды. Жаңа ғимараттың сәулетшісі Джон Тейлор болды. Соборға қатысты Парламент актілері: 1876 жылғы Труро епископтығы туралы акт (39 & 40 Vict. c. 54), 1878 жылғы Труро тарауы туралы акт (41 & 42 Vict. c. 44) және 1887 жылғы Труро епископтығы және тарау актілерін өзгерту туралы акт (50 & 51 Vict. c. 12). Собордағы уағыз міндеттері епископ, тұрақты канондар мен құрметті канондар арасында бөліседі. 1994 жылы Корольдік Маунди қызметі соборда өтті, онда Королева Елизавета II 134 Корнуолл тұрғынына дәстүрлі Маунди ақшасын табыс етті.

Қалпына келтіру

2002 жылы собор шығыс жағын, батыс фасадын және орталық мұнара мен шпилін қалпына келтіруге бағытталған он бес жылдық жобаны бастады. Әр жоба қолданылатын қаржыға қарай жүзеге асырылатын болды. Шығыс жағындағы қалпына келтіру жұмыстары тас бұйымдарын және боялған әйнек терезелердің темір конструкцияларына келтірілген зақымдарды жөнге келтірді. 2004 жылдан бастап бір жылдық жоба батыс фасады мен мұнараларды қалпына келтіруге арналды. 2009 және 2010 жылдары орталық мұнара мен шпильге жұмыс басталды. Қалпына келтіру жұмыстарын В. Р. Бедфорд жүргізеді; басқарушы директор Стюарт Астон собордың әсемдемелі бөліктерінде қолданылған Бат тасы Корнуоллдың теңіз климатындағы тұз бен құмға төтеп бере алмағанын айтты. Тас конструкцияларының эрозиясы олардың көп бөлігін қатты зақымдағандықтан, олар бал ұясына ұқсайды. Мұнара мен шпильді қалпына келтіруді қаржыландыруға Англия мұрасы, Трюро соборының достары, Мұра лотерея қоры, Таннер қоры, собордың өзі және халықтан жиналған қаражат бөлінді. "Шпилімізді сақтайық" науқаны жобаның құнына қарай шамамен 50 000 фунт стерлинг жинады.

Басқару

Собордың басқару құрылымы үш деңгейлі, ол Собор заңы мен Ережелерінде белгіленген. Капитул (декан, үш тұрақты каноник және үш кафедралық каноник), собор кеңесі және канониктер алқасы.

Органдар

1887 жылы жасалған Уиллис әкесінің органы елдегі ең ұлы аспаптардың бірі саналады. "Труро соборындағы Уиллис органының шашуын қалай жетілдіруге болатынын тіпті бүгінде де ойлау қиын", - деп жазды У. Л. Самнер 1952 жылғы "Орган" кітабында. Ол 1887 жылы Лондонда салынды және қайықпен Корнуоллға жеткізілді. Оның сипаттамасы, бір жыл бұрын Ковентридегі (кейін Ковентри соборы) Сент-Михаил шіркеуі үшін салынған органға ұқсас. Екі аспаптың да Уиллиске тән белгілері бар: Great және Swell бөлімдеріндегі үш үндіден тұратын қоспалар, Choir бөліміндегі ерекше гэдэкттер және шағын, бірақ маңызды педальді бөлім. 1920 жылдары электр желдеткіші қосылғаннан басқа, 1963 жылға дейін ешқандай ірі жұмыс жасалмады. Осы жылы, бастапқы құрылысшының немересі консервативті реставрация жүргізді, ол шамамен 17 000 фунт стерлингке бағаланды. Бұрын орган консолі аспаптың негізгі корпусының жоғары жағында орналасқан еді, солтүстік трансепттегі бұралақ баспалдақпен екі-үш минут көтерілуді қажет етті. Оның механизмі Баркер рычагтары, пневматика және тракерлердің қосындысынан тұрды. Ойнауға көмектесетін құралдар өте аз болды, ал 12 метрдей қашықтықтағы органист пен хор арасында байланыс орнату мүмкін емес еді. 1963 жылы орган комитеті бастапқы дыбыстық схеманы және дауыстық режімді сақтап, консольді оңтүстік жағына, хордың үстіне орналасқан жаңа галереяға, архитектор Джон Филлипстің жобасы бойынша көшіруге шешім қабылдады. Мұнда органшы аспапты жақсы ести алады және хормен тығыз байланыста болады. Собордағы тағы бір маңызды орган – бұрынғы приход шіркеуінен қалған жалғыз нәрсе, ол Сент-Мари қанатындағы екі мануалды аспап. Оны бастапқыда Ренатус Харрис жасаған, ал 1750 жылы Джон Байфилд Труроға орнатқан. 1880 жылы уақытша шіркеуге қайта орнатылды, бірақ 1887 жылы қазіргі орнына орнату үшін айтарлықтай қайта құрылды және көлемі кішірейтілді. Сондай-ақ Кеннет Тикельдің төрт тіректі континуо органы бар. 2012 жылы Тим Райс Труро соборының хоры мен музыкасын қолдау үшін 125 жылдық мерекелік қайырымдылық шарасын қолдады.

Қоңыраулар

1909 жылы Джон Тейлор & Co компаниясы Лофборо қаласында он қоңыраудан тұратын сақина құйды: ең ірі қоңыраудың салмағы 33cwt 3qr 10lb (3790lb) құрайды. 2011 жылы Тейлор компаниясы тағы төрт қоңырау құйып орнатты: екеуі бастапқы сақинаны он екіге толықтырды, ал екеуі кішкентайрақ, жеңіл дыбыс шығару мүмкіндігін берді. Бұрынғы Сент-Мария шіркеуінде болған Жасыл мұнарада алты қоңырау бар, олардың бесеуі әуенді қоңырау шалуға арналған. Оңтүстік-батыс мұнараға арналған үлкен бордон қоңырауын жасау жоспары іске аспады.

Хор

Труро соборында 1876 жылдан бері үзіліссіз хор дәстүрі сақталып келеді. Қазіргі хорда он екі ересек әнші бар, олардың барлығы діни қызметкерлер немесе хор стипендиясының иегерлері, ал оларға он сегіз ұл немесе он сегіз қыз хоршылар үйлесім көрсетеді. 1982 жылы Труро собор мектебі жабылуына байланысты, соборда енді арнайы собор мектебі жоқ. Оның орнына, хоршыларға Труро мектебінде оқуға стипендиялар беріледі. Қыздар хоры алғаш рет 2015 жылы собор хорына қабылданды. 2017 жылы Халықаралық әйелдер күнінде олар BBC Radio 3 арнасының Choral Evensong бағдарламасында алғаш рет эфирге шықты. Қызметте Добринка Табакованың әндер жинағы және Саша Джонсон Мэннингтің жауаптары сияқты екі жаңа туындының тұңғыш орындалуы болды. Собордың қыздар хоры 2023 жылы III Карл мен Камилланың тәж кию рәсімінде ән салуға шақырылғандардың қатарында болды. Хор 2019 жылғы Britain's Got Talent телешоуында өнер көрсетті.