Кіріспе

Солтүстік Израильдегі Йокнеам Ильит қаласы (Yokneam Illit), сондай-ақ Йокнеам Ильит және Йокнеам Ильит, Солтүстік Израильде орналасқан қала. Ол төменгі Галилеяның төбелі аймағында, Кармел тауларының етегінде және Йезреел аңғарына қарап жатыр. Хайфадан және Тель-Авивтен шалқары орналасқан. Йокнеам Израильдің «стартап-ауыл» деп танылады, себебі оның жоғары технологиялық орталығы орман мен шағын елді мекендермен қоршалған. Йокнеам Ильит 1950 жылы құрылып, 1967 жылы жергілікті билік органына, ал 2007 жылы қала мәртебесіне ие болды. Қала елдің маңызды тас жолдары – 70-ші және 6-шы тас жолдарының бойында орналасқан. соңғы мәліметтер бойынша халық саны құрады. 1989 жылы Саймон Альфасси жаңа мэр болып сайланғаннан бастап, Йокнеам Ильиттің экономикалық құрылымы екі ірі зауытқа тәуелділіктен, көптеген шағын жоғары технологиялық компаниялардың тараған базасына айналды. Компаниялардың саны мен көлемі арта келе, Йокнеам және оның төңірегіндегі шағын елді мекендер Тель-Авив аймағына қарағанда кем қалалық ортаны іздеген жас кәсіпкерлер мен дамытушыларды тарта бастады. Қазіргі таңда 100-ден астам жоғары технологиялық компания бар, және жылдық экспорт шамамен 5 миллиард АҚШ долларын құрайды. Әкімшіліктің саясаты – ландшафтты және әр үйден ашылатын көріністерді сақтау үшін тығыздығы төмен, кең үйлер салу. Тель-Авив аймағымен салыстырғанда жылжымайтын мүліктің бағасы төмен болғанымен, соңғы жылдардағы қарқынды өсуі ұқсас қалаларға қарағанда бағаларды жылдам өсірді.

Тарих

Йокнеам Мысыр перғауыны Тутмос III Мегиддо шайқасындағы (б.з.д. 1468 ж.) жеңісінен кейін бағындырылған 119 қаланың тізімінде айтылады. Йокнеам немесе Йокнеам Еврей Киелі кітабында Израильдің Забулон тайпасының жеріндегі левилер қаласы ретінде көрсетілген. Ол Мегиддо (Армагеддон) жанында орналасқан. Крестшілер Йокнеамды "Кейн Монс", яки "Кейн тауы" деп атаған, себебі дәстүр бойынша Адамның ұлы Кейн осы жерде өлтірілген. Йокнеам парсы, эллинистік, римдік/византиялық, араб, крестшілер, мамлюк және Осман кезеңдерінің барлығында қоныстанған. Йокнеам 1948 жылғы араб-израиль соғысына дейін халқынан айырылған Кира атты палестиналық араб ауылының жерінде салынған. Йокнеам мошавасы 1935 жылы құрылды. 1950 жылдың шілдесінде 250 жаңа иммигрант отбасын қабылдау үшін шатырлы лагерь (Маабара) құрылды және 1967 жылға дейін Йокнеам мошавасының бір бөлігі болды. 1952 жылдың басында тағы 400 отбасы шатырлы лагерьде орналасты. 1951 жылдың соңында алғашқы 285 отбасы шатырлы лагерден Йокнеам мошавасының үстіндегі төбедегі тұрақты тұрғын үйлерге көшті. 1952 жылы Йокнеамда діни немесе секулярлы, мошавадан немесе шатырлы лагерьден келгендеріне қарамастан, барлығына арналған жалғыз мектеп болғандығы ерекшелік болды. 1964 жылы Йокнеамда 4300 тұрғын болды, олардың 160 отбасы мошавада тұрды. 1967 жылы Йокнеам екі жергілікті кеңеске (Йокнеам және Йокнеам Ильит) бөлінді. 1980 жылдары Йокнеамда екі зауыт жұмыс істеді, онда тұрғындардың 90% жұмыс істеді. Бір зауыт құлап, жұмыссыздық өсті, бұл тұрғындар үшін қиын жағдай тудырды. 1990 жылдары Йокнеам Эфиопиядан және бұрынғы Кеңес Одағынан келген иммигранттардың үлкен толқынын қабылдады. Сол кезде Йокнеамның өнеркәсіптік парктері жоғары технологиялық фирмалардың орталығына айналды. Йокнеам Ильит 2006 жылы ресми түрде қала деп жарияланды. 2009 жылы Йокнеам 6-шы тас жолға қосылды және Cleantech байқауында Израильдің алғашқы "Жасыл қаласы" деп танылды. Бұл екі оқиға Йокнеамның медициналық, таза технологиялар және өнімдерді әзірлеу саласындағы компаниялар үшін тартымдылығын арттырды. 2011 жылы күн сайын шамамен 16 000 жұмысшы өнеркәсіптік парктеге кірді. Олардың тек 4000-ы ғана жергілікті тұрғындар еді.

