Кіріспе
Димона (ديمونا) – Израильдің Оңтүстік округінде, Арава аңғарынан жоғары, Бейер-Шебаның оңтүстік-шығысында және Өлі теңіздің батысында орналасқан Негев шөліндегі қала. -жылы қаланың халқы құрады. Қаланың оңтүстік-шығысында Шимон Перес Негев ядролық зерттеу орталығы, көбінесе Димона реакторы деп аталатын орталық орналасқан.
Этимология
Негевке атау беру комитеті бұл атауды Ешуа кітабының 15:21-22 аяттарында еске алынған Киелі кітаптағы қаланың атына сүйене отырып таңдады, себебі «осы атаудың дыбысы араб тіліндегі Харбаат Умм Думна атауында сақталған».
Тарих
Димона 1950 жылдары Израильдің бірінші премьер-министрі Давид Бен-Гурионның басшылығымен құрылған даму қалаларының бірі болды. Димонаның өзі 1953 жылы жоспарланды. Таңдалған орналасқан жері Өлі теңіз жұмыстарына жақын болды. Ол 1955 жылы салынды. Алғашқы тұрғындар Солтүстік Африкадан келген еврей иммигранттары болды, алғашқы 36 отбасы алғаш рет осы жерге қоныстанды. 1955 жылы оның халқы шамамен 300 адамды құрады. Солтүстік Африка иммигранттары қаланың үйлерін де салды. Халықтың көп бөлігі Солтүстік Африкадан, әсіресе Мароккодан келген иммигранттардан тұрды, сонымен қатар Йемен мен Шығыс Еуропадан келгендер де болды, Үндістаннан келген Бене-Израиль иммигранттары да келді. 1958 жылы Израильдің ядролық бағдарламасы басталғанда, қаладан алыс емес жер, шөлдегі салыстырмалы оқшаулығы мен тұрғын үйлердің болуына байланысты, Негев ядролық зерттеу орталығы үшін таңдалды. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Шығыс Еуропадан иммигранттар келді. 1958 жылы тоқыма фабрикасы ашылды. Сол жылы Димона жергілікті кеңес мәртебесін алды. 1961 жылы оның халқы 5000 адамды құрады. Димонаның эмблемасы (жергілікті кеңес ретінде) 1961 жылдың 2 наурызында бекітілді және 1965 жылдың 24 наурызында шығарылған маркада пайда болды. Димона 1969 жылы қала деп жарияланды. 1971 жылы оның халқы 23 700 адамды құрады. 1980-ші жылдарда халықтың біртіндеп азаюына қарамастан, қаланың халқы 1990-шы жылдары бұрынғы Кеңес Одағы мен Эфиопиядан келген иммигранттарды қабылдағанда қайтадан өсе бастады. Қазіргі уақытта Димона Негевтегі үшінші ірі қала болып табылады, оның халқы шамамен 34 000 адамды құрайды. Негевтегі халықтың күрт өсуі күтілуде, сондықтан қала 2025 жылға қарай үш есеге ұлғаяды деп болжануда.
Демография
Димонаны көптеген адамдар 7500-ге жуық үндістандық яһуди тұрғындары үшін "шағын Үндістан" деп сипаттайды. Сонымен қатар, бұл қалада Израильдің қара еврей қауымы да мекендейді, бұрын оны негізін қалаушы және рухани жетекшісі, қазір қайтыс болған Бен Ами Бен Израиль басқарған. Димонадағы қара еврейлердің саны шамамен 3000-ға жуық, ал Арад, Мицпе Рамон және Тиберия аймақтарында одан да көп отбасылар тұрады. Олардың Израильдегі ресми мәртебесі көп жыл бойы даулы мәселе болып келді, бірақ 1990 жылдың мамырында алғашқы B/1 визаларын беру арқылы және бір жыл өткен соң уақытша тұру құқығы берілу арқылы бұл мәселе шешілді. Бұл мәртебе 2003 жылдың тамызына дейін ұзартылды, содан кейін Израильдің Ішкі істер министрлігі тұрақты тұру құқығын берді.
Экономика
1980 жылдардың басында Dimona Textiles Ltd. сияқты тоқыма зауыттары өнеркәсіптік ландшафтқа үстемдік етті. Көптеген зауыттар содан бері жабылды. Dimona Silica Industries Ltd. компаниясы тұндырылған кремний және кальций карбонаты толтырғыштарын өндіреді. Қала халқының шамамен үштен бірі өнеркәсіптік орындарында (Өлі теңіз маңындағы химиялық зауыттар, жоғары технологиялық компаниялар және тоқыма дүкендері сияқты) жұмыс істейді, ал тағы үштен бірі қызмет көрсету саласында. Жаңа технологиялардың енгізілуіне байланысты соңғы жылдары көптеген жұмысшылар жұмысынан босатылды, нәтижесінде жалпы жұмыссыздық деңгейі шамамен 10% құрады. Димона Израильдің күн энергетикасына өту процесіне қатысты. Қала сыртындағы Ротем өндірістік кешенінде ондаған күн айналары бар, олар күн сәулелерін мұнараға шоғырландырады, ол өз кезегінде су қазандығын қыздырып, буды жасап, турбинаны айналдырып, электр энергиясын өндіреді. Luz II, Ltd. компаниясы бұл күн батареясын Калифорнияда Pacific Gas and Electric Company үшін салынатын үш жаңа күн электр стансасы үшін жаңа технологияны сынау мақсатында пайдалануды жоспарлап отыр.
География және климат
Димона Негев шөлінде орналасқан. Қала теңіз деңгейінен шамамен 500 метр биіктікте орналасқан.
Климат
Димонаның жартылай шөлейтті климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: BSh). Жылдық орташа температурасы – [температура мәні], ал жыл сайын шамамен [жауын-шашын мөлшері] жауын-шашын түседі.
Көлік
1950 жылдардың басында Димонаға және оңтүстікке қарай Беер-Шебаға дейінгі темір жол желісі кеңейтілді, ол жүк тасымалы үшін арналған еді. 2005 жылы Димона әкімдігінің талабы бойынша жолаушылар тасымалы басталды. Димона теміржол станциясы қаланың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Басты автобус терминалы – Димона орталық автобус станциясы, ол Беер-Шеба, Тель-Авив, Эйлат және жақын жердегі қалаларға қатынайды.