Тынық мұхитының қызыл буриығы (Тынық мұхитының ірі балық түрі)

Кіріспе

Балық түрлері

Чинук ласосы /ʃ//ɪ/'/n//ʊ//k/ (Oncorhynchus tshawytscha) – Тынық мұхитының ең ірі және ең құнды түрі. Оның жалпы атауы Чинукан халқының атынан шыққан. Бұл түрдің басқа да кең таралған атаулары: патша лососы, Куиннат лососы, Цумен, көктемгі лосось, хром шошқасы, Blackmouth және Tyee лососы. Түрдің ғылыми атауы орыс тіліндегі chavycha (чавыча) деген атауға негізделген. Чинук – Солтүстік Тынық мұхиты мен Солтүстік Американың батыс жағалауындағы өзен жүйелерінде тіршілік ететін анадромалық балық. Олар Калифорниядан Аляскаға дейін, сондай-ақ Солтүстік Жапониядан Арктикалық Солтүстік Сібірдегі Паляваам өзеніне дейінгі Азия өзендерінде кездеседі. Олар Жаңа Зеландия және Патагония сияқты әлемнің басқа да аймақтарына әкелінген. Мичиган көлі мен Мичиганның батыс өзендерінде әкелінген Чинук ласосы жақсы өсіп-дам болып жатыр. Ірі Чинук – спорттық балық аулаушылары үшін бағалы және ізделіс балық. Ласось етінің де тағамдық құндылығы жоғары, оның ішінде маңызды омега-3 май қышқылдарының көп мөлшері бар. Кейбір популяцияларының саны азайып барады, бірақ көптегені сау. Чинук ласосы IUCN Қызыл тізіміне енгізілмеген. NOAA мәліметінше, Калифорния жағалауындағы Чинук ласосының саны шамадан тыс балық аулау, тұщы су және суағаштарының жойылуы, су электр станцияларының құрылысы, мұхит жағдайының нашарлауы және шарапшылық практикалар сияқты факторларға байланысты төмендеп келеді.

