Кіріспе
Жануарларда қолданылатын имплант
Адамдарда қолданылуы
use in humans
Микрочип импланты – жануардың терісіне енгізілетін идентификациялық интегралдық схема. Бұл чип, шамамен ірі күріш дәнінің мөлшерінде, пассивті радиожиіліктік идентификация (RFID) технологиясын қолданады және PIT (пассивті интеграцияланған транспондер) тағы деп те аталады. Стандартты үй жануарларының микрочиптері әдетте 11–13 мм ұзындықта (шамамен 1/2 дюйм) және 2 мм диаметрде болады. Жылқыларды қоспағанда, ферма және ранчо жануарларын анықтау үшін RFID құлақ таңбалары сияқты сыртқы микрочиптер жиі қолданылады. Кейбір сыртқы микрочиптерді имплантталған чиптерге арналған сканермен оқуға болады. Жануарларды қорғау орталықтары, жануарларды бақылау қызметкерлері және ветеринар дәрігерлері жоғалған үй жануарларын иелеріне жылдам қайтару үшін микрочиптерді іздейді, бұл бағу, тамақтандыру, медициналық көмек көрсету, қайта орналастыру және эвтаназияға байланысты шығындарды болдырмайды. Көптеген орталықтар барлық қайта орналастырылған жануарларға микрочиптерді орнатады. Микрочиптерді үй жануарларын күтушілер, селекционерлер, брокерлер, жаттықтырушылар, тіркеу орталықтары, құтқару топтары, гуманитарлық қоғамдар, клиникалар, фермалар, мал шаруашылықтары, жануарлар клубтары мен қауымдастықтары, зерттеушілер және үй жануарлары сататын дүкендер де пайдаланады.
Қолданылуы
1980 жылдардың ортасынан бері алғаш қолданылған микрочиптер жануарлардың көптеген биологиялық қасиеттерін зерттеуге жаңа мүмкіндіктер ашты. Иттер мен мысықтарда чип әдетте мойынның артқы бөлігіне, иық қабырғалары арасындағы арқаның орта сызығы бойымен тері астына енгізіледі. Бір дереккөз бойынша, континенттік Еуропаның үй жануарларына чип мойынның сол жағына салынады. Чипті көбінесе тері астында сезіп табуға болады. Импланттың айналасында жұқа байланыстырғыш тіндер қалыптасып, оны орнында ұстап тұрады. Жылқыға чип мойынның сол жағына, сопақша мен құйрық арасының ортасында және шаштың орта сызығынан шамамен 2,5 см төмен, көкірек буынының нұқалды лигаментіне салынады. Құстарға чип көкірек бұлшықтарына имплантацияланады. Операцияны дұрыс жүргізу үшін екі адам (құс ветеринары және ветеринариялық техник) немесе жалпы анестезия қажет. Жылқылардағы зерттеулер көрсеткендей, ісіну мен сезімталдықтың күшеюі шамамен үш күн ішінде басылады.
Үй жануарлары
Үй жануарларында микрочиптерді құжаттама құралы ретінде пайдаланудың бірнеше себебі бар, сонымен қатар микрочиптердің ақпарат жинаудағы артықшылықтары да бар. Микрочиптерді енгізудің үш негізгі себебі – тіркеу, үйрету және меншік құқығын растау. Мысалы, мысық микрочипі арқылы, оның орны ауысқанда, тіркелген мысықтың қоғамға белгілі екені және мысықтың жануарлар әлеміндегі әлеуметтік реті бар екені көрінеді. Тіркеу деректерді сақтауға мүмкіндік береді, микрочип арқылы уәкілетті тұлғалар белгілі бір аймақтағы мысықтарды тексеруге және бақылауға алады; осылайша тіркелім мен енгізілген микрочиптер мысықтарды әлеуметтік объектілерге айналдырады. RFID мүмкіндігінің бірі – іздеуге қабілеттілігі, бұл тұтынушылардың қауіпсіздігі мен сенімін арттыруға септігін тигізеді. Шошқаның денсаулық жағдайын дәстүрлі визуалды бақылау арқылы анықтаумен салыстырғанда, шошқаның су ішу әрекетін RFID негізінде бақылау тиімді әрі нәтижелі әдіс болып табылады. Кейіннен, микрочиптерді пайдаланып жабайы жануарларды қадағалауға қатысты зерттеулер жылдар бойы кеңейді, олар сүтқоректілер, жорғалаушылар, құстар және қосмекенділерді қамтыды. Микрочиптер пайда болғанға дейін жабайы жануарларды анықтау үшін қолданылған құлақ таңбалары және түрлі түсті аяқ белдіктері сияқты бұрынғы таңбалау әдістерімен салыстырғанда, микрочиптер көзбен аз байқалады және олжа мен жыртқыштар оларды байқау ықтималдығы төмен. Дәстүрлі таңбалар жануардың сыртында орналасқандықтан, олар жоғалуы мүмкін, жаралар жазылып, татуировкалар өңсізденуі мүмкін. Микрочиптердің ішкі, берік, қатал ортада төзімді және жануарларға тигізетін әсері аз болғандықтан, көптеген ғалымдар жануарлар дүниесін зерттеуде пайдалы деректер жинау үшін микрочип енгізуді қолданады.
