Кіріспе

АҚШ Делавэр штатының округі

Сассекс округі АҚШ Делавэр штатының оңтүстік бөлігінде, Делмарва түбегінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 237 378 адамды құрайды, бұл оны штаттың халқы ең көп екінші округіне айналдырды – Нью-Каслдан кейін және Кенттен бұрын. Округ орталығы – Джорджтаун қаласы. Делавэр штатындағы алғашқы еуропалық қоныс 1631 жылы Атлант мұхитының жағасындағы қазіргі Льюс қаласының жанында голландтармен құрылған. Алайда, Сассекс округі 1683 жылға дейін ағылшын отаршылдығы кезінде құрылмаған. Сассекс округі Солсбери, Мэриленд-Делавэр (MD-DE) метрополиялық статистикалық аймағына кіреді, ол орталық Делмарваның көп бөлігін қамтиды.

Басталуы

Археологтар Делавэр штатының ең оңтүстік округі – Сассекс округіне алғашқы адамдар шамамен 10 000 – 14 000 жыл бұрын келгенін болжайды. Аймақты, әсіресе өзен мен жағалау бойында, әртүрлі ежелгі мәдениеттер мекендеген, олар көбінесе маусымдық балық аулау елді мекендерін құрған. Сассекс округінде тарихи тұрған жергілікті американдықтар Атлантика жағалауындағы көптеген халықтар сияқты алгонкин тілінде сөйлейтін тайпалардың мүшелері болған. Еуропалықтармен тарихи қарым-қатынас кезеңінде аймақтағы ең белгілі тайпалар Ленапелер және Нантикок тайпалары болды. Ленапелердің территориясы Коннектикут және болашақ Нью-Йорк метрополиясына дейін Атлантиканың орталық штаттары арқылы созылған. Олар судың көптеген көздері бойында қоныстанды, күзде және қыста балық, устрица және басқа да моллюскаларды жинап алатын. Жылы айларда әйелдер егін егіп, оны өңдеп, тағам дайындаған. Ерлер бұғы және басқа да ұсақ жануарларды аулаған, себебі аймақта ірі жануарлар болмаған.

Еуропалық жаңалық

Сассекс округында бірінші қоныстанған еуропалық топ туралы бір келісім жоқ. Тарихшылар 1593-1630 жылдар аралығындағы алғашқы саяхаттар кезінде швед саяхатшыларының Делавэр өзенін және қазіргі Сассекс округының жерлерін көрген алғашқы еуропалықтар болғанын санайды. Голландиялық Батыс Индия компаниясының экспедициясында Генри Хадсон 1609 жылы кейін Делавэр өзені деп аталған жерді ашқанын жазды. Одан кейін оның ізімен жүруге тырысқан ағылшын саяхатшысы Сэмюэл Аргалл 1610 жылы жолдан жаңылып, Вирджиния губернаторы Томас Уэсттің құрметіне аталған бейтаныс шығанаққа жетті. 1613 жылдың бірінші жартысында голланд теңізшісі Корнелиус Якобсен Мей Делавэр шығанағында Мей мүйісі мен Хенлопен мүйісін (бастапқыда Хинлопен) ашып, оларға ат қойды. Кейін Мей Хенлопен деп атаған жердің Атлант мұхитына қарай созылған Фенвик аралы екені анықталды. Мүйістің атауы Льюістің шығысындағы қазіргі орнына көшірілді.