Табиғи аймағы

Тарихи тұрғыдан алғанда, Солтүстік Америкада чинук ласосьінің табиғи таралу аймағы оңтүстікте Калифорниядағы Вентура өзенінен солтүстікте Аляскадағы Котцебуе шығанағына дейін созылған. Жақында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, чинук ласосы тарихи тұрғыдан Калифорниядағы Гуадалупе өзенінің су алабында өмір сүрген, бұл АҚШ-та ласось көшіп өтетін ең оңтүстік ірі қалалық аймақ. Дегенмен, бұрынғыдай кең таралған аймақтардың көп бөлігінен популяциялар жойылып кетті немесе 40 пайызға дейін азайды. Кейбір аймақтарда олардың ішкі таралуы, негізінен бөгеттер мен ортаның өзгеруі салдарынан, шектелді: Оңтүстік Калифорнияда, Калифорния мен Орегонның жағалаулық тауларының шығысындағы кейбір аудандарда, сондай-ақ Снейк және Жоғарғы Колумбия өзендерінің су алабындағы кең аумақтарда. Батыс Тынық мұхитында таралуы солтүстік Жапониядан (Хоккайдо) оңтүстікте Солтүстік Мұзды мұхитқа дейін, солтүстікте Шығыс Сібір теңізі мен Паляваам өзеніне дейін жетеді. Бірақ олар тұрақты түрде тек Камчаткада ғана кездеседі және таралуы жақсы зерттелген. Басқа аймақтарда ақпарат аз, бірақ олар Анадыр өзенінің алабында және Чукчи түбегінің кейбір бөліктерінде сирек кездеседі. Сонымен қатар, Солтүстік Магадан облысының Шелихов шығанағы мен Пенжина шығанағына жақын аудандарда да қорлар сақталуы мүмкін, бірақ олар жеткілікті зерттелмеген. 1960 жылдары осы көлдердегі биомассаның 90% алабұғалар құрады. Алдындағы жылы кохо ласосы енгізілді, және жоба сәтті аяқталды. Чинук және кохо ласостары алабұғалармен қоректене отырып, көлдердің салаларында шағылысты. Осы жетістіктен кейін чинук басқа Ұлы көлдерге де енгізілді, онда спорттық балық аулаушылар оларды ілгекке тигендегі агрессивті мінез-құлқы үшін жоғары бағалайды. Бұл түр Оңтүстік Америкадағы Патагония суларында да бекініп қалды, онда әкелінген және қашып кеткен балықтар өзендерді мекендеп, тұрақты шағылысу ошақтарын құрды. Санта-Крус өзенінің жоғарғы ағысында шағылысқан чинук ласостары табылған, олар мұхиттан көшіп келген болуы мүмкін. Бұл популяцияның 1930 жылдары төменгі ағында жас балықтардың бір рет қойылған қорынан пайда болғаны есептеледі. XIX ғасырдың соңында Жаңа Зеландия суларына балықты енгізуге жасалған бірнеше әрекеттер көбінесе сәтсіз аяқталды және ешқандай қалыптасқан популяцияға әкелмеді. Алғашқыда жұмыртқалар Калифорниядағы МакКлауд өзеніндегі Бейрд шаруашылығынан әкелінді. 20-ғасырдың басында жасалған келесі әрекеттер сәттірек болды және Кентербери мен Солтүстік Отаго өзендерінде шағылысу ошақтарының құрылуына әкелді: Рангитата өзені, Опихи өзені, Эшбертон өзені, Ракая өзені, Ваймакарири өзені, Хурунуи өзені және Уаиау Уха өзені. Соңғы енгізілімдердің табысты болуының себебі, алғашқы әрекеттерде қолданылған көктемгі шағылыс популяцияларынан алынған жұмыртқаларға қарағанда, күзгі шағылыс популяцияларынан алынған жұмыртқалардың пайдаланылуымен байланысты болуы мүмкін. Ересек балықтардың мөлшері әдетте 0,5-тен 0,5 метрге дейін жетеді, бірақ кейде 0,5 метрге дейін де өсе алады; олардың орташа салмағы 0,5 килограммды құрайды, бірақ 0,5 килограммға дейін жете алады. Еті ласостің немен қоректенгеніне байланысты қызғылт немесе ақ болуы мүмкін. Чинук - Тынық мұхитының ласосьтарының ең ірісі. Алясканың Кеней өзенінде ересек чинук ласосьтарының орташа салмағы 0,5 килограммды құрады. Қазіргі кездегі спорттық балық аулау бойынша әлемдік рекорд, 0,5 килограммдық балық, 1985 жылдың 17 мамырында Кеней өзенінде ұсталған. Коммерциялық балық аулау бойынша әлемдік рекорд 1970-ші жылдардың соңында Британдық Колумбиядағы Риверс-Инлетке жақын жерде ұсталған 0,5 килограммдық балық.