Микрочиптің құрамдас бөліктері
Микрочип – бұл пассивті RFID құрылғысы. Ішкі қуат көзі болмағандықтан, сканер немесе басқа қуат көзінен қуат алғанға дейін ол белсенді болмайды. Чиптің өзі шектеулі жиіліктермен ғана өзара әрекеттесетін болса, құрылғыда белгілі бір жиілікке оңтайландырылған, бірақ таңдаулы емес антенна бар. Ол сыртқы электромагниттік толқындарды қабылдап, олардан ток тудырып, қайта сәулелендіре алады. Сканерден шығатын радио толқындары чипті қосып, чип идентификациялық нөмірді сканерге жібереді, ал сканер осы нөмірді экранда көрсетеді. Бұл құрылғы жануардың терісі астына орналастырылған идентификациялық интегралды схеманы қамтиды. Чиптерге қатысты стандарттар ISO 11784 және ISO 11785 болып табылады. Көптеген имплантаттар үш элементтен тұрады: ‘чип’ немесе интегралды схема, феррит ядросы бар катушкалы индуктор және конденсатор. Чип бірегей идентификациялық деректерді және осы ақпаратты кодтауға арналған электрондық схемаларды қамтиды. Катушка трансформатордың екінші орамы ретінде жұмыс істейді, сканерден индуктивті түрде берілетін қуатты қабылдайды. Катушка мен конденсатор бірге сканердің тербелісті магнит өрісінің жиілігіне сәйкес келетін резонанстық LC схемасын құрайды, бұл чипке қуат беруге мүмкіндік береді. Содан кейін чип деректерін катушка арқылы сканерге қайтарады. Чип пен сканердің байланысу әдісі кері шағылыс деп аталады. Ол электромагниттік өрістің бір бөлігіне айналып, идентификациялық нөмірді сканерге жеткізетіндей етіп оны модуляциялайды. Бұл компоненттер биологиялық үйлесімді содалы әйнек немесе боросиликатты әйнекпен қапталған және герметикалық түрде жабылады. Қорғасынды әйнекті үй жануарларына арналған микрочиптерде қолдануға болмайды және тұтынушылар тек сенімді көздерден алынған микрочиптерді қабылдауы керек. Әйнек кейде полимерлермен қапталады. Парилен С (хлорилендірілген полидиметилбензол) жиі қолданылатын қаптама материалына айналды. 2012 жылдан бері пластикалық үй жануарларына арналған микрочиптер халықаралық тіркелімде Datamars өндірушісінің 981 кодымен тіркелген және үй жануарларына имплантацияланып жатыр. Патентте бұл силиконмен толтырылған полиэстер қабықшасы екені көрсетілген, бірақ өндіруші оның нақты құрамын ашпайды.
Ел бойынша пайдалану
Кейбір елдер импортталатын жануарлардағы вакцинация тіркелмелерімен сәйкес келетін микрочиптерді талап етеді. Микрочиппен белгілеу, сондай-ақ CITES ережелерімен реттелетін халықаралық саудадағы кейбір сирек кездесетін жануарлар үшін де қажет болуы мүмкін: мысалы, Азиялық Арованалар импортты тек шаруашылықта өсірілген балықтармен шектеу үшін белгіленеді. Сақинасы жоқ және халықаралық шекарадан жануар ретінде немесе сауда үшін өтетін құстарға микрочип салынады, осылайша әрбір құстың жеке анықталуы қамтамасыз етіледі.