Еуропалық қоныстану

Сассекс округі Делавэрдегі еуропалықтардың алғашқы қонысы болды, ол қазіргі Льюис қаласы орнында Зваандеел деп аталған голланд сауда бекеті еді. 1631 жылдың 3 маусымында голланд капитаны Дэвид Питерсен де Врис Делавэр жағалауына келіп, Жаңа дүниенің Атлантикалық жағалауында кит аулау колониясын құруға кірісті. Колония 1632 жылға дейін сақталды, содан кейін де Врис кетіп қалды. Сол жылдың желтоқсанында Зваандеелге оралғанда, ол үнді тайпаларының оның адамдарын өлтіріп, колонияны өртеп жібергенін көрді. Голландтар аймақты қайта қоныстандыруға кірісті. Голландтар мен шведтер 1638 жылға дейін Делавэр өзені аймағын қоныстандырғанмен, Делавэр шығанағының көп бөлігі, қазіргі Ньюкасл қаласының оңтүстігінде, 1662 жылға дейін қоныстанбады. Осы кезде Амстердам қаласы меннониттерге Хоернкиллде (қазіргі Льюис қаласының жанындағы Хенлопен мүйісінің маңындағы аймақ) жер берді. Қонысқа 35 адам кіруі керек еді, оларға Зиерикзееден келген Питер Корнелиш Плокхой жетекшілік етті және оларды орналастыру үшін қаладан айтарлықтай сомада қарыз алды. 1663 жылы құрылған бұл қоныс голландтардың батысқа қарай Мэриленд ағылшын колониясының аймаққа құқықтарын талап етуіне жауап ретінде ұйымдастырылды. 1664 жылы ағылшыздар Голландиядан Жаңа Нидерландыны басып алды және сол жылы меннониттердің қонысын жойды; ағылшын есептерінде «онда тіпті бір шеге де қалмаған» делінген. Ағылшыздар голландтарды қуғаннан кейін аймақтағы қоныстану баяу болды. Жаңа Швеция дәуірінде осы аймаққа қоныс аударған шведтер мен финдер ағылшыздарды құттықтады және қалуға рұқсат алды; аймақта табылған аз ғана голландтар тұтқынға алынып, Вирджинияға құл ретінде жіберілді. Лорд Балтимор Мэриленд тұрғындарын шығысқа қарай қоныс аударуға шақырды. Бірақ бұл жер басқа, дамыған қоныстардан алыс болғандықтан, көптеген жаңа қоныс аударушылар үшін тартымды болмады. Бұл қазбашылар үшін билік органдарынан жасырынуға және қоныс аударушылардан азық-түлік тонауға қолайлы жабайы база болды. Голландтар 1673 жылы үшінші ағылшын-голландия соғысының бөлігі ретінде аумақты қысқа мерзімге қайтарып алды. Осы кезде олар Нью-Касл қаласында және аумақтың оңтүстік шетіндегі Хоеркилде соттар құрды, бұл аумақтан екі округ құруға мүмкіндік берді. 1674 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Делавэр аумағы ағылшыздарға қайтарылды. Кейін ол Йорк герцогы Джеймс Стюарттың басқаруына берілді. 1680 жылы герцог Миспиллон өзенінің оңтүстігіндегі аумақты Нью-Дейлде (қазіргі Льюис) округ орталығы бар Дил округі ретінде қайта ұйымдастырды; және Миспиллон өзені мен Дак-Крик арасындағы Делавэр аумағынан үшінші округ, Сент-Джонс округін құрды. 1682 жылы ағылшын королі II Чарльз Делавэр аумақтарын Уильям Пеннге отбасылық қарыздарды өтеу үшін берді, ал Пенн Делавэрдің барлық үш округін қайта ұйымдастырды: Дил округі Суссекс округіне, ал Сент-Джонс округі Кент округіне айналды, бұл Пенннің Англиядағы Суссекс графтығындағы отанының мойындалуы болды. Ол Англияның Суссекс округынан 200 адамды отарлаушы ретінде әкелді. Нью-Дейл қаласы Льюистаун (қазіргі Льюис) деп аталды. Осы кезде Пенн Делавэр аумағы Фенвик аралына дейін созылатынын мәлімдеді. Делавэр шығанағы бойындағы «Төменгі үш округ» (Делавэр) Пенннің қоныстану аймағының құрамында қарастырылды және Пенсильванияның серігі – Делавэр колониясы болды. Бірақ Пенсильвания мен Мэриленд арасындағы шекаралық даулар жалғасты. 5-ші Барон Балтимор Чарльз Калверт және Уильям Пенн әр колонияға берілген жарғыларға сәйкес 39-шы және 40-шы параллельдер арасындағы жерді талап етті. Пенн Делавэр аумағы Фенвик аралына дейін созылатынын мәлімдесе, Калверт Мэриленд колониясы Льюисте аяқталатынын, ал қоныстанған оңтүстікке қарайғы барлық жер Сомерсет округіне тиесілі екенін мәлімдеді. 1732 жылы Чарльз Калверт Уильям Пенннің ұлдарымен екі колонияның арасында шекараны белгілейтін және Калверттің Делавэрге деген талабынан бас тартатын аумақтық келісімге қол қойды. Бірақ Лорд Балтимор кейіннен ол қол қойған құжатта келіскен шарттары жоқ екенін айтып, келісімді күшіне енгізуден бас тартты. 1730-жылдардың ортасынан бастап Мэриленд пен Пенсильванияға әртүрлі адалдықтарын жариялаған қоныс аударушылар арасында зорлық-зомбылық орын алды. Пенсильвания мен Мэриленд арасындағы шекаралық қақтығыс Кресэп соғысы деп аталды. 