Historically, the native distribution of Chinook salmon in North America ranged from the Ventura River in California in the south to Kotzebue Sound in Alaska in the north. Recent studies have shown that Chinook salmon are historically native to the Guadalupe River watershed in California, the southernmost major metropolitan area hosting salmon runs in the United States. Populations have disappeared from large areas where they once flourished, however, or shrunk by as much as 40 percent. In some regions, their inland range has been cut off, mainly by dams and habitat alterations: in Southern California, in some areas east of the Coast Ranges of California and Oregon, and in large areas in the Snake River and upper Columbia River drainage basins. In the western Pacific, the distribution ranges from northern Japan (Hokkaido) in the south to the Arctic Ocean as far as the East Siberian Sea and Palyavaam River in the north. Nevertheless, they are consistently present and the distribution is well known only in Kamchatka. Elsewhere, information is scarce, but they have a patchy presence in the Anadyr River basin and parts of the Chukchi Peninsula. Also, in parts of the northern Magadan Oblast near the Shelikhov Gulf and Penzhina Bay, stocks might persist but remain poorly studied. In the 1960s, alewives constituted 90% of the biota in these lakes. Coho salmon had been introduced the year before, and the program was successful. Chinook and Coho salmon thrived on the alewives and spawned in the lakes' tributaries. After this success, Chinook were introduced into the other Great Lakes, where sport fishermen prize them for their aggressive behaviour on the hook. The species has also established itself in Patagonian waters in South America, where both introduced and escaped hatchery fish have colonized rivers and established stable spawning runs. Chinook salmon have been found spawning in headwater reaches of the Rio Santa Cruz, apparently having migrated over from the ocean. The population is thought to be derived from a single stocking of juveniles in the lower river around 1930. Sporadic efforts to introduce the fish to New Zealand waters in the late 19th century were largely failures and led to no evident establishments. Initially ova were imported from the Baird hatchery of the McCloud River in California. Further efforts in the early 20th century were more successful and subsequently led to the establishment of spawning runs in the rivers of Canterbury and North Otago: Rangitata River, the Opihi River, the Ashburton River, the Rakaia River, the Waimakariri River, the Hurunui River, and the Waiau Uwha River. The success of the latter introductions is thought to be partly attributable to the use of ova from autumn run populations as opposed to ova from spring run populations used in the first attempts. Adult fish typically range in size from , but may be up to in length; they average , but may reach The meat can be either pink or white, depending on what the salmon have been feeding on. Chinook salmon are the largest of the Pacific salmon. In the Kenai River of Alaska, mature Chinook averaged The current sport caught world record, , was caught on May 17, 1985, in the Kenai River. The commercial catch world record is caught near Rivers Inlet, British Columbia, in the late 1970s.

