Кіріспе

Эластикалық шеміршек, фиброэластикалық шеміршек немесе сары фиброшеміршек – құлақтың сыртқы бөлігінде (құлақ қалқаншаларында) кездесетін, оған нысан беретін шеміршек түрі. Сондай-ақ, ол сыртқы есту жолының бүйірлік аймағына және есту арнасының медиалдық бөлігіне нысан береді. Басты белок – эластин.

Құрылымы

Эластикалық шеміршек гиалинді шеміршекке ұқсас, бірақ қатты матрицада орналасқан көптеген сары эластикалық талшықтардан тұрады. Бұл талшықтар микроскоп астында қараңғы түйіндер түзеді. Эластикалық талшықтарды арнайы бояу қажет, себебі гематоксилин және эозин (H&E) бояуымен боялғанда гиалинді шеміршек сияқты көрінеді. Верхофф ван Гейзон бояулары қолданылады (эластикалық талшықтар қара түс алады), сондай-ақ альдегид фуксин бояулары, Вайгерттің эластикалық бояулары және орцеин бояулары да қолданылуы мүмкін. Бұл талшықтар эластикалық шеміршекке үлкен икемділік береді, осының арқасында ол қайта-қайта бүгілуге төтеп бере алады. Гиалинді шеміршек сияқты, талшықтар арасындағы кеңістіктерде (немесе лакуналарда) бір немесе бірнеше хондроциттер орналасады. Хондроциттер ұлпа көлемінің барлық 2% ғана құрайды. Хондроциттер мен жасушадан тыс матрица перихондрий деп аталатын сыртқы қабатта орналасқан (бұл буынға тәуелсіз шеміршекті қоршап тұратын тығыз, қалыпсыз дәнекер тінінің қабаты). Ол көмекейдің бөлігі – эпиглоттада және көптеген сүтқоректілердің құлақ қабықшаларында (пиналарда) кездеседі. Эластин талшықтары Верхофф бояуымен боялғанда қою күлгін/қара түс алады. Жасушадан тыс матрицада эластин, фибриллин, гликопротеиндер, II, IX, X және XI типтегі коллагендер және агрекан протеогликаны бар. Жасушадан тыс матрицаның құрамындағы компоненттер перихондрийдің шеттерінде орналасқан хондробластар арқылы өндіріледі. Жасушадан тыс матрицадағы эластикалық талшықтар эластин ақуыздарынан тұрады, олар фибриллинмен бірлесіп полимерленіп, талшық тәрізді эластикалық тізбектерді құрайды. Эластикалық талшықтар босаңсқанда эластикалық тізбектер ұйымсыз көрінеді, ал кернеу берілгенде олар ұйымдасып, кернеу алынғанда қайтадан ұйымсыз күйге оралады. Коллаген талшықтары жасушадан тыс матрицадағы молекулаларға беріктік пен құрылымдық негіз беру үшін желілер құрайды.