1750–1751 жылдары екі колониядан келген топографтар тобы Транспенсилярлық желіні зерттеп, белгіледі, ол Суссекс округінің оңтүстік шегарасын белгіледі. Бірақ даулы аумақтың тұрғындары 1770 жылдарға дейін Мэрилендке салық төлеуді жалғастырды. Бұл мәселе 1760 жылы тәждің араласуына дейін шешілмеді, ол 6-шы Барон Балтимор Фредерик Калвертке 1732 жылғы келісімді қабылдауға бұйрық берді. Келісімнің бөлігі ретінде Пенндер мен Калверттер Англиядан келген Чарльз Мейсон мен Джеремайя Диксоннан Пенсильвания провинциясы, Мэриленд провинциясы, Делавэр колониясы және Вирджиния колониясы мен Ескі Доминионның бөліктері арасындағы жаңа шекараларды зерттеуді және белгілеуді тапсырды. 1763 жылдан 1767 жылға дейін Чарльз Мейсон мен Джеремайя Диксон Мейсон-Диксон желісін зерттеп, белгіледі, ол Суссекс округінің батыс шегарасын белгіледі. Пенсильвания 1781 жылы құлдықты жойғаннан кейін, бұл желінің батыс бөлігі мен Огайо өзені еркін және құлдар штаттары арасындағы шекара болды. Делавэр құлдық штат болып қалып қойғанмен, онда еркін негрлердің саны көп болды және революциядан кейінгі екі онжылдықта құл иелері көбірек құлдарды босатып жіберді. Шекаралық даудың шешілуі Суссекс округін едәуір кеңейтті, ал жаңа аумаққа Жаңа Суссекс деген ат қойылды. 1769 жылы округ орталығын Льюистен қазіргі Милтон қаласы орналасқан жерге көшіру қозғалысы басталды. Қазіргі округ орталығы Джорджтаун 1791 жылдың 27 қаңтарында Батыс Суссекс округының тұрғындары Делавэрдің Бас Ассамблеясына округ орталығын орталық жерге көшіру туралы өтініш білдіргеннен кейін белгіленді, өйткені сол кездегі шектеулі жолдар шеттегі тұрғындарға Льюистегі округ орталығына жетуді қиын етті. Джорджтаун бұрыннан құрылған қала емес еді. 1791 жылдың 9 мамырында штат Сенатының Президенті Джордж Митчел басқарылған 10 комиссар жерді сатып алды, ал комиссар Роудс Шэнкленд «әр жағынан кең алаң» белгілеу арқылы зерттеуді бастады. Ақырында қала 1 миль (2 км) диаметріндегі шеңберде салынды. Ол Шэнкленд зерттеген бастапқы алаңның ортасында орналасқан, қазір Ұлттық тарихи орындар тізімінде тіркелген. Джорджтаун Сенат Президенті Джордж Митчелдің құрметіне аталды. Суссекс округі жылдар бойы бірнеше атаулармен белгілі болды, оның ішінде Сьюзан округі, 1680 жылға дейін голландтар Хоернкилл немесе Хоуркилл округі деп атады, Кент округі бөлінгенге дейін. 1680 жылдан 1682 жылға дейін ол Йорк герцогы Джеймс Стюарт басқаруына өткеннен кейін Дил округі деп белгілі болды, содан кейін Уильям Пеннге берілді. Пенн отбасымен шекаралық дау кезінде ол Балтимор лордтарымен Дурхам округі деп аталды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1196 шаршы миль (3,098 км2) құрайды, оның ішінде 936 шаршы миль (2,424 км2) – құрлық, ал 260 шаршы миль (673 км2) (21,7%) – су. Бұл ауданы бойынша Делавэр штатының ең үлкен округі. Округтің жер аумағы штаттың жер аумағының 48,0 пайызын құрайды. Бұл АҚШ-тағы кез келген округтің аумағының екінші ең жоғары көрсеткіші. Сассекс округі, Делавэрдің тағы екі округі сияқты, жүздіктерге бөлінген. Жүздіктердің қалай анықталғаны туралы бірнеше түсінік бар: 100 отбасыға, 100 адамға немесе 100 сарбаз жинауға болатын аудан. Сассекс округі он бір жүздікке бөлінеді: Седар-Крик, Бродкилл, Джорджтаун, Нантикок, Солтүстік-Батыс Форк, Брод-Крик, Литтл-Крик, Дагсборо, Балтимор, Индиан-Ривер және Льюис & Рехобот. Округтің шығыс бөлігінде Атлант мұхитының жағалауындағы Делавэрдің жағажайлары мен көптеген теңіз жағалауындағы курорттар орналасқан. Округтің батыс бөлігі Делавэрдің ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібінің орталығы болып табылады, штаттың басқа аймақтарына қарағанда одан да көп егістік жерлерге ие. Сассекс округінде Оңтүстік тұзды және тұщы су батпақтарының кең жүйесі бар, оның ішінде Ұлы Кипарис батпағы ерекше көзге түседі. Бұл үлкен тұщы су батпағында АҚШ-тағы ең солтүстікке орналасқан аққабақ кипарис ағаштары өседі. Сонымен қатар, Зигзаг батпағы да Сассекс округінің құрамына кіреді. Прайм-Хук ұлттық жануарлар қорығы Делавэр шығанағының батыс жағалауында орналасқан. Қорықта тұщы және тұзды батпақтар, орманды алқаптар, шабындықтар, көлдер және орманды аймақтар сияқты әртүрлі орталар бар, олар 267 түрлі құсқа, сондай-ақ бауырымен жорғалаушылар, қосмекенділер мен сүтқоректілерге жағдай жасайды.