Австралия
Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында микрочиптерді қолдану заңмен міндеттелген. Малдың туған жерінен союға дейінгі жолын анықтау қызыл еттің қауіпсіздігі үшін маңызды болғандықтан, Австралияның қызыл ет индустриясы сиыр, қозы, қой және ешкі етінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Ұлттық мал идентификациясы жүйесі (National Livestock Identification System) деп аталатын ұлттық жүйені енгізді. Австралиядағы қазіргі микрочиптеу жүйесінде кемшіліктер бар. 2015 жылы жасалған бірнеше зерттеулерге сәйкес, микрочиптері бар жануарларды микрочипсіз жануарларға қарағанда қайтару көрсеткіші айтарлықтай жоғары болды, бұл Австралияда тұратын және микрочиптелген иттер мен мысықтардың статистикалық деректеріне негізделген. Мысықтарды микрочиптеу міндетті емес, бірақ 2019 жылы міндетті чиптеуді қолдаудың күшеюі тіркелді. Оның орнына, 2012 жылдың 1 қаңтарынан бастап, жеті айдан асқан барлық мысықтарды Еуропалық Одақтың базасына міндетті түрде тіркеу қажет.
Жапония
Жапония импортталатын иттер мен мысықтарда ISO стандартына сәйкес микрочип немесе онымен үйлесімді оқырман құрылғысы болуын талап етеді.
Жаңа Зеландия
2006 жылғы 1 шілдеден кейін алғаш рет тіркелген барлық иттер микрочиппен белгіленуі керек. Фермерлер шаруалық иттерді микрочиптеуден босатуды талап етіп, наразылық білдірді, бұл 1898 жылғы Ит салығы соғысына салады. 2006 жылғы маусымда қабылданған заңға түзету енгізіліп, шаруа қожалықтарының иттері микрочиптеуден босатылды. Жаңа Зеландияда малдың идентификациясы және оны іздеу жөніндегі ұлттық жүйе әзірленуде.
Ұлыбритания
2012 жылдың сәуірінде Солтүстік Ирландия Ұлыбританияның жеке лицензиясы бар иттерге микрочип салуды міндетті еткен алғашқы аймағы болды. 2016 жылдың 6 сәуірінен бастап Англия, Шотландия және Уэльстегі барлық иттер микрочиппен таңбалануы тиіс. Англиядағы барлық үй жануарларына жататын мысықтар 2024 жылдың 10 маусымына дейін микрочиппен таңбалануы керек. Иесі микрочип салған жоқ деп табылған мысыққа 21 күн ішінде микрочип салу талап етіледі, әйтпесе 500 фунт стерлингке дейін айыппұл салынуы мүмкін.
Америка Құрама Штаттары
Үй жануарлары мен басқа жануарларға микрочип салу ерікті болып табылады, бірақ кейбір заңнамаларда қауіпті деп танылған жануарларды анықтау үшін микрочип салу міндетті болып көрінеді. 1994 жылы Луизиана штатының Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы департаменті (LDAF) жылқының жұқпалы анемиясына тексерілген барлық жылқыларды тұрақты түрде (бренд, ерінге салынған татуировка немесе электрондық идентификация түрінде) анықтауды талап ететін қағида шығарды. LDAF және штаттық ветеринар дәрігерінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл талап 2005 жылғы күзде болған "Катрина" даулы кезінде орнынан қоздырылған жылқылардың иелерін анықтауға зор үлес қосты. АҚШ шаруашылық және ферма жануарлары үшін (иттер мен мысықтардан басқа) Ұлттық жануарларды идентификациялау жүйесін пайдаланады. Жылқылардан басқа көптеген түрлерде, имплантацияланған микрочип орнына сыртқы құлақ тағы қолданылады. Микрочиптері бар немесе жай ғана көрінетін нөмірлермен белгіленген құлақ тағын қолдануға болады. Екеуі де АҚШ-тың 840 елдік кодымен ISO стандартының он бес таңбалы микрочип нөмірін пайдаланады.