Өмірлік цикл

Чинук, көптеген лосось түрлері сияқты, эврихалин болып саналады, сондықтан өмірі бойы тұзды және тұщы су ортасында тіршілік етеді. Шабақтанғаннан кейін лосось өзінің туған өзеніне оралып, шағылысу үшін бір жылдан сегіз жылға дейін (көбінесе үш-төрт жыл) мұхитта жүзеді. Шағылысуға дайындалғанда лосось морфологиялық өзгерістерге ұшырайды. Олардың денесінің түсі күміс көк түстен қараңғырақ түске ауысады, кейде түсі түбегейлі өзгереді. Лосось жыныстық диморфизмге ие, аталықтарының тістері иттің тісіне ұқсап келеді, ал жақтары "кип" деп аталатын айқын иілген немесе жалпақ болады. Зерттеулер көрсеткендей, ірі және күшті аталық лососьтардың көбеюге артықшылығы бар, себебі аналық чинуктар көбінесе кішкентай аталықтарға агрессивтірек келеді. Чинуктар басқа лосось түрлеріне қарағанда үлкен және терең суларда шағылысады, қыркүйектен желтоқсанға дейін оларды шағылысу орындарында (ұяларда) табуға болады. Аналық лосось бір ұяда төрт-бес жұмыртқа салады. Жұмыртқа салғаннан кейін аналықтары 4-25 күнге дейін ұяны қорғайды, ал аталықтары басқа жұптастарды іздейді. Су температурасына байланысты чинук жұмыртқалары 90-150 күнде шабаққа айналады. Жұмыртқалардың шабақтарының тіршілік етуі мен өсуі үшін қолайлы маусымда пайда болуын қамтамасыз ету үшін жұмыртқа салу мерзімі дұрыс есептеледі. Шабақтар мен парр (жас балықтар) әдетте 12-18 ай тұщы суда болып, содан кейін эстуарияға қарай жүзеді, онда бірнеше ай шабақ ретінде қалады. Кейбір чинуктар өз тектілерінен бір-екі жыл ертерек тұщы суға оралады, оларды "джек" лосось деп атайды. "Джек" лосось әдетте кішкентай болады, бірақ жыныстық жағынан жетілген. Юкон өзенінің лососьтардың ең ұзақ тұщы суға көшіп-қону жолы бар, ол Беринг теңізіндегі ауыздан Уайтхорс қаласының үстіндегі шағылысу орындарына дейін 3200 шақырымнан астамды құрайды. Чинуктар тұщы суға қайта кіргенде энергия алу үшін май қорына сүйенеді, сондықтан осы жерде ауланған коммерциялық балықтардың құрамында жүрекке пайдалы омега-3 май қышқылдарының жоғары деңгейі болады. Дегенмен, осы ауылды аймақтан балықты жинау және тасымалдаудың жоғары құны оның қолжетімділігін шектейді. Чинуктардың ең биік жерде шағылысатын орындары Айдахо штатындағы Орта және Жоғарғы Салмон өзендерінде орналасқан. Бұл балықтар Колумбия және Төменгі Жылан өзендеріндегі сегіз бөгет пен су қоймасы арқылы 2134 метрден аса биіктікке және 1448 километрден астам қашықтыққа жүзеді. Жастарында чинуктар амфиподтар мен басқа да қабықшалылар мен жәндіктерді, ал есейген кезде негізінен басқа балықтарды жейді. Жас лососьтар мұхитқа жүзуге жеткілікті күш жинағанша өзен төсегінде аз уақыт бойы тамақтанады. Чинук жасөспірімдері екі түрге бөлінеді: мұхиттық және өзендік. Мұхиттық чинуктар бірінші жылы тұзды суға көшеді. Өзендік лосось теңізге көшуден бұрын тұщы суда толық бір жыл болады. Мұхитта бірнеше жыл өткеннен кейін, ересек лососьтар, қазірде көптеген жыртқыштардан қашуға жеткілікті үлкен болған соң, туған өзендеріне оралып, шағылысады. Чинуктардың өмір сүру ұзақтығы ұзақ болуы мүмкін, кейбір балықтар мұхитта бір жылдан бес жылға дейін өмір сүріп, сегіз жасқа жетеді. Солтүстік аймақтардағы популяциялар ұзақ өмір сүреді. Лососьқа шағылысуға қолайлы орта қажет. Жұмыртқаның дамуы үшін таза, салқын, оттегімен толыққан, шөгіндісіз тұщы су өте маңызды. Чинуктар басқа Тынық мұхит лососьтарына қарағанда жұмыртқа үшін үлкен шөгіндіні (шағыл) пайдаланады. Жағалау өсімдіктері мен ағаш қалдықтары жас лососьқа баспана жасап, судың температурасын төмен ұстауға көмектеседі. Чинуктарға сонымен қатар сау теңіз ортасы да қажет. Жас лососьтар таза, өнімді эстуариялық ортада өсіп, көшіп-қону үшін энергия жинайды. Кейін олар тұзды суда тіршілік етуге бейімделеді. Олар ашық мұхитқа қарай жолға шыққанда, балық шөптері мен теңіз балдырларына сүйеніп, жасыру (жарагерлерден қорғану), баспана және азық іздеу үшін пайдаланады. Ересек балықтар өзеннің жоғарғы жағына қайта жүзуге, жыртқыштардан қашуға және өліп қалмас үшін көбейіп өтуге қажетті күш-қуатты жинау үшін ашық мұхиттың бай ортасына мұқтаж. Дэвид Монтгомери өзінің "Балық патшасы" атты кітабында былай деп жазады: "Теңіздегі балық қоры табиғи апаттардан зардап шеккен өзендердің қорын толтыру үшін маңызды". Сондықтан балықтардың мұхитқа жетуі өте маңызды, олар сау, ересек балықтарға айналып, түрлерді сақтау үшін бөгеттер сияқты адам жасаған құрылыстар кедергі келтірмейтіндей болуы керек. Лососьтың мекендейтін жері таза және оттегімен толық болуы тиіс. Мұхиттағы жоғары өнімділік пен өсу жылдамдығының бір белгісі – судың құрамындағы балдырлардың деңгейі. Балдырлардың деңгейінің артуы судың көмірқышқыл газы деңгейінің жоғарылауына әкеледі, ол тірі организмдерге беріліп, су өсімдіктері мен шағын организмдердің өсуіне жағдай жасайды, олармен лососьтар қоректенеді. Балдырлар судың құрамындағы зиянды заттар мен ластаушыларды сүзуге қабілетті. Сондықтан мұхиттарда балдырлар мен басқа да суды тазартатын агенттердің жойылмауы өте маңызды, себебі олар тағам тізбегінің жақсаруына үлес қосады. Кейбір популяциялардың жоғалу қаупі бар болғандықтан, балықты тым көп аулауды және ортаны жоюды болдырмау үшін, гидроэлектр станциялары мен суару жобаларын тиімді басқару қажет. Егер балықтардың саны балық аулау және жерді басқару шараларының салдарынан жеткіліксіз болса, лососьтардың көбеюі қиындалады. Осы факторлардың біреуі нашарласа, зардап шеккен популяция төмендеуі мүмкін. "Seattle Times" газетінің бір мақаласында былай делінген: "Тынық мұхит лососьтары Аляскадан тыс жерлердегі тарихи ареалының 40 пайызынан жоғалып кеткен", және адамдар лососьтардың қажеттіліктерін түсініп, лососьтардың көші-қонына зиян келтіретін құрылымдарға үлес қоспау қажет деген қорытынды жасалған.

