Кіріспе

Атыс қаруларына арналған арнайы патрон.

Wildcat патроны, көбінесе wildcat деп қысқартылады, – оқ-дәрілер және/немесе атыс қарулары жаппай өндірілмейтін арнайы патрон. Мұндай патронтар көбінесе қолданыстағы коммерциялық патронның белгілі бір көрсеткішін (қуаты, көлемі немесе тиімділігі сияқты) жақсарту үшін жасалады, немесе жаңалық ретінде ғана қолданылуы мүмкін. Wildcat патрондарын жасау және пайдалану әдетте әскери немесе құқық қорғау салаларында мақсатқа сай келмейді; бұл көбінесе атыс спортымен, аңшылықпен, қару жасаумен және қолмен оқ-дәрі дайындаумен шұғылданатын хобби, әсіресе АҚШ-та. Wildcat патрондарының сансыз түрлері бар: қару жасау жабдықтарын өндіретін бір компания 6000-нан астам түрлі Wildcat патрондарының тізімін сақтайды және олар үшін камералық ремерлер сияқты жабдықтар шығарады.

Жабайы мысықтың дамуы

Көбінесе, "жабайы мысықтар" деп аталатын оқтар – бұл коммерциялық түрде сатылатын, патронның қасиеттерін өзгерту үшін бір жолмен модификацияланған оқтар. Осы калибрге арналған ұңғылар бастапқыда ұңғы жасауға маманданған қарушылармен жасалады. Әдетте, солар оқтарды өзгертілген гильзаларға орнатуға арналған қайта зарядтау құралдарын да ұсынады. Қарудың ұңғысын арнайы патронға ауыстыру үшін жоғары дәлдік жабдықтары қажет болғандықтан, көптеген "жабайы мысықтар" арнайы ұңғы жасаушылармен әзірленеді немесе олармен байланыста жасалады. Оқ-дәрілер қолмен зарядталады, модификацияланған негізгі гильзалар мен қарушы ұсынған "жабайы мысық" құралдары қолданылады. Әдетте, ұңғының немесе құралдың жеткізушісі сатып алушыға негізгі қайта зарядтау деректерін береді, онда әртүрлі ұнтақтар, заряд мөлшері және оқ салмағы көрсетіледі, оларды зарядты жасау үшін пайдалануға болады. Қолмен зарядтаушылар осы деректерді ең төменгі зарядтан бастап, сақтықпен жоғарылату арқылы зарядты әзірлейді. "Жабайы мысық" гильзалары мен патрондары сатуға табады, бірақ тек шағын өндірушілерден. Ірі өндірушілер әдетте "жабайы мысықтарды" өндірмейді, себебі оларға деген сұраныс өте шектеулі және CIP (Тасқы қарулардың сынақтарына арналған Халықаралық Тұрақты Комиссия) немесе SAAMI стандарттары жоқ, бұл жауапкершілік туралы мәселелерді тудырады.