Өзара үйлесімділік және стандарттар мәселелері
Көптеген елдерде үй жануарларын тану чиптері чиптер мен сканерлердің үйлесімділігін арттыру үшін халықаралық стандартқа сәйкес келеді. Алайда, АҚШ-та халықаралық стандартпен қатар үш өзгеше типтегі чиптер бәсекелеседі. АҚШ-тағы баспаналар мен ветеринарларға таратылған сканерлер 2006 жылға дейін төрт типтің ең көп дегенде үшеуін оқи алатын. Қазір төрт типті оқи алатын сканерлер қолжетімді және қажетті жабдық ретінде қарастырылуда. Ескі сканерлер әлі де қолданыста болады, сондықтан АҚШ-тағы үй жануарларының иелері қазіргі сканерлермен жақсы оқылатын чип пен халықаралық стандартқа сәйкес чиптің арасында таңдау жасауы керек. Төрт типке мыналар жатады:
The ISO conformant full duplex type has the greatest international acceptance. It is common in many countries including Canada and large parts of Europe (since the late 1990s). It is one of two chip protocol types (along with the "half duplex" type sometimes used in farm and ranch animals) that conform to International Organization for Standardization standards ISO 11784 and ISO 11785. To support international/multivendor application, the three digit country code can contain an assigned ISO country code or a manufacturer code from 900 to 998 plus its identifying serial number. In the United States, distribution of this type has been controversial. When 24PetWatch. com began distributing them in 2003 (and more famously Banfield Pet Hospitals in 2004) many shelter scanners couldn't read them. At least one Banfield chipped pet was inadvertently euthanized. The Trovan Unique type is another pet chip protocol type in use since 1990 in pets in the United States. Patent problems forced the withdrawal of Trovan's implanter device from United States distribution and they became uncommon in pets in the United States, although Trovan's original registry database "infopet. biz" remained in operation. In early 2007, the American Kennel Club's chip registration service, AKC Companion Animal Recovery Corp, which had been the authorized registry for HomeAgain brand chips made by Destron/Digital Angel, began distributing Trovan chips with a different implanter. These chips are read by the Trovan, HomeAgain (Destron Fearing), Bayer (Black Label), and Avid (MiniTracker 3) readers. A third type, sometimes known as FECAVA or Destron, is available under various brand names. These include, in the United States, "Avid Eurochip", the common current 24PetWatch chips, and the original (and still popular) style of HomeAgain chips. (HomeAgain and 24Petwatch can now supply the true ISO chip instead on request.) Chips of this type have ten digit hexadecimal chip numbers. This "FECAVA" type is readable on a wide variety of scanners in the United States and has been less controversial, although its level of adherence to the ISO standards is sometimes exaggerated in some descriptions. The ISO standard has an annex (appendix) recommending that three older chip types be supported by scanners, including a 35 bit "FECAVA"/"Destron" type. The common Eurochip/HomeAgain chips don't agree perfectly with the annex description, although the differences are sometimes considered minor. But the ISO standard also makes it clear that only its 64 bit "full duplex" and "half duplex" types are "conformant"; even chips (e. g., the Trovan Unique) that match one of the Annex descriptions are not. More visibly, FECAVA cannot support the ISO standard's required country/manufacturer codes. They may be accepted by authorities in many countries where ISO standard chips are the norm, but not by those requiring literal ISO conformance. Finally, there's the AVID brand FriendChip type, which has unique encryption characteristics. Cryptographic features are welcomed by pet rescuers or humane societies that object to outputting an ID number "in the clear" for anyone to read, along with authentication features for detection of counterfeit chips, but the authentication in "FriendChips" has been found lacking and rather easy to spoof to the AVID scanner. Although no authentication encryption is involved, obfuscation requires proprietary information to convert transmitted chip data to its original label ID code. Well into 2006, scanners containing the proprietary decryption were provided to the United States market only by AVID and Destron/Digital Angel; Destron/Digital Angel put the decryption feature in some, but not all, of its scanners, possibly as early as 1996. (For years, its scanners distributed to shelters through HomeAgain usually had full decryption, while many sold to veterinarians would only state that an AVID chip had been found.) Well into 2006, both were resisting calls from consumers and welfare group officials to bring scanners to the United States shelter community combining AVID decryption capability with the ability to read ISO compliant chips. Some complained that AVID itself had long marketed combination pet scanners compatible with all common pet chips except possibly Trovan outside the United States. By keeping them out of the United States, it could be considered partly culpable in the missed ISO chips problem others blamed on Banfield. In 2006, the European manufacturer Datamars, a supplier of ISO chips used by Banfield and others, gained