Климат

Сассекс округінің ылғалды субтропикалық климаты (Cfa) бар, бұл Көппен климаттық жіктелімі бойынша анықталған. Треварта климаттық жіктелімінде Атлант жағалауының Хенлопен және Льюс қалаларына дейінгі бөлігі Cf деп, ал округтің қалған бөлігі Do (океандық) деп жіктеледі. Орташа есеппен үш айда температура 22°C (71.6°F) жоғары болады, барлық айларда орташа температура нөлден жоғары, ал жеті-сегіз айда орташа температура 7b-ге тең, бірақ жағалауға жақын аймақтарда 8a-ға жетеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша округте 197 145 адам, 79 368 шаруашылық және 53 698 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 123 036 тұрғын үй бірлігі бар еді, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Округтың нәсілдік құрамы: 79,0% ақ нәсілді, 12,7% қара немесе афроамерикандық, 1,0% азиялық, 0,8% американдық үндістер, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 4,1% басқа нәсілдер және 2,3% екі немесе одан көп нәсілділер. Испандық немесе латын американдық тегі барлар халықтың 8,6% құрады. 79 368 шаруашылықтың 27,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 51,3% некеде тұрған жұбайлар, 11,7% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 32,3% отбасы емес, ал 25,6% барлық шаруашылықтар жеке адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,45 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,89 адамды құрады. Медианалық жас 45,4 жас.

2020-2021 жылғы санақ және санақ бағалауы

2020 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 237 378 адамды құрады. 2021 жылғы Американдық қауымдастық сараптамасына сәйкес, округтің нәсілдік және этникалық құрамы: 75,4% испан тілді емес ақтар, 11,8% қара немесе африкалық американдықтар, 1,1% жергілікті американдықтар, 1,4% азиялықтар, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,3% көп нәсілді және кез келген нәсілдегі 9,6% испандық немесе латиноамерикандықтар. Туризм экономиканың маңызды бір бөлігін құрайды, әсіресе Шығыс Сассекс округінде. SeaGrant Delaware мәліметінше, Делавэр жағалаулары жыл сайын 6,9 миллиард доллар және 711 миллион доллардан астам салық түсімдерін әкеледі. 1995 мен 2005 жылдар аралығында Сассекс округіндегі үйлер мен жылжымайтын мүліктің орташа бағасы 250% өсті. Осы кезеңде Сассекс округіндегі жергілікті өсім Миллсборо қаласында 381% құрады, ал Миллвилл қаласында 609% өсті. Сюссекс округіне Delmarva Central Railroad және Maryland and Delaware Railroad қызмет көрсетеді.

Жеке

Сассекс округінде бірнеше жеке мектеп бар: Киелі кітап орталығы христиан академиясы (Лорел), Балалар шеберханасы (Сифорд), Дельмарва христиан жоғары мектебі (Джорджтаун), Destiny Christian School (Джорджтаун), Eagle's Nest христиан мектебі (Милтон), Эпворт христиан мектебі (Лорел), Гринвуд меннониттік мектебі (Гринвуд), Harbor Christian Academy (Эллендейл), Джефферсон мектебі (Джорджтаун), Иса – Тәңір христиан академиясы (Джорджтаун), Lighthouse Christian School (Дагсборо), Lighted Pathway христиан академиясы (Сифорд), Милфорд христиан мектебі (Милфорд) және Сифорд христиан академиясы (Сифорд).

