Кіріспе

Голландиялық футбол менеджері (туған 1956) Мартен Корнелис "Мартин" Йол (туған 16 қаңтар 1956) – голландиялық футбол менеджері және бұрынғы жартылай қорғаушы. Ол мансабында 400-ден астам ойын ойнады, оның ішінде Нидерланды, Германия және Англиядағы клубтарда доп қуды, сондай-ақ Нидерланды ұлттық құрамасы сапында үш рет алаңға шықты. 1975 жылы Нидерланды кубогын жеңіп алды. 1978–1979 маусымдарында «Бавария» (Мюнхен) клубында ойнағаннан кейін 1979 жылы Нидерландының «Эредивизие» лигасында «Твенте» клубына қосылды. «Твенте» сапында 1980 жылдың қазан айында Нидерланды ұлттық футбол құрамасында алғашқы ойынын өткізді. 1981 жылы Англияға көшіп, «Вест Бромвич Альбион» клубына қосылды. 1981–1982 жылдары екі отандық кубок турнирінің жартылай финалына қатысты. 1984 жылы «Ковентри Сити» клубымен келісімшарт жасады, бірақ менеджер Бобби Гулдтың кеткенінен кейін клубтан кетуге ниеттенді. 1985 жылы Гаагаға оралды және «Эредивизие» лигасында «Голландияның үздік футболшысы» атағын жеңіп алды. Халықаралық деңгейде 10 оқушы, 20 «B» құрама, 12 – 21 жасқа дейінгі және 12 – 23 жасқа дейінгі құрама сапында доп қуды. Бірақ бірнеше күннен кейін «Тоттенхэмнің» жаңа бапкері Жак Сантини оны жұмысқа алды. Сантини 13 ойыннан кейін лауазымынан кетті, ал 8 қараша 2004 жылы Йол оның орнына тағайындалды. Бірінші маусымда Йол команданың лигадағы көрсеткіштерін жақсартты және Сантини енгізген қорғаныс стилін жойды. Лигада бес ойынды қатарынан жеңіп алғаннан кейін, 1992–1993 маусымдарынан бері «Тоттенхэмнің» ең жақсы көрсеткіші, 2004 жылдың желтоқсанында Англия Футбол қауымдастығының (FA) айдың бапкері сыйлығына ие болды және баспасөз беттерінде Амстердамның «Аякс» клубының бос бапкерлік лауазымымен байланысты болды. Алайда Йол клуб ауысуға асықпады. Йол «Тоттенхэмді» Еуропалық турнирлерге іліккенге дейін жеткізді, бірақ маусымды Премьер-лигада тоғызыншы орында аяқтады, «Блэкберн Роверс» клубымен болған соңғы ойында тең түсті. Бұл «шпорлардың» УЕФА кубогына ілікпеуіне әкелді, екі ұпай жетіспеді. 2005 жылдың тамызында «Тоттенхэм» клубымен үш жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. «Тоттенхэм» 2005–2006 маусымын «Бейбітшілік кубогы» алдын ала турнирінде жеңіспен бастады, онда PSV, «Лион», «Бока Хуниорс» сияқты клубтар қатысты; финалда «Лионды» жеңді. «Тоттенхэм» екі кубоктан да бірінші кезеңде шығып қалса да, лигадағы алғашқы алты орыннан бірде-бір рет түспеді, ал маусымның көп бөлігінде төртінші орында, УЕФА Чемпиондар лигасының орнында тұрды. Алайда маусымның соңғы күні «Тоттенхэм» командасы ауруға шалдықты және «Вест Хэм Юнайтедке» есе жіберіп, Чемпиондар