access to the decryption secrets and began supplying scanners with them to United States customers. This "Black Label" scanner was the first four standard full multi pet scanner in the United States market. Later in 2006, Digital Angel announced that it would supply a full multi scanner in the United States. In 2008, Avid introduced the MiniTracker Pro to support Avid, FECAVA, and ISO full duplex microchips. Trovan also acquired the decryption technology in 2006 or earlier, and now provides it in scanners distributed in the United States by AKC CAR. (Some are quad read, but others lack full ISO support.) Many references in print state that the incompatibilities between different chip types are a matter of "frequency". One may find claims that early ISO adopters in the United States endangered their customers' pets by giving them ISO chips that work at a "different frequency" from the local shelter's scanner, or that the United States government considered forcing an incompatible frequency change. These claims were little challenged by manufacturers and distributors of ISO chips, although later evidence suggests the claims were disinformation. All chips operate at the scanner's frequency. Although ISO chips are optimized for 134.2 kHz, in practice they are readable at 125 kHz and the "125 kHz" chips are readable at 134.2 kHz. Confirmation comes from government filings that indicate the supposed "multi frequency" scanners now commonly available are really single frequency scanners operating at 125, 134.2 or 128 kHz. In particular, the United States HomeAgain scanner didn't change excitation frequency when ISO read capability was added; it's still a single frequency, 125 kHz scanner. + Expected results for chip type(OK=Good readNR=No readDO=Detect only with no number given) Scanner to test ISO conformant full duplex chip AVID encrypted "FriendChip" Original U. S. HomeAgain, AVID Eurochip, or FECAVA "Trovan Unique" and current AKC CAR chips Minimal ISO conformant scanner (also must read half duplex chips common in livestock ear tags) OK No read No read No read Avid MiniTracker I No read OK OK No read Avid MiniTracker Pro OK OK OK No read Avid MiniTracker Pro Euro OK OK OK No readAvid MiniTracker 3 OK OK OK OK Various vintages of U. S. HomeAgain "Universal" shelter scanners by Destron/Digital Angel Corp. No read, detect only, or OK OK OK Possibly all OK Typical Destron/Digital Angel Corp. U. S. veterinarian's scanner pre 2007 No read Detect only – no number given OK Detect only – no number given Trovan LID 560 Multi per manufacturer specifications OK OK OK OK U. S. Trovan Pocket Scanner per AKC CAR website Detect only – no number given OK OK OK U. S. Trovan ProScan700 per AKC CAR website OK OK OK OK Original 2006 Datamars Black Label scanner OK OK OK OK (but reliability questioned) Datamars Black Label scanner "classypets" model OK No read or detect only OK OK (but reliability questioned) Banfield distributed 2004 2005 vintage Datamars scanners OK Possibly all detect only OK Possibly all OK but reliability questioned (undocumented feature) Datamars Minimax and Micromax OK No read No read No read Typical homemade scanner OK OK but extra step required (web based decryption service) OK OK Microchip ID Systems "Hero" scanner OK OK OK No readMicrochip ID Systems "Pocket Hero" scanner OK No read No read No read
For users requiring shelter grade certainty, this table is not a substitute for testing the scanner with a set of specimen chips. One study cites problems with certain Trovan chips on the Datamars Black Label scanner. In general, the study found none of the tested scanners to read all four standards without some deficiency, but it predates the most recent scanner models.
ISO стандартына сәйкес келетін толық дуплекс типі халықаралық жағынан ең қабылданған. Бұл көптеген елдерде, соның ішінде Канадада және Еуропаның көп бөлігінде (1990 жылдардың соңынан бастап) кең таралған. Ол ISO 11784 және ISO 11785 стандарттарына сәйкес келетін екі чип протоколының бірі (шаруашылық және мал шаруашылығында қолданылатын «жартылай дуплекс» типімен бірге). Халықаралық/көп өндірушіге қолдау көрсету үшін үш таңбалы ел кодында тағайындалған ISO ел коды немесе 900-ден 998-ге дейінгі өндірушінің коды және оның сәйкестендіру реттік нөмірі болуы мүмкін. АҚШ-та бұл типтің таралуы даулы болды. 24PetWatch.com 2003 жылы оларды тарата бастағанда (және 2004 жылы танымал Banfield Pet Hospitals оларды таратқанда) көптеген баспана сканерлері оларды оқи алмады. Кем дегенде бір Banfield чипі бар үй жануары қателікпен эвтаназияланды. Trovan Unique типі – 1990 жылдан бері АҚШ-та үй жануарларында қолданылатын тағы бір чип протоколы. Патенттік мәселелер Trovan имплантатор құрылғысын АҚШ-тағы таратудан алып тастауға мәжбүр етті, сондықтан ол АҚШ-тағы үй жануарларында сирек кездеседі, бірақ Trovan-ның бастапқы тіркелімдік дерекқоры «infopet.biz» әлі де жұмыс істеуде. 