Демография

2014 жылдың 31 желтоқсанында Йокнеам қаласының халқы 21 100 адамды құрады, халық тығыздығы – 2576,5 адам. Жұмыссыздық деңгейі 5 пайызды құрайды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен төмен. Йокнеам аймағындағы орташа жас – 32. Йокнеам Ильит тұрғындарының 76% 40 жасқа дейін. Йокнеам халқының 40% жоғары білім алған.

Әлеуметтік және экономикалық экожүйе

1950 жылдардан бері, Йокнеам Мошава мен Йокнеам Ильит бір мектепті бөліскеннен бастап, әлеуметтік интеграция және бірге өмір сүру жергілікті мәдениеттің негізгі бөлігі болып келді. Осы ынтымақтастықтың мысалын Атлантадағы АҚШ-Израиль сауда палатасының Оңтүстік-Шығыс бөлімшесінің қызметінен көруге болады. Given Imaging сияқты компаниялардың жетістігі осының дәлелі. Бұл компания Йокнеам Ильитте шағын стартап ретінде басталып, Атланта, Джорджиядағы маркетингтік кеңсесін ашқанда, АҚШ-Израиль сауда палатасының Оңтүстік-Шығыс бөлімшесімен артық байланысын пайдаланды.

Шолу

Йокнеамның екі ірі университетке (Технион және Хайфа университеті, екеуі де Хайфа қаласында) жақын орналасуы, Солтүстік Израиль мен Тель-Авив және Иерусалимнің ірі қалалық аймақтары арасындағы торапқа орналасқандығы, "Ұлттық басымдық А аймағы" мәртебесімен байланысты салық жеңілдіктері мен инвестициялық гранттар, шағын қалалық ортасы және төмен тұрғын үй бағасы – барлығы бірігіп Тель-Авивтен тыс Израильдегі ең көп ҒЗТ компанияларын тартуға және оған «Стартап ауылы» деген лақап ат беруге ықпал етті. Израильдің капиталға инвестиция салуға жәрдемдесу заңына сәйкес, Йокнеам-Иллитте мақұлданған кәсіпорындар ең жоғары деңгейдегі салық жеңілдіктері мен инвестициялық гранттардан (қазіргі уақытта инвестицияның 20%-ға дейін немесе 10 жылдық салықтан босату) пайдаланады. Йокнеамдағы жоғары технологиялық компаниялардың өсуі баяндамашылар мен техникалық жазушылар сияқты арнайы мамандықтар өкілдерін Израильдің басқа аймақтарынан келіп, кездесуге және идея алмасуға тартты. Технологияға негізделген өнеркәсіптен басқа, Йокнеамде бірнеше өндіріс орындары бар, соның ішінде 1974 жылы Йокнеамда зауытын құрған «Осем» компаниясы; сондай-ақ, гранат, маракуйя, қызыл грейпфрут, кофе, кокос, каруб және тағы да көптеген жемістерден жасалған ерекше шараптарымен танымал «Морад» шарапханасы бар. Бастапқыда зауыт негізінен макарон өнімдерін өндірген, бірақ жылдар өте оның қызмет аясы кеңейді. 1997 жылы зауыттың көлемі екі есеге артты және крекер, печенье, бисквит және претцель сияқты нан өнімдерін өндіру үшін үш өндіріс желісі орнатылды. Израильде танымал тағам – «Бамба» да Йокнеамда өндіріледі. Йокнеам тұрғындарының көп бөлігі осы зауытта жұмыс істейді, ол әдемі аумағы үшін «Көрікті Израиль» кеңесінің сыйлығына ие болды.

Бастауыш шығыстар

Негізгі стартаптардың табысты сатуларының арасында BTG компаниясының Galil Medical компаниясын 110 миллион долларға сатып алуы, Amazon компаниясының Annapurna Labs компаниясын 350-375 миллион долларға сатып алуы, Mellanox Technologies компаниясының EZchip Semiconductor компаниясын 811 миллион долларға сатып алуы, Covidien компаниясының 2014 жылы Given Imaging компаниясын 860 миллион долларға сатып алуы, Intel компаниясының 2005 жылы Oplus Technologies Inc компаниясын шамамен 50 миллион долларға сатып алуы және Marvell компаниясының Galileo Technology Ltd компаниясын 2000 жылы 2,7 миллиард долларлық акцияларға сатып алуы бар. Бұдан басқа, Lumenis жақында Қытайдың XIO тобының еншілес компаниясымен бірікті, бұл операцияның құны 510 миллион долларға бағаланды.