лигасына ілікпеді және бесінші орынға ие болды. Дегенмен Йол «Тоттенхэмді» 1990 жылдан бері ең жоғары лигалық көрсеткішке жеткізді, бұл олар лига арқылы алғаш рет УЕФА кубогына ілікті дегенді білдірді, себебі 1990 жылы ағылшын клубтарының Еуропадағы ойындарына тыйым салынғаннан кейін бұл мүмкіндік қайта жаңарды. Бұл маусымда «Тоттенхэм» лигада тек 38 гол жіберіп, 1971 жылдан бері ең аз гол жіберген команда болды. 2006–2007 маусымда Йол «Тоттенхэмнің» Челсиге қарсы ұзақ жылдардан бері созылған сәтсіздігін жеңіспен аяқтады, бұл лигада 1990 жылдан бері алғашқы жеңіс болды. Футбол лигасының кубогында жартылай финалда қарсыластары «Арсеналдан» жеңілді. Алайда «Фулхэмге» қарсы ФА кубогында 4:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін «Тоттенхэм» соңғы 12 лигалық ойынында 27 ұпай жинап, бір рет қана жеңіліс тапты. Бұл серияда «шпорлар» бесінші орынға көтеріліп, маусымның соңғы күні УЕФА кубогына ілікті, Йолды Кейт Бёркиншоудан бері Еуропалық футболға қатарынан екі маусымда іліккен алғашқы «Тоттенхэм» бапкері етті. «Тоттенхэм» сондай-ақ УЕФА кубогы мен ФА кубогының ширек финалына жетті, бірақ екеуінде де жеңімпаздарға ұтылып қалды. 2007 жылдың жазында «Тоттенхэм» 40 миллион фунт стерлингке жуық ақша жұмсаған көптеген қымбат ойыншыларды сатып алды. Хабарға сәйкес, бұл ойыншылардың кейбіреулері футбол директоры Демьен Комоллидің өтініші бойынша сатып алынды және Йолға Мартин Петров сияқты сатып алғысы келген ойыншыларды таңдауға рұқсат берілмеді. Жұлдызды шабуылшы Димитар Бербатовты сату туралы ұсыныс туғанда Йол: «Мен өлгенім жақсы» деді. Көптеген ақша жұмсалғандықтан, клуб басшылығы «шпорлардан» 2007–2008 маусымда төртінші орын үшін күресуді күтті. Алайда «Тоттенхэм» алғашқы екі ойында жеңілгеннен кейін клуб хатшысы Джон Александр мен директор Пол Кемсли Испаниядағы қонақ үйде «Севилья» клубының бапкері Хуанде Рамостың суретіне түсіп, «Тоттенхэм» оған «ұсыныс жасады» деді. «Тоттенхэмнің» төрағасы Дэниел Леви бұл ақпаратты жоққа шығарды. Бұл Йолдың позициясын әлсіретті, оны 25 қазан 2007 жылы УЕФА кубогында «Хетафе» клубымен 2:1 есебімен ойын кезінде «Тоттенхэм» басқармасы жұмыстан босатып жіберді. Жұмыстан босату туралы жаңалық ойын аяқталғанға дейін, тіпті Йолға хабарланбастан бұрын стадионда кеңінен таралды. Йол шешімді алғаш рет жүрегі ауырған туысының, өзіне Йол жұмыстан босатылатынды айтқан мәтін хабарынан білгенін мойындады. 2007 жылдың қараша айында Йол «Бирмингем Сити» клубының бапкерлік лауазымын талқылаудан бас тартты, бірақ сол кезде Премьер-лигадағы «төрттікке» кірмейтін клубтардың бірін басқаруға қызығушылық танытқан.