2007 жылдың басында American Kennel Club-тың чиптерді тіркеу қызметі, AKC Companion Animal Recovery Corp, Destron/Digital Angel-дің HomeAgain брендті чиптерін тіркеуші болды, Trovan чиптерін басқа имплантатормен тарата бастады. Бұл чиптерді Trovan, HomeAgain (Destron Fearing), Bayer (Black Label) және Avid (MiniTracker 3) оқырмандары оқиды. Үшінші тип, кейде FECAVA немесе Destron деп аталады, әртүрлі брендтермен сатылады. Оларға АҚШ-та «Avid Eurochip», қазіргі кезде кең таралған 24PetWatch чиптері және HomeAgain чиптерінің бастапқы (және әлі де танымал) стилі кіреді. (HomeAgain және 24Petwatch қазір сұраныс бойынша нағыз ISO чипін бере алады.) Бұл типтегі чиптерде он таңбалы гексадецималды чип нөмірлері бар. Бұл «FECAVA» типі АҚШ-тағы көптеген сканерлерде оқуға болады және ISO стандарттарына сәйкестігі кейде кейбір сипаттамаларда асыра айтылғанмен, аз даулы. ISO стандартында қосымша бар (қосымша), сканерлер үш ескі чип түрін, соның ішінде 35 биттік «FECAVA»/«Destron» типін қолдауын ұсынады. Жалпы Eurochip/HomeAgain чиптері қосымшадағы сипаттамамен толық сәйкес келмейді, бірақ айырмашылықтар кейде шағын деп саналады. Алайда ISO стандарты тек 64 биттік «толық дуплекс» және «жартылай дуплекс» типтері ғана «сәйкес» екенін нақтылайды; тіпті қосымша сипаттамаларының біріне сәйкес келетін чиптер (мысалы, Trovan Unique) да «сәйкес» емес. FECAVA ISO стандартының талап етілген ел/өндіруші кодтарын қолдамайды. Олар көптеген елдерде ISO стандартты чиптері норма болып табылатын органдармен қабылдануы мүмкін, бірақ ISO-ға сәйкес келуді талап ететіндермен емес. Соңында, AVID FriendChip типі бар, оның бірегей шифрлау ерекшеліктері бар. Криптографиялық мүмкіндіктерді үй жануарларын құтқарушылар немесе кез келген адам оқи алатын жеке нөмірді «ашық» шығаруға қарсы келетін гуманистік қоғамдар, сонымен қатар жалған чиптерді анықтау үшін аутентификация мүмкіндіктерімен бірге, бірақ «FriendChips» аутентификациясы жетіспейді және AVID сканеріне жалған оңай. Аутентификациялық шифрлау қатысы болмаса да, жасыру үшін шифрланған шифрлау кодтары бастапқы таңба ID-кодына аударылуы үшін меншік құқығы бар ақпаратты қажет етеді. 2006 жылға дейін патенттік шифрлауды қамтитын сканерлерді АҚШ нарығына тек AVID және Destron/Digital Angel ұсынды; Destron/Digital Angel кейбір сканерлерге шифрлау функциясын енгізді, бірақ барлығы емес, мүмкін 1996 жылы. (Жылдар бойы HomeAgain арқылы баспаналарға таратылған сканерлер әдетте толық шифрлауды иеленді, ал ветеринарларға сатылатын көптеген сканерлер тек AVID чипі табылғанын айтады.) 2006 жылы екеуі де тұтынушылар мен әлеуметтік топтардың талаптарына қарсы тұрды.
The ISO conformant full duplex type has the greatest international acceptance. It is common in many countries including Canada and large parts of Europe (since the late 1990s). It is one of two chip protocol types (along with the "half duplex" type sometimes used in farm and ranch animals) that conform to International Organization for Standardization standards ISO 11784 and ISO 11785. To support international/multivendor application, the three digit country code can contain an assigned ISO country code or a manufacturer code from 900 to 998 plus its identifying serial number. In the United States, distribution of this type has been controversial. When 24PetWatch. com began distributing them in 2003 (and more famously Banfield Pet Hospitals in 2004) many shelter scanners couldn't read them. At least one Banfield chipped pet was inadvertently euthanized. The Trovan Unique type is another pet chip protocol type in use since 1990 in pets in the United States. Patent problems forced the withdrawal of Trovan's implanter device from United States distribution and they became uncommon in pets in the United States, although Trovan's original registry database "infopet. biz" remained in operation. In early 2007, the American Kennel Club's chip registration service, AKC Companion Animal Recovery Corp, which had been the authorized registry for HomeAgain brand chips made by Destron/Digital Angel, began distributing Trovan chips with a different implanter. These chips are read by the Trovan, HomeAgain (Destron Fearing), Bayer (Black Label), and Avid (MiniTracker 3) readers. A third type, sometimes known as FECAVA or Destron, is available under various brand names. These include, in the United States, "Avid Eurochip", the common current 24PetWatch chips, and the original (and still popular) style of HomeAgain chips. (HomeAgain and 24Petwatch can now supply the true ISO chip instead on request.) Chips of this type have ten digit hexadecimal chip numbers. This "FECAVA" type is readable on a wide variety of scanners in the United States and has been less controversial, although its level of adherence to the ISO standards is sometimes exaggerated in some descriptions. The ISO standard has an annex (appendix) recommending that three older chip types be supported by scanners, including a 35 bit "FECAVA"/"Destron" type. The common Eurochip/HomeAgain chips don't agree perfectly with the annex description, although the differences are sometimes considered minor. But the ISO standard also makes it clear that only its 64 bit "full duplex" and "half duplex" types are "conformant"; even chips (e. g., the Trovan Unique) that match one of the Annex descriptions are not. More visibly, FECAVA cannot support the ISO standard's required country/manufacturer codes. They may be accepted by authorities in many countries where ISO standard chips are the norm, but not by those requiring literal ISO conformance. Finally, there's the AVID brand FriendChip type, which has unique encryption characteristics. Cryptographic