Технологиялық инкубаторлар

Йокнемдегі жоғары технологиялы компаниялардың саны арта тұрған сайын, технологиялық инкубаторлар Йокнемде ашылуда немесе оған қоныс аударуда, және олардың әрқайсысы технологияның әртүрлі салаларына маманданған.

Саябақтар мен демалыс

Йокнеам – өте жасыл қала. Тек экологиялық белсенділік тұрғысынан ғана емес, сонымен қатар физикалық ортасының өзінен де. Йокнеам қаласының шегіндегі жердің шамамен үштен екі бөлігі жасыл кеңістіктерді (парктер, археологиялық қазбалар, бақтар, ойын алаңдары) құрайды. Онда бес ірі қоғамдық парк, ашық амфитеатр және қаланың барлық жеріне тараған 80-нен астам ойын алаңы бар. Тель-Йокнеамда крестшілер шіркеуінің қираған қалдықтары мен күрделі су жүйесі орналасқан. Бұл орын Йокнеам мектептерінің оқушылары үшін Ежелгі заттар және Ұлттық парктер басқармасының жетекшілігімен қайта қалпына келтіру жұмыстарын жүргізетін білім беру алабы ретінде пайдаланылады. Шамамен 13 километрлік велосипед жолдары барлық парктің және қоғамдық кеңістіктердің арасын байланыстырады. Қала сонымен қатар Мегиддо аймақтық кеңесінің Рамот-Менаше биосфералық қорығымен қоршалған, ол қазір ЮНЕСКО-да биосфералық қорық ретінде танылу процесінде. Жыл сайын мыңдаған израильдіктер 1991 жылы басталған Йокнеамның жылдық жаяу жүру шарасына қатысады. 2013 жылы 35 000 қатысушы болды. Шара көктемде өтеді, қысқа маршруты 6 км, ал ұзақ маршруты 11 км – Йокнеамды қоршалаған төбелер мен аңдар арқылы жүргізіледі. 2014 жылғы жаяу жүру шарасы 2014 жылдың 17 сәуіріне жоспарланған.

Көлік

Йокнеам 70-ші және 6-шы тас жолдарының қиылысында орналасқан, бұл тас жолдар Израильдің барлық аймақтарын Тель-Авив және Иерусалиммен байланыстырады. 2016 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан жаңа теміржол желісінің маңызды станцияларының бірі, Иордания шекарасынан Хайфа портына дейінгі бағытында, Йокнеамның жоғары технологиялық парктерінен 5 минуттық қашықтықта орналасқан. Йокнеам Хайфа әуежайынан 20-25 минут, ал Рамат-Давид әуежайынан 12 минуттық жерде жатыр. Бұл әуежай Бен-Гурион әуежайын толықтыру үшін салынатын жаңа халықаралық әуежайдың болуы мүмкін ең ықтимал орны деп хабарланады. Йокнеамдағы автобус қызметін 3 автобус компаниясы жүзеге асырады. Superbus Йокнеам қаласындағы жергілікті және Хайфа мен Афула қалаларына қатынайтын қалааралық қызметтерді ұсынады. Superbus сонымен қатар Хайфа, Кирият Тивон және Рамат Ишай қалаларына түнгі бағыттарды (жұма күндері де) іске қосады. Барлық автобус аялдамалары мүгедектерге қолайлы жабдықталған. Egged және Nateev Express Тель-Авив, Бней Брак және Иерусалим қалаларына экспресс-бағыттар ұсынады, сондай-ақ жол бойындағы аялдамаларда тоқтайды. Йокнеам Ильитке шығыс жағынан кіреберісте сауда орталығының жанында такси тұрағы бар. Йокнеам Ильит әкімдігі қала тұрғындарын велосипедтерді пайдалануға шақырады. Қазіргі таңда 13 шақырымдық велосипед жолдары бар, ол барлық қоғамдық саябақтар мен ғимараттарды байланыстырады.

Білім

Йокнеам өз бюджетінің 42% білім беруге бөледі. Оқушыларының 75%-ы ұлттық аттестаттық емтихандарды тапсырып, оқудан қалу көрсеткіші бар болғаны 0,8% болғандықтан, Йокнеам Иллит қаласы соңғы жылдары бірнеше рет Ұлттық білім беру сыйлығымен және аймақтық білім беру сыйлығымен марапатталды. Йокнеам Иллит қаласында 3 жастан бастап балабақша тегін 20 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Израиль Қорғаныс күштерінің (IDF) кадрлық жоспарлау басшысы қалаға IDF-ке 87% қатысу деңгейіне жеткені үшін және элиталық бөлімдерге және офицерлер курстарына ізделініс бойынша Израиль бойынша сегізінші орынға ие болғаны үшін арнайы үздік сыйлық тағайындады. Йокнемде бакалавр және магистр дәрежелерін алуға болатын Ашық университеттің филиалы бар. Қазіргі уақытта муниципалитет ірі университеттермен бірлесіп, Йокнеамда филиалдар ашу арқылы осы мүмкіндікті кеңейтуге тырысуда.