Австралиядағы жабайы мысық патрондары

Австралияда жабайы мысықтардың патрондары салыстырмалы түрде көп кездесетін. Көбінесе олар бұғы, кенгуру сияқты жануарларды аулау үшін жасалған және көбінесе .303 British негізінде құрастырылған, себебі соғыстан кейін бұл оқтың танымалдылығы жоғары болды, сондай-ақ қолжетімді және арзан австралиялық Lee–Enfield MkIII әскери мылтықтарының көп болуына байланысты. Осы мылтықтардың көпшілігі .257 калибрге өзгертілді, бұл 303 25 деп белгіленді. Осы патрондардың ерекшелігі – олар қолмен қайта зарядтауға көп көңіл бөлмеді, керісінше, Super Cartridge Company, Riverbrand, IMI және Sportco компаниялары зауыттық өндіріспен қамтамасыз етті. Сол кезде баррелді қайта жасау және калибрін өзгерту, жаңа баррел орнатудан арзан болғандықтан, тозған баррелге ие 303 25 мылтығын .277 калибрге экономикалық тұрғыдан өзгертуге болады, бұл 303 270 деп аталды. .222 Remington, сондай-ақ Martini мылтығында қолданылатын .222 Rimmed де жиі кездеседі. "Tini Mite" және "Mini Mite" патрондары, .22 Long Rifle корпусына негізделген .17 калибрлі патрондар да болды. .22 Cheetah. .308 BR (Bench Rest) корпусы .22 калибрге дейін тарытылған, .22 Cheetah .22 калибрлі оқпен тегіс траекторияны қамтамасыз етеді, оның жылдамдығы шамамен 4000 фут/секунд құрайды. Баррелге көп жүктеме түсіретін бұл патрон 300 ярдықтық зиянкестерге қарсы тиімді оқ болып табылады. .303/25. .303 British патроны .25 калибрлі оқ ату үшін мойны тарытылған, ол 1940 жылдары Австралияда кенгуруларды қыру және зиянкестерді жою мақсатымен әзірленді. 1940-1950 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльсте танымал болды, себебі бұл штатта .303 British калибрлі қаруды иеленуге шектеулер қойылған және шетелден коммерциялық аң аулау қаруын және оқ-дәріні алу қиын болды. Қазір көбінесе қолданылмайды, бірақ Австралияда осы патронға арналған көптеген өзгертілген Lee–Enfield мылтықтары әлі де бар.

Коммерциялық мақсатта өсірілген жабайы мысықтар

Техникалық тұрғыдан қапшық коммерциялық түрде әзірленбеуі керек болса да, кейбір коммерциялық қапшықтар оқ-дәрі және атыс қаруын өндірушілердің қолданыстағы қапшықтарды өзгерту арқылы жасалған – дәл сол әдіспен, қолдан жасалған қапшықтар дайындалады. Ұзындығы арттырылған қапшықтар (әдетте оларды қуаттырақ ету үшін) көбінесе процестің қиындығына байланысты коммерциялық мақсатта ғана жасалады. Мұндай қапшықтың бір мысалы – 1934 жылы Smith & Wesson компаниясының .38 Special қапшығынан жасалған .357 Magnum. .38-40. Ең көне қолдан жасалған қапшықтардың бірі – 1874 жылы Winchester Repeating Arms Company ұсынған .38 40 қапшығы. .38 40 қапшығының баллистикасы .40 S&W қапшығының баллистикасына жақын. .221 Fireball. Бұл қапшықты Remington Arms XP 100 тапаншасы үшін жасаған. .221 Fireball – XP 100 тапаншасының 25 см (10 дюйм) ұзындығындағы оқпанында тиімділікке жету үшін жасалған .222 Remington қапшығы. Тіпті қысқа оқпанға арналған жылдам ұнтақпен кішірек зарядталған .221 Fireball өзінің атына сай келді, үлкен тұмсықтан шыққан жарықпен; алайда, оның көрсеткіштері сол кезде естілмеген еді: қысқа XP 100 оқпанынан секундтық 885 метрден (2700 футтан) астам жылдамдық. Бұл SAAMI бекіткен ең жылдам қол қаруының қапшығы болып табылады, ал қапшық өте тиімді және дәл болғандықтан, оны мылтықтарда да қолданады. .22 Remington Jet. Бұл қапшықты Remington компаниясы Smith & Wesson Model 53 револьвері және Marlin Model 62 рычагты мылтығы үшін жасады, бірақ мылтық бұл калибрде шығарылмады. .22 Remington Jet – .357 Magnum қапшығының кішірейтілген нұсқасы. .22 Jet қапшығы енді Remington немесе басқа коммерциялық өндірушілерде жасалмайды. .357 SIG. Бұл қазір танымал тапанша қапшығын швейцариялық Sig Sauer қару компаниясы .357 Magnum револьверінің қуатты зарядымен салыстырылатын баллистиканы жасау үшін, бірақ жартылай автоматты тапаншаға арналған қапшық ретінде әзірледі. Қапшық .40 S&W қапшығын кішірейтіп, сәл созу арқылы жасалды, ол 10 мм Auto қапшығынан алынған. .400 Corbon. Бұл қапшық 10 мм Auto баллистикасын .45 ACP тапаншасында оқпанды ауыстыру арқылы қолдануға болатын қапшықта жасау үшін жобаланған. Ол .45 ACP қапшығын .40 мм (10 мм) дейін кішірейту арқылы жасалды. Бастапқыда .400 Cor Bon калибрінде атыс қаруы болған жоқ, бірақ M1911 тапаншасы үшін жаңа калибрдегі оқпан шығарылды. .41 Action Express. 1986 жылы Action Arms компаниясы Jericho 941 тапаншасы үшін жасады. .357 SIG сияқты, бұл қапшық жартылай автоматты тапаншаға арналған қуатты қапшық жасауға тырысты. Ол .41 Magnum қапшығынан басталып, 9x19 мм калибрлі жартылай автоматты тапаншаға сәйкес келу үшін кесілді. Содан кейін дөңгелек 9x19 мм калибрінің өлшемдеріне дейін қысқартылды, бұл оны дөңгелектің кішірейтілген қапшығына айналдырды. Бұл үлкен калибрге ауысуға бірегей мүмкіндік берді. .41 AE 1990 жылы ұқсас қуатты .40 S&W қапшығының жасалуына байланысты үлкен коммерциялық табысқа жете алмады. .204 Ruger. 2004 жылы Ruger компаниясы ұсынған, өзінің кезінде 4225 фут/сек (1290 м/с) жылдамдықпен .204 пулясы бар өндірістік қапшықтардың ең жылдам атағын иеленді. .204 пулямен атуға арналған қапшық ретінде қарастырылған .204, .223 Remington-нан сәл ұзын .222 Remington Magnum негізінде жасалған, және шамамен 5% көбірек қапшық сыйымдылығына ие. Өте ұзақ қашықтықта атуға арналған, зауыттық зарядтама әсерлі баллистиканы ұсынады, 32 граммдық Hornady V Max пулясын 1,96 дюйм биіктікте және төменде орналастырады.