features are welcomed by pet rescuers or humane societies that object to outputting an ID number "in the clear" for anyone to read, along with authentication features for detection of counterfeit chips, but the authentication in "FriendChips" has been found lacking and rather easy to spoof to the AVID scanner. Although no authentication encryption is involved, obfuscation requires proprietary information to convert transmitted chip data to its original label ID code. Well into 2006, scanners containing the proprietary decryption were provided to the United States market only by AVID and Destron/Digital Angel; Destron/Digital Angel put the decryption feature in some, but not all, of its scanners, possibly as early as 1996. (For years, its scanners distributed to shelters through HomeAgain usually had full decryption, while many sold to veterinarians would only state that an AVID chip had been found.) Well into 2006, both were resisting calls from consumers and welfare group officials to bring scanners to the United States shelter community combining AVID decryption capability with the ability to read ISO compliant chips. Some complained that AVID itself had long marketed combination pet scanners compatible with all common pet chips except possibly Trovan outside the United States. By keeping them out of the United States, it could be considered partly culpable in the missed ISO chips problem others blamed on Banfield. In 2006, the European manufacturer Datamars, a supplier of ISO chips used by Banfield and others, gained access to the decryption secrets and began supplying scanners with them to United States customers. This "Black Label" scanner was the first four standard full multi pet scanner in the United States market. Later in 2006, Digital Angel announced that it would supply a full multi scanner in the United States. In 2008, Avid introduced the MiniTracker Pro to support Avid, FECAVA, and ISO full duplex microchips. Trovan also acquired the decryption technology in 2006 or earlier, and now provides it in scanners distributed in the United States by AKC CAR. (Some are quad read, but others lack full ISO support.) Many references in print state that the incompatibilities between different chip types are a matter of "frequency". One may find claims that early ISO adopters in the United States endangered their customers' pets by giving them ISO chips that work at a "different frequency" from the local shelter's scanner, or that the United States government considered forcing an incompatible frequency change. These claims were little challenged by manufacturers and distributors of ISO chips, although later evidence suggests the claims were disinformation. All chips operate at the scanner's frequency. Although ISO chips are optimized for 134.2 kHz, in practice they are readable at 125 kHz and the "125 kHz" chips are readable at 134.2 kHz. Confirmation comes from government filings that indicate the supposed "multi frequency" scanners now commonly available are really single frequency scanners operating at 125, 134.2 or 128 kHz. In particular, the United States HomeAgain scanner didn't change excitation frequency when ISO read capability was added; it's still a single frequency, 125 kHz scanner. + Expected results for chip type(OK=Good readNR=No readDO=Detect only with no number given) Scanner to test ISO conformant full duplex chip AVID encrypted "FriendChip" Original U. S. HomeAgain, AVID Eurochip, or FECAVA "Trovan Unique" and current AKC CAR chips Minimal ISO conformant scanner (also must read half duplex chips common in livestock ear tags) OK No read No read No read Avid MiniTracker I No read OK OK No read Avid MiniTracker Pro OK OK OK No read Avid MiniTracker Pro Euro OK OK OK No readAvid MiniTracker 3 OK OK OK OK Various vintages of U. S. HomeAgain "Universal" shelter scanners by Destron/Digital Angel Corp. No read, detect only, or OK OK OK Possibly all OK Typical Destron/Digital Angel Corp. U. S. veterinarian's scanner pre 2007 No read Detect only – no number given OK Detect only – no number given Trovan LID 560 Multi per manufacturer specifications OK OK OK OK U. S. Trovan Pocket Scanner per AKC CAR website Detect only – no number given OK OK OK U. S. Trovan ProScan700 per AKC CAR website OK OK OK OK Original 2006 Datamars Black Label scanner OK OK OK OK (but reliability questioned) Datamars Black Label scanner "classypets" model OK No read or detect only OK OK (but reliability questioned) Banfield distributed 2004 2005 vintage Datamars scanners OK Possibly all detect only OK Possibly all OK but reliability questioned (undocumented feature) Datamars Minimax and Micromax OK No read No read No read Typical homemade scanner OK OK but extra step required (web based decryption service) OK OK Microchip ID Systems "Hero" scanner OK OK OK No readMicrochip ID Systems "Pocket Hero" scanner OK No read No read No read
For users requiring shelter grade certainty, this table is not a substitute for testing the scanner with a set of specimen chips. One study cites problems with certain Trovan chips on the Datamars Black Label scanner. In general, the study found none of the tested scanners to read all four standards without some deficiency, but it predates the most recent scanner models.