Мәдениет

Йокнеам Иллит тұрғындары театрға әуес және үш жергілікті театр бар: Йокнеам қалалық театры (475 орындық), Тарбута (200 орындық) және әуесқойлар театры MixArt. Израильдің ең танымал театр ұжымдары Йокнеам қалалық театрында өнер көрсетеді, ол аптасына 6 күн жұмыс істейді. Израильдің ең танымал театр компанияларының жылына 8 түрлі қойылымнан тұратын абоненттік сериясы аптаның бір күнінен бес күніне дейін ұзартылды, бұл жалпы көрермендер санын 2000-нан астам адамға немесе халықтың 10% -ына жеткізді. Театр сонымен қатар балаларға арналған екі абоненттік серия ұйымдастырады, барлығы 600 абонентті қамтиды: біреуі 3-6 жастағы балаларға, екіншісі 6-10 жастағы балаларға арналған. "Fringe" сериясы бір актерлік немесе шағын театр ұжымдарының және дәстүрлі емес қойылымдардың 200 абоненте бар. Абоненттік серияға кірмейтін, төмен бағалы және субсидияланған қойылымдарға "Yiddish Shpiel" компаниясының идиш тіліндегі қойылымдары, Эфиопия қауымдастығы үшін шаралар, балалар концерттері және анимациялық театр жатады. Еврей қауымдастығы Эфиопия қауымдастығының мүшелеріне балалар театрына абоненттік жазылымды субсидиялайды, бұл бір ата-анасымен бірге келген баланың сериялық билет бағасын 100 ILS (шамамен 30 АҚШ доллары) дейін төмендетеді. Жергілікті суретшілер одағы театрды жергілікті және басқа елдерден келген суретшілердің туындыларын көрсету үшін пайдаланады. Екінші театр, Тарбута, 200 орындық. Отбасыны нығайту орталығы Эфиопия әйелдері үшін драмалық терапия тобын да басқарады, олар иврит және амхар тілдерінде өнер көрсетеді. Жаз айларында Израильдің түкпір-түкпірінен келген музыканттар ашық аспан астындағы амфитеатрде өнер көрсетеді. MixArt – 2017 жылы Йокнеамның Сіңіру департаментінің демеушілігімен құрылған әуесқой студия. Қазіргі таңдағыда бұл ұжымның өз сахнасы жоқ. Сондай-ақ, Йокнеамның сыртында орналасқан Эйн ХаШофет кибуцында көптеген би қойылымдары өтеді. Израильдің ірі кинотеатрларының бірі – "Yes Planet" 15 минуттық жерде орналасқан. Йокнеам Иллитте барлар мен пабтар жоқ. Жастар мейрамханада немесе кофеханада шарап пен сырадан гөрі басқа нәрсе іздесе, жақын маңдағы Рамат Ишайға барады. Жаңа ауылдық клубта жабық және ашық бассейн, қосымша қоғамдық бассейн және футбол алаңы бар, оны "Хапоэль" спорттық бірлестігі басқарады және мектеп жасындағы балалармен белсенді жұмыс істейді. Жергілікті командалар баскетбол, футбол, бейсбол және велосипед жарыстарында жарысады. "Хапоэль"дегі жабық баскетбол алаңы 500 орындық, ал ашық футбол алаңы 200 орындық. Йокнеам Мегиддо аймағында екі бейсбол командасы бар, олар өздерінің туыс қалаларын (Атланта Брейвз және Сент-Луис Кардиналз) ұсынады. Бұл командалар көптеген турнирлерге қатысқан: Jr Macabbiah Games, Еуропалық турнирлер және Израильдің жасөспірімдер Олимпиадасында қола медаль жеңіп алды. Жергілікті кибуцтердің бірі Израиль софтбол қауымдастығы мен Еврей ұлттық қорымен бірлесіп жаңа бейсбол/софтбол стадионын салу үшін қажетті жерді сыйлады. Израиль софтбол қауымдастығы аймақтағы отбасылар үшін арнайы білім беру бағдарламасын іске қосуға көмектесуде. 2012-2013 жылдары Йокнеамнан бір ойыншы жас ұлттық құрама командасына іліккен, ол сол жазда Данияға сапар шекті. 2012 жылдан бастап Далият әл-Кармельден 12 жас жігіт Фредди Кривин қоры қаржыландыратын теннис мектебінің бөлігі ретінде Израиль теннис орталығында апталық өмір сүру бағдарламасына қатыса бастады.