Chinook, like many other species of salmon, are considered euryhaline, and thus live in both saltwater and freshwater environments throughout their life. Once hatching, salmon spend one to eight years in the ocean (averaging from three to four years) before returning to their home rivers to spawn. The salmon undergo radical morphological changes as they prepare for the spawning event ahead. Salmon lose the silvery blue they had as ocean fish, and their color darkens, sometimes with a radical change in hue. Salmon are sexually dimorphic, and the male salmon develop canine like teeth, and their jaws develop a pronounced curve or hook called a "kype." Studies have shown that larger and more dominant male salmon have a reproductive advantage as female Chinook are often more aggressive toward smaller males. Chinook spawn in larger and deeper waters than other salmon species and can be found on the spawning redds (nests) from September to December. The female salmon may lay her eggs in four to five nesting pockets within a redd. After laying eggs, females guard the redd from four to 25 days before dying, while males seek additional mates. Chinook eggs hatch 90 to 150 days after deposition, depending upon water temperature. Egg deposits are timed to ensure the young salmon fry emerge during an appropriate season for survival and growth. Fry and parr (young fish) usually stay in fresh water for 12 to 18 months before traveling downstream to estuaries, where they remain as smolts for several months. Some Chinook return to fresh water one or two years earlier than their counterparts and are referred to as "jack" salmon. "Jack" salmon are typically less than long but are sexually mature. The Yukon River has the longest freshwater migration route of any salmon, over from its mouth in the Bering Sea to spawning grounds upstream of Whitehorse, Yukon. Since Chinook rely on fat reserves for energy upon re entering fresh water, commercial fish caught here are highly prized for their unusually high levels of heart healthy omega 3 fatty acids. However, the high costs of harvest and transport from this rural area limits its affordability. The highest elevation Chinook spawn is in the Middle Fork and Upper Salmon River in Idaho. These fish travel over 7,000 feet (2134 m) in elevation, and over 900 mile (1448 km), in their migration through eight dams and reservoirs on the Columbia and Lower Snake Rivers. Chinook eat amphipods and other crustaceans and insects while young, and primarily other fish when older. Young salmon feed in streambeds for a short period until they are strong enough to journey out to the ocean and acquire more food. Chinook juveniles divide into two types: ocean type and stream type. Ocean type Chinook migrate to salt water in their first year. Stream type salmon spend one full year in fresh water before migrating to the ocean. After a few years in the ocean, adult salmon, then large enough to escape most predators, return to their natal streambeds to mate. Chinook can have extended lifespans, in which some fish spend one to five years in the ocean, reaching age eight. More northerly populations tend to have longer lives. Salmon need suitable spawning habitat. Clean, cool, oxygenated, sediment free fresh water is essential for egg development. Chinook use larger sediment (gravel) sizes for spawning than other Pacific salmon. Riparian vegetation and woody debris help juvenile salmon by providing cover and maintaining low water temperatures. Chinook also need healthy ocean habitats. Juvenile salmon grow in clean, productive estuarine environments and gain the energy for migration. Later, they change physiologically to live in salt water. They rely on eelgrass and seaweeds for camouflage (protection from predators), shelter, and foraging habitat as they make their way to the open ocean. Adult fish need a rich, open ocean habitat to acquire the strength needed to travel back upstream, escape predators, and reproduce before dying. In his book King of Fish, David Montgomery writes, "The reserves of fish at sea are important to restocking rivers disturbed by natural catastrophes." Thus, it is vitally important for the fish to reach the oceans to grow into healthy adult fish to sustain the species without being impeded by man made structures such as dams. The bodies of water for salmon habitat must be clean and oxygenated. One sign of high productivity and growth rate in the oceans is the level of algae. Increased algal levels lead to higher levels of carbon dioxide in the water, which transfers into living organisms, fostering underwater plants and small organisms, which salmon eat. Algae can filter high levels of toxins and pollutants. Thus, it is essential for algae and other water filtering agents not to be destroyed in the oceans because they contribute to the well being of the food chain. With some populations endangered, precautions are necessary to prevent overfishing and habitat destruction, including appropriate management of hydroelectric and irrigation projects. If too few fish remain because of fishing and land management practices, salmon have more difficulty reproducing. When one of these factors is compromised, affected stock can decline. One Seattle Times article states, "Pacific salmon have disappeared from 40 percent of their historic range outside Alaska," and concludes it is imperative for people to realize the needs of salmon and try not to contribute to destructive practices that harm salmon runs.