Құпиялылық
Микрочиптерді рұқсатсыз оқу жеке өмірге қауіп тудырып, жәшіктерді, тұтынушыларды, тасымалдаушыларды, тіпті түрлі жануарлардың иелерін анықтауға немесе оларды қадағалауға қажетті ақпаратты ұсынуы мүмкін. Рұқсатсыз оқумен күресу үшін бірнеше прототиптік жүйелер жасалып жатыр, оларға РҚТ сигналын тоқтату, сондай-ақ заңнама қабылдау мүмкіндігі де кіреді. 2002 жылдан бері осы мәселе бойынша жүздеген ғылыми мақалалар жарияланды. Әртүрлі елдер бұл мәселелерге әртүрлі жауап берді. Кейбір ғалымдар 1997 жылдан бастап микрочиптерді енгізу техникалық тұрғыдан мүмкін деп есептеді, бірақ жеке өмірге қатысты ауыр бұзушылықтарды болдырмау үшін стратегияларды қарастыру қажеттігін айтты. Жануарларға имплантацияланған микрочиптер де жеке өмірге қатысты мәселелерге немесе ақпараттың қозғалысына әкелуі мүмкін, бұл ауыр әлеуметтік проблемаларға соқтыруы мүмкін. Жиі кездесетін жаңылыс пікір – чипті жануардың орналасқан жерін анықтау үшін пайдалануға болады, бірақ бұл рас емес.
Микрочипке иелік ету мәселесі
Микрочиптерді кеңінен пайдалану меншік дауларының көбейіп кетуіне алып келуі мүмкін, себебі кейде микрочиптегі меншік туралы ақпарат меншік заңдарына сәйкес келмейді. Бұл микрочиптің тіркелген иесі мен нақты иесінің бір адам болмаған жағдайда орын алуы мүмкін. Бұл маңызды проблема, өйткені клиенттің құпиялылығын сақтау қағидалары ветеринар дәрігерлерге клиенттің келісімінсіз үй жануарлары туралы ақпарат беруге тыйым салады. Бұдан әрі, ветеринар дәрігерлері микрочип салынған жануарға операция жасау үшін, тіпті жануардың өміріне қауіп төніп тұрса да, микрочипті тіркеген адамнан рұқсат алуға міндетті. Жағдай одан да қиынға соғуы мүмкін, егер микрочиптері бар жануарлар қашып кетсе немесе ұрланса.
Жеке өмірдің қорғалуы
Микрочиптің құпиялылығын қорғаудың бірінші әдісі – ақпаратты үнемі жаңарту. Дұрыс емес микрочип деректері бар баспанасыз жануарларды қайтару мүмкіндігі төмендеп, дұрыс деректері бар үй жануарларымен салыстырғанда, оларды табу үшін көбірек уақыт кетеді, кейде қайта табысу мүмкін болмайды. Сондықтан микрочип туралы ақпаратты үнемі жаңартып отыру қажет, әсіресе иелері мекенжайын ауыстырғанда немесе телефон нөмірін өзгерткенде. Зерттеулерге сәйкес, электрондық хат арқылы жіберілетін еске салғыштар үй жануарларының иелерінің микрочип ақпаратын жаңарту жиілігін арттыруы мүмкін. Үш негізгі талап бар: жаңа иесінің құпиялылығы (микрочипті анықтап, басқаруға тек жаңа иесінің құқығы болуы керек), бұрынғы иесінің құпиялылығы (микрочип пен оның бұрынғы иесі арасындағы бұрынғы өзара әрекеттесулерді жаңа иесі көре алмайды) және рұқсат беру құқығын қайтару (жаңа иесі кейбір ерекше жағдайларда өзінің рұқсат беру құқығын бұрынғы иесіне беруге мүмкіндік алады). Бұл мүмкіндіктер иелерінің жеке өмірін белгілі бір деңгейде қорғай алады.