Гамбург

2008–09 маусымнан бастап Жоль неміс Бундеслигасының «Гамбург» клубын жаттықтырушылыққа белсенді жұмысқа кірісті. «Гамбург» турнир кестесінде көш бастады және нәтижесінде бесінші орынды алып, келесі маусымда Еуропа лигасына қатысу құқығын жеңіп алды. Сондай-ақ «Гамбург» УЕФА кубогы мен Германия лига кубогының жартылай финалдарына жетті, бірақ екеуі де «Вердер Бремен» клубына есе жіберді. «Гамбург» 1980-жылдардан бері алғаш рет екі турнирдің де жартылай финалына қатысты.

Аякс

2009 жылдың 26 мамырында Жолдың «Аякс» клубының жаңа бас бапкері болары жарияланды. Ол маусым соңында қызметтен кеткен Марко ван Бастеннің орнын басады. Жол туған еліне оралғанына қуанды және 2009 жылдың 28 мамырында үш жылдық келісімшартқа ресми түрде қол қойды. Маусымның алғашқы екі ойынын жеңіспен аяқтаған «Аякс», кейін «ПСВ» командасына сыртқы алаңда есе жіберіп, өз алаңында «Спарта» Роттердаммен тең түсті. Бұл олардың маусым бойында өз алаңында ұпай жоғалтқан жалғыз ойыны болды. Команда маусымды лиганың ең мықты қорғанысымен және голландиялық командалардың соңғы бес жылдағы ең аз гол жіберген командасы ретінде аяқтады, барлық маусымда өз алаңында тек төрт гол жіберді. Одан да кереметі, олар лигада 106 гол соқты – ойын басына үштен астам гол, бұл 1997–98 маусымынан бері голландиялық командалардың ең жоғары көрсеткіші. Бұл «Аякс» маусымды +86 гол айырмасымен аяқтағанын білдірді. Лигадағы екінші үздік гол айырмасына ие «ПСВ» командасының көрсеткіші +43 болды, яғни «Аякс» көрсеткішінің жартысы ғана. Жолдың командасы қаңтардан кейін бірде-бір ұпай жоғалтпады, маусымның соңғы 14 ойынын жеңіспен аяқтады. Нәтижесінде, олар 85 ұпаймен аяқтады, бұл өткен маусыммен салыстырғанда 17 ұпайға жақсарту болды және 1995 жылдан бері Эредивизи ережелері үш ұпайға жеңіс беруге өзгергеннен кейін лига жеңімпазы болу үшін жеткілікті болды. Дегенмен, олар Стив Маклареннің «Твенте» командасынан бір ұпайқана кеміп, титулға ие бола алмады. «Твенте» Эредивизиде тұңғыш рет жеңіске жетті. Жол маусымдағы сәтсіздігін Голландия кубогын жеңіп, 13 жыл бұрын «Рода ЖС» командасымен бірдей жарыста жеңіске жеткеннен бергі алғашқы трофеясын жеңіп, 1983 жылдан бергі алғашқы екі ойындық финалда «Фейеноордты» жалпы есеп бойынша 6:1 есебімен жеңіп, өтеді. 2010 жылдың жазында «Фулхэм» клубы Жолды жаңа бапкер етіп тағайындауға тырысты, бірақ «Аякс» оны клубтан кетуге рұқсат бермеді. Сол айда Жол «Аякс» командасын 2005–06 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасынан бері алғаш рет Чемпиондар лигасына қатыстырды. 2010 жылдың 6 желтоқсанында Жол «Аякс» клубының бас бапкері лауазымынан дереу қанағаттануға кетті. «НЕК Нимгегенмен» 1:1 есебімен тең түскеннен кейін Амстердамдық клуб лига кестесінде төртінші орынға түсіп, көшбасшыдан бес ұпай қалып қойды. 17 ойын өткен соң, «Аякс» жаңа бапкер Фрэнк де Буердің басшылығымен Эредивизи чемпионатын жеңіп алды.

Фулхэм

2011 жылдың 7 маусымында Марк Хьюз кеткеннен кейін Джол Премьер-лигадағы «Фулхэм» клубының бос қалған бапкерлік лауазымына ие болу үшін екі жылдық келісімшартқа отырғаны жарияланды. Ол Хьюз тағайындалғанға дейін осы клубтың бапкері болуға жақын келгеннен кейін шамамен бір жылдан соң командаға қосылды. Екінші маусымда «Фулхэм» 12-орынды алып, Джол келісімшартын 2014 жылдың 30 маусымына дейін ұзартты. 2013 жылдың 1 желтоқсанында Джол барлық турнирлерде бес ойын қатарынан жеңіліске ұшырағаннан кейін «Фулхэм» бапкері лауазымынан босатылды, соңғы ойында «Вест Хэм» командасына 3:0 есебімен жеңілді, онда «Фулхэм» есікке бірде-бір дұрыс соққы бере алмады.

Әл-Ахли

2016 жылдың 24 ақпанында Жол Мысыр Премьер-лигасының «Аль-Ахли» клубының жаңа бапкері болып тағайындалды. 2016 жылдың 19 тамызында 2016 жылғы КАФ Чемпиондар лигасы турниріндегі нашар нәтижесі үшін Жол қызметтен босатылды. 2016 жылдың 20 тамызында «Ахли» клубы Жолға алғыс айту және премьер-лигадағы жетістіктерін тойлау үшін қоштасу кешін ұйымдастырды.