Жабайы аң аулау

[[Файл:Шиноук аң аулау. png|thumb|upright=1.36|right|center|1950-2010 жылдар аралығында FAO мәліметтері бойынша мың тоннамен өлшенген жабайы түрде аулау көлемі. 1990 жылға дейінгі кезеңмен салыстырғанда аулау көлемі азайды, ол кезде жалпы жиын 25 000 тоннаға жуық болған. Алайда, аквакультураның өркендеуіне байланысты әлемдік өндіріс тұрақты деңгейде сақталды. Жаңа Зеландия қыңыр лососьтың жаһандық өндірісінің шамамен жартысын құрайды, ал Жаңа Зеландия өндірісінің шамамен жартысы экспортқа жіберіледі. Жапония – Жаңа Зеландияның ең ірі экспорттық нарығы, сонымен қатар қорлар Тынық мұхитының басқа елдеріне, соның ішінде Австралияға да жеткізіледі. Жаңа Зеландияда осы түрді өсіру 1970 жылдары басталды, алғашқыда шаруашылықтар жабайы балық қорларын арттыру және қолдау үшін құрылды, ал алғашқы коммерциялық операциялар 1976 жылы басталды. Қазіргі уақытта Чили Жаңа Зеландиядан басқа қыңыр лосостің шаруашылықта өсірілген айтарлықтай көлемін өндіретін жалғыз ел болып табылады.