Екінші (және одан кейінгі) буынның жабайы мысықтары

Кейбір жапайы патрондар коммерциялық оқтарға емес, басқа табысты жапайы патрондарға негізделген. Белгілі патрон авторы Фрэнк Барнстың .308 Винчестерді ұзындығы 38,1 мм-ге дейін мойын қысқартқан (.308 × 1.5" Барнс) жапайы патроны, көптеген басқа сәтті жапайы патрондарды тудырған жапайы патронның ең жақсы мысалы болып табылады. .308 x 1.5" қаптамасы бірнеше қаптама өндірушілерден қолжетімді, ал өздігінен жасалған .308 x 1.5" қаптамасынан кішкентай капсюль ұясымен ерекшеленеді, ал түпнұсқа .308 Винчестер қаптамасының капсюль ұясы үлкенірек (кішкентай капсюль қысқа патронның кішкентай сыйымдылығына жақсырақ сәйкес келеді). Кішкентай капсюльді .308 x 1.5" латуньнан жасалған кем дегенде 8 жапайы патрон бар, оның ішінде өте сәтті benchrest оқтары, соның ішінде Benchrest Remington патрондарының отбасы, .22 BR, 6 мм BR, 6.5 мм BR, 7 мм BR, .30 BR. Тағы бір мысал – 7.62×39 мм негізіндегі .220 Russian. 1970-ші жылдарда жасалған 7.62×39 мм оқ-дәрілердің көбісі қайта зарядтау үшін күрделі Бердан капсюльдерін және көбінесе болаттан жасалған қаптарды қолданғандықтан, жапайы патрон жасау үшін қолайсыз таңдау болды. Дегенмен, .220 Russian боксерлік капсюльдері бар, жоғары сапалы мыс қаптарда қолжетімді және қазір де солай. .220 Russian әлі де PPC патрондарының таңдалған негізгі патроны болып табылады, мысалы .22 PPC және 6 мм PPC, тіпті .220 Russian патронына арналған қаруларға қарағанда PPC патронына арналған қарулар көп болса да. Сол сияқты, PPC патрондарының желісі AR 15 үшін ұзақ қашықтыққа, жоғары энергиялы патрон – 6.5 Grendel-дің негізгі қаптамасы болды.