Жоғары білім

Сассекс округінде бірнеше колледждер мен университеттер бар. Делавэр техникалық қауымдастық колледжі округтегі ең ірі оқу орны, бірақ студенттер Делавэр мемлекеттік университетіне, Голди-Биком колледжіне, Делавэр университетінің Джорджтаун қаласындағы кампусына, Филадельфия Библиялық колледжіне (Эллендейлде) және Биби ауруханасының медбикелік мектебіне (Льюсте) де бара алады. Делавэр университеті Льюсте теңіз ғылымдары кампусын да ұстап тұрады.

Мәдениет

Сассекс округінің мәдениеті басқа Дельмарва округтеріндегідей. Сассекс округі Атлантиканың орталық бөлігінің қалған аймақтарынан күрт өзгеше және Оңтүстік АҚШ-қа ұқсас. Сассекс округінің экономикасы ауыл шаруашылығы мен коммерциялық балық аулауға негіделген. Жердің көп бөлігі ауылдық, және ірі елді мекендердің саны аз. Көптеген жергілікті мейрамханалар оңтүстік асүйінен тәтті шай және жасылдан жасалған немесе жасыл қосылған тағамдарды ұсынады, сондай-ақ, менюде қуырылған тағамдар көптеп кездеседі. Көптеген тіл білімі зерттеулері Сассекс округінің тұрғындары, айналасындағы Дельмарва округтерінің тұрғындары сияқты, Оңтүстік Америка ағылшын тілінің бір түрін қолданатынын, әсіресе ауылдық аймақтарда бұл түрі кең таралғанын көрсетеді.

Мерекелер, жәрмеңкелер және іс-шаралар

Делавэр штатының Сассекс округі көптеген фестивальдар, жәрмеңкелер мен іс-шараларға мекенжай болып табылады. Ең танымал фестивальдардың кейбіреулері: жаздың соңына белгі қою үшін Бетани Бичтегі «Джаз жобасы», Бриджвиллдегі «Apple Scrapple» фестивалі, Джорджтаундағы жұп жылдары сайлаудан кейін өткізілетін «Қайту күні» шеруі, Лорелдегі Тәуелсіздік күні тойлануы, Оук Орчардтағы Нантикок үндістерінің «Pow Wow» фестивалі, Рехобот Бичтегі Шоколад фестивалі, Рехобот Бичтегі Тәуелсіз фильмдер фестивалі, Рехобот Бичтегі Джаз фестивалі, Рехобот Бичтегі «Теңіз сиқыры» Хэллоуин фестивалі және шеруі, сондай-ақ Сирфордтағы «Riverfest». Сонымен қатар, Сассекс округі Роксанадағы Төменгі Сассекс кіші лигасының алаңында өткен Senior League Softball әлем чемпионатының туған жері. «Punkin Chunkin» әлем чемпионаты да Сассекс округінде өткізілді.

Радио

Шақыру белгісі Жиілік Лицензия қаласы Иесі ФорматыWUSX 0098.5 FM Сифорд Adams Radio Group КантріWGMD 0092.7 FM Рехобот Бич Resort Broadcasting Co., LLC Жаңалықтар, әңгімелер, ақпаратWJKI FM 0103.5 FM Бетани Бич The Voice Radio, LLC Классикалық рокWJWL 0900 AM Джорджтаун Great Scott Broadcasting Испандық әртүрліWKDB 0095.3 FM Лорел Great Scott Broadcasting Қазіргі хит радиоWOCM 0098.1 FM Селбивилл Irie Radio, Inc. Альбом, ересектерге арналған баламаWBRG LP 0106.5 FM Миллсборо Rhythm and Blues Group Harmonty Association, Inc. WSUX 1280 AM Сифорд Great Scott Broadcasting Испандық әртүрліWZBH 0093.5 FM Джорджтаун Adams Radio Group Активті рокWZEB 0101.7 FM Океан көрінісі Great Scott Broadcasting Қазіргі хит радиоWXDE 0105.9 FM Льюс Delmarva Broadcasting Company Жаңалықтар, әңгімелер