Тынық мұхит жағалауы

АҚШ және Канададағы балық шаруашылығы нашарлаған және құрып кету қаупі төнген лосось популяцияларына тигізетін әсерлермен шектеледі. АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер туралы заңына (ESA) сәйкес, чинук лососының тоғыз популяциясы қауіпті немесе құрып кетуге жақын түрлер ретінде тізімделген. Жылан өзенінде көктемгі-жазғы чинук және күзгі чинук ESA-ның қауіпті деп санайтын тізіміне енген. Калифорниядағы Орталық аңғардағы күзгі және кеш күзгі жүгірлер АҚШ Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметінің (NMFS) алаңдаушылық тудыратын түрлері болып табылады. Биологиялық әртүрлілік орталығы және Тынық мұхит өзендері, консервацияны қолдайтын ұйым, Вашингтон штатындағы бірнеше өзен алаптарында, соның ішінде Чехалис, Квинальт, Квиттс, Хох және Квилайут өзендерінде чинук лососын ESA тізіміне енгізу үшін өтініш жасап жатыр. 2023 жылы ұсынылған өтініш аймақтағы ең осал лосось – көктемгі чинукқа бағытталған. 2008 жылдың сәуір айында Орегон мен Калифорниядағы коммерциялық балық аулау Сакраменто өзеніндегі құлдырау салдарынан чинук лососының санының азаюына жауап ретінде жабылды, бұл Колумбия өзенінің оңтүстігіндегі ең ірі лосось өзендерінің бірі еді. 2009 жылдың сәуір айында Калифорния маусымды қайтадан тоқтатты. Тынық мұхит балық шаруашылығын басқару кеңесінің Сакраменто өзеніндегі чинук лососы үшін қоятын мақсаты – 122 000–180 000 балықтың өмір сүруі (су тасқынына қайта оралатын балықтар). 2007 жылы 88 000 балық өмір сүрді, ал 2008 жылы – 66 000 балық. Университеттер мен федералды, штаттық және тайпалық агенттіктердің ғалымдары 2004 және 2005 жылғы будандар 2005 және 2006 жылдардағы теңіз жағдайларының нашарлауынан зардап шеккенін, сондай-ақ «тұз су және суағасының ұзақ мерзімді, тұрақты нашарлауынан» зардап шеккенін мәлімдеді. Мұндай жағдайларға судың жоғары температурасы, теңіз бетінің жылуы және азықтың аз болуы жатады. 2016 жылдың сәуір айында Калифорния штатының Ред-Блафф қаласынан тыс жердегі Кольман ұлттық балық шаруашылығы 12 миллион жас чинук лососын босатып, көптеген лосостарды бақылау үшін таңбалады. Бұл операция Батл-Крик лосось популяциясын қалпына келтіруге көмектесу мақсатында жасалды. 2021 жылдың маусым айында Калифорния штатының Су ресурстарын бақылау кеңесі АҚШ-тың Суды қалпына келтіру бюросының Шаста көлінен суландыру үшін суды босату жоспарын мақұлдады, бұл Сакраменто өзеніндегі қысқы чинук лососының құрып кету қаупін «көптеп» арттырды. Кламат өзеніндегі балықтардың тіршілік ортасын қалпына келтіру үшін Кламаттағы төрт бөгет (Темір қақпа бөгеті, Копко No 2 бөгеті, Копко No 1 бөгеті және Джон С. Бойл бөгеті) 2024 жылдың соңына дейін алынып тасталады. Кламат өзенін жаңарту корпорациясы (KRRC) бөгеттердің балықтардың тіршілік етуіне тигізетін кері әсерін және балықтардың тіршілік ортасын бұғаттауын алып тастаудың басты себептері ретінде атады. Бөгеттерді алып тастаудан басқа, KRRC су алабының белгілі бір аумақтарында ағаштар мен жергілікті шөптерді отырғызу жұмыстарын жүргізуде. 2022 жылдың желтоқсанына қарай жоспар бақылау кезеңінде, онда ODFW Үстіңгі Кламат көлінің салаларында босатылған 10 000 көктемгі чинук лососын зерттейді.

