Кіріспе

Жұмыс орнындағы қауіпті заттарға қатысты рұқсат етілген әсер концентрациясының жоғарғы шегі. Шекті рұқсат етілген мән (TLV) – дені сау еңбекшілердің көпшілігі бұл деңгейде немесе одан төмен әсерге қайталап түсуіне зиян келтірмейтіндей қауіпті заттарға кәсіби әсер ету деңгейі. Қатаң айтқанда, TLV – бұл Америка мемлекеттік өнеркәсіптік гигиенистер конференциясының (ACGIH) сақталған термині, ол TLV-ді анықтап, жыл сайын жариялайды. ACGIH шығарған TLV-лер АҚШ-та және көптеген басқа елдерде кеңінен қабылданған кәсіби әсер ету шектері болып табылады. Дегенмен, бұл термин кейде еңбек қорғау және токсикологияда қолданылатын басқа ұқсас түсініктерге сілтеме жасау үшін де қолданылады, мысалы, қабылдауға болатын тәуліктік мөлшер (ADI) және қабылдауға болатын тәуліктік доза (TDI). TLV, ADI және TDI сияқты түсініктерді жануарларға жүргізілген сынақтарда байқалатын зиянды әсерлердің жоқ деңгейімен (NOAEL) салыстыруға болады. NOAEL қысқа мерзімде эксперименттік жолмен анықталуы мүмкін болса, TLV, ADI және TDI адамның өмір бойына қатысты қолданылады, сондықтан оларды эмпирикалық түрде сынау қиын, әдетте олар төмен деңгейде белгіленеді. TLV, биологиялық әсер көрсеткіштерімен (BEI) бірге ACGIH жыл сайын жариялайды. TLV – бұл белгілі бір химиялық заттың адамдар мен жануарларға белгілі әсер ететін уыты және соңғы сынама алу және талдау әдістерінің сенімділігі мен дәлдігіне негізделген бағалау. TLV жұмыс орнында қолдану үшін қаржылық немесе техникалық мүмкіндікті ескермейді, тек денсаулыққа зиянды әсерлерді болдырмау үшін денсаулыққа негізделген ұсынымдарға баса назар аударады. Бұл тұрақты мән емес, себебі жаңа зерттеулер заттардың қауіп-қатерін бағалауды өзгерте алады, ал жаңа зертханалық немесе құралдық талдау әдістері талдаудың анықтау шектерін жақсарта алады. TLV – ACGIH-тің ұсынысы, тек нұсқаулық мәні бар. Сондықтан, оны Еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты сақтау басқармасының (OSHA) жариялаған және күшіне енгізген нормалары сияқты нормативтік актілермен шатастыруға болмайды. Алайда, көптеген OSHA әсер ету шектері өнеркәсіптік гигиена қауымдастығы тарапынан жеткілікті қорғаныш деңгейі деп есептелмейді, себебі көптеген шектеулердің токсикологиялық негізі 1960 жылдан бері жаңартылмаған. OSHA мұны мойындайды және нормативтік стандарттарды "әсер ету деңгейлері тиісті PEL-ге сәйкес келген жағдайда да" жаңартылған және қатаң стандарттармен толықтыруды ұсынады, TLV-ді осындай стандарттардың бірі ретінде ерекше атап көрсетеді.

Тарих

Көптеген адамдар жұмыс орнындағы жұмысшыларды қорғау үшін мемлекеттік жауапкершілік туралы идеяны Ұлы депрессия кезеңіндегі Франклин Д. Рузвельтке байланыстырады. 1938 жылы Ұлттық үкіметтік өнеркәсіптік гигиенистер конференциясының (кейіннен Америка үкіметтік өнеркәсіптік гигиенистер конференциясы деп аталды) құрылуы осы идеяға тікелей жауап болды. ACGIH-тің алғашқы отырысы 1938 жылы өткізілсе де, ұйымның алғашқы әсер ету шектері 1946 жылға дейін жарияланбады, содан кейін олар ең жоғары рұқсат етілген концентрациялар деп аталды. Бұл стандарттар 4 санатқа бөлінді: Газдар мен булар, уытты шаң, түтін және бұлттар, минералды шаң және сәулелену. 1970 жылы АҚШ-та Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау туралы заңға қол қойылды, ол Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасын (OSHA) және Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау жөніндегі ұлттық институтті құрды. Бұл заң қабылданғаннан кейін көп ұзамай OSHA өзінің алғашқы рұқсат етілген әсер ету шектерін енгізді, олар тікелей 1968 жылғы ACGIH TLV-ден алынды. Бұл қор TLV және BEI-ге қажетті қаржылық қолдауды қамтамасыз етеді, олардың қазіргі заманға сай стандарттарды жасау және жаңарту үшін жасалуын және қайта қаралуын қамтамасыз етеді.