Fisheries in the U. S. and Canada are limited by impacts to weak and endangered salmon runs. Nine populations of Chinook salmon are listed under the U. S. Endangered Species Act (ESA) as either threatened or endangered. In the Snake River, Spring/Summer Chinook and Fall Chinook are ESA listed as Threatened. The fall and late fall runs in the Central Valley population in California is a U. S. National Marine Fisheries Service (NMFS) species of concern. The Center for Biological Diversity and Pacific Rivers, a conservation advocacy group, are currently petitioning for an ESA listing on Chinook in several river basins in Washington state, including the Chehalis, Quinault, Queets, Hoh and Quillayute. The petition, filed in 2023, focuses on spring run Chinook, the region's most vulnerable salmon population. In April 2008, commercial fisheries in both Oregon and California were closed in response to the low count of Chinook salmon present because of the collapse of the Sacramento River run, one of the biggest south of the Columbia. In April 2009, California again canceled the season. The Pacific Fishery Management Council's goal for the Sacramento River run is an escapement total (fish that return to freshwater spawn areas and hatcheries) of 122,000–180,000 fish. The 2007 escapement was estimated at 88,000, and the 2008 estimate was 66,000 fish. Scientists from universities and federal, state, and tribal agencies concluded the 2004 and 2005 broods were harmed by poor ocean conditions in 2005 and 2006, in addition to "a long term, steady degradation of the freshwater and estuarine environment." Such conditions included weak upwelling, warm sea surface temperatures, and low densities of food. In April 2016, Coleman National Fish Hatchery outside of Red Bluff, California, released 12 million juvenile Chinook salmon, with many salmon being tagged for monitoring. The release was done in hopes of helping restore the salmon population of Battle Creek. In June 2021, the California State Water Resources Control Board approved a plan by the United States Bureau of Reclamation to release water from Lake Shasta for irrigation use, which "significantly" increased the risk of extinction of winter run Chinook in the Sacramento River. In an effort to restore the fish habitat of the Klamath River, four dams on the Klamath (Iron Gate Dam, Copco No 2 Dam, Copco No 1 Dam, and John C. Boyle Dam) will be removed by the end of 2024. Klamath River Renewal Corporation (KRRC), who is in charge of the operation, cited the adverse effects of the dams on fish survivability and the blockage of fish habitat as major reasons for removal. In addition to dam removal, KRRC is also conducting efforts to revegetate certain areas in the watershed with trees and native grasses. As of December 2022, the plan is in its monitoring phase, in which ODFW are studying 10,000 hatchery born spring run Chinook released in certain tributaries of Upper Klamath Lake.

Мичиган көлі

Мичиган көліне енгізілген чинук ласосі туристердің балық аулау саяхаттарында ізделіп табылады. 2016 жылы Висконсин штатының балықшылары арасында жүргізілген сауалнамада, олар чинук ласосін аулау үшін орташа есеппен 140 доллар, көлдік форель үшін 90 доллар және шабақ үшін 180 доллар төлеуге дайын екендіктері анықталды. Егер чинук ласосі балық аулауы құлап, оның орнына тума көлдік форель балық аулауы келсе, экономикалық құндылығы 80%-ға төмендеуі мүмкін.

Соңғы деректер

1970-ші жылдардың соңынан бері, Аляскадан Калифорнияға дейінгі Солтүстік Тынық мұхитының жағалауында 1977 жылдан 2015 жылға дейін жасалған зерттеулерде, шамамен 1,5 миллион Чинук ласосы қарастырылды және олардың мөлшері мен жас диапазоны төмендегені анықталды. Көшіп-қонып жүретін Чинук ласостары бұрыннан осал, ал Калифорниядағы құрғақшылық олардың жағдайын одан да қиындатты. Калифорния дельтасында үш жылдық жеке зерттеу жүргізілді, нәтижесінде Чинук ласосының әртүрлі себептерге байланысты төмен өмір сүру көрсеткішіне ие екені анықталды, соның салдарынан аталған аймақта Чинук ласосының саны азайып барады.