Қабылдауға болатын әсерді анықтау

ТЖЖ және көптеген басқа да кәсіби әсер ету шектері, жұмыс өмірі бойы дерлік барлық жұмысшыларды қорғау үшін қолжетімді токсикологиялық және эпидемиологиялық деректерге негізделген. Кәсіби ортадағы әсерді бағалауды көбінесе кәсіби гигиена (КГ) / өнеркәсіптік гигиена (ӨГ) мамандары жүргізеді, олар жұмысшылар, қызығушылық тудыратын факторлар, материалдар, жабдықтар және қолжетімді әсерді бақылау шаралары туралы барлық қажетті ақпараттан және деректерден тұратын "негізгі сипаттаманы" жинақтайды. Әсерді бағалау агент үшін тиісті әсер ету шегінің орташа есептеу уақытын және "шешім статистикасын" таңдау арқылы басталады. Әдетте, қабылданатын әсерді анықтау үшін статистикалық көрсеткіш ретінде барлық әсерлердің көпшілігі (90%, 95% немесе 99%) таңдалған кәсіби әсер ету шегінен төмен болуы таңдалады. Кәсіптік ортада жүргізілетін ретроспективті әсерді бағалау үшін "шешім статистикасы" әдетте әрбір жұмысшы немесе жұмысшылар тобы үшін орташа, геометриялық орташа немесе медиана сияқты орталық тенденция болып табылады. Кәсіптік әсерді бағалау әдістерін Жоселито С. Игнасио және Уильям Х. Буллоктың редакциялаған "Кәсіптік әсерді бағалау және басқару стратегиясы, үшінші басылым" кітабынан табуға болады.

TLV әзірлеу процесі

Жаңа немесе жаңартылған ТЖШ (Threshold Limit Values) әзірлеу процесі, қолда бар зерттеулерді және әлемдегі әсер ғылымдары мамандарының пікірлерін тиянақты талдауға мүмкіндік беретін белгілі бір процедураны қамтиды. Бұл процесс сондай-ақ, қолда бар деректердің жетіспеуі немесе басқа себептерге байланысты ТЖШ-ны қараудан шығару мүмкіндігін әр қадамда қарастырады. Процесс келесі қадамдардан тұрады:

Зерттелуге жатқан зат: Жаңа немесе жаңартылған ТЖШ немесе БЕИ (Biological Exposure Indices) үшін ұсынылған зат немесе агент осы кезеңде мүмкін кандидаттар тізіміне енгізіледі. Бұл заттар ACGIH (American Conference of Governmental Industrial Hygienists) комитеттеріне көпшілік тарапынан қарауға ұсынылуы мүмкін, содан кейін олардың «зерттелуде» тізіміне енгізуге жарамдылығы анықталады. Бұл тізім жұртшылыққа ашық қолжетімді.

Жобалық құжаттама: Зат «Зерттелуде» тізіміне қабылданғаннан кейін, тиісті зерттеулер мен мәліметтер жинақтала бастайды. Бұл белгіленген комитетке осы зерттеулер негізінде және ұсынылатын ТЖШ немесе БЕИ жобасын әзірлеуге мүмкіндік береді. Содан кейін жоба басқа комитеттер тарапынан, соңында толық комитет тарапынан қарастырылады. Мақұлданған жағдайда, ұсынылатын ТЖШ келесі 3-қадамға өтеді.

Қолданылатын өзгерістер туралы хабарлама және құру ниеті туралы хабарлама: Толық комитет тиісті зерттеулермен бірге ықтимал ТЖШ немесе БЕИ-ді бекіткеннен кейін, ол ACGIH Директорлар кеңесіне ратификацияға ұсынылады. Бекітілген жағдайда, ол «Қолданылатын өзгерістер туралы хабарлама» немесе «Құру ниеті туралы хабарлама» ретінде жарияланады, онда басқа тараптар тиісті пікірлерін ұсынуға шақырылады. Егер ұсынылатын ТЖШ/БЕИ-ге әсер ететін жаңа деректер ұсынылса, ұсыныс қайта қаралуы немесе тоқтатылуы мүмкін.

Қабылдау: Егер ұсынылатын ТЖШ немесе БЕИ-ді қажетті өзгертуді көрсететін деректер немесе пікірлер ұсынылмаса, ол қабылданып, жылдық ТЖШ/БЕИ құжаттамасында жарияланады.

Ұқсас ұғымдар

TLV әлемдегі әртүрлі ұйымдар әзірлеген кәсіптік әсер ету шектерімен мазмұны жағынан үйлеседі; алайда, қамтылған материалдар, ұсынылған мәндер және қолданылатын анықтамалар ұйымдар арасында өзгеше болуы мүмкін. Осы кәсіптік әсер ету шектеріне мыналар кіреді:

Америка Құрама Штаттары

WEEL (Жұмыс орындағы қоршаған ортаға ұшырау деңгейі), бұрын Америка өндірістік гигиена қауымдастығының комитеті жасаған; 2012 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа WEEL деңгейлерін тәуекел туралы ғылым саласындағы кәсіптік альянс қолдаған еріктілер комитеті құрады.

Антонимикалық ұғымдар

"Кез келген уақытқа дейін қауіпсіз" дегеннің қарама-қарсысы "ешқандай уақытқа дейін қауіпсіз емес" болып табылады, ал IDLH мәндері адам өміріне немесе денсаулығына дереу қауіпті заттардың концентрациялары үшін анықталады.