Кіріспе

1379 жылғы Габсбургтердің иеліктерін бөлу шарты

25 қыркүйек 1379 жылы Австрия герцогы Альберт III және оның інісі Леопольд III арасында жасалған Нюберг шарты Габсбургтердің мұрагерлік жерлерін Альбертин және Леопольдтік тармақтарына бөлуді анықтады.

Өмірбаян

Альберт пен Леопольд Австрияның герцогы Рудольф IV-нің кіші ағалары болды. Ол әкесі, герцог Альберт II 1358 жылы қайтыс болғаннан кейін, Австрия герцогтігін ғана емес, сонымен қатар 1186 жылғы Георгенберг шарты бойынша Австриямен жеке одақта болған Штирия герцогтігін, және Каринтия герцогтігін, сондай-ақ Карниола маркасын биледі. Бәсекелес Виттельсбах және Люксембург әулеттерімен күрескен белсенді монарх Рудольф, бірден өзін «Privilegium Maius» арқылы Австрияның архигерцогы деп жариялады. 1363 жылы ол соңғы Майнхардин графесі Маргреттен Тироль графлығын сатып алды, ал келесі жылы өзінің лауазымдарына «Карниола герцогы» атағын қосты. 1365 жылы ерте қайтыс болғаннан кейін, оның ағалары Габсбургтердің резиденциясы Венадан бастап, батыстағы династияның бастапқы Австрия иеліктеріне дейін созылған, Габсбург монархиясының ядросын құрайтын маңызды империялық мемлекеттерді мұраға алды.

Шарттары

Рудольф 1364 жылы үй заңымен (Rudolfinische Hausordnung) кіші ағаларының бірлесіп билеуін белгіледі. Бірақ, оның қайтысынан кейін олар тез арада араздасып қалды. 1379 жылдың 9 қыркүйегінде Штириядағы Нойберг аббаттығында бөлісу шартына қол қойылды: Альберт және оның ұрпақтары (Альбертин желісі, 1457 жылы тоқтатылған) Австрияның Архгерцогтығын, яғни кейін Жоғарғы және Төменгі Австрияны, оның ішінде Траунгау және Салцкаммергутты қамтыды; Леопольд және оның ұрпақтары (Леопольд желісі) Штирияны (сонда Питтен және Винер-Нойштадт қаласы кірді), Каринтияны, Карниоланы (1374 жылдан бері Виндикалық маркамен және Истрия маркасындағы территориямен кеңейтілді), Тироль мен Алқыс Австриясын, сондай-ақ Триест пен Фриулиядағы иеліктерін (соңғылары Карниолаға қосылды) өзіне бағындырды. Олардың территорияларына қарамастан, барлық Габсбург билеушілері Австрияның архигерцогтық атағын сақтап қалатын болды.

Салдары

Леопольдтың ұлдары тұсында Леопольд иеліктері Ішкі Австрияға (яғни Штирия, Каринтия, Карниола және Литорал) және "Жоғарғы Австрияға" (қазіргі Австрия федералдық штатымен шатастырмау керек) одан әрі бөлінді. Бұл аймаққа 1406 жылдан бастап Леопольдтың кіші ұлы герцог Фридрих IV билік еткен Тироль және Алдыңғы Австрия жерлері кірді. Габсбургтер әулетінің Альбертин және Леопольд тармақтарының арасындағы және Австрия жерлерінің бөлінуі әулеттің беделін әлсіретті. 1438 жылы Альбертин архидүкі Альберт V Австрияның рим королі сайланды. Бірақ ол бір жылдан кейін қайтыс болды, ал оның ұлы Ладислав Постхумустың 1457 жылғы өлімімен оның әулеті толықтай жойылды. Аумақтар Леопольд архидүкі Фридрих V-ке, Ішкі Австрияның мұрагеріне, Альберттің орнына рим королі болған және 1452 жылдан бастап қасиетті рим императоры болған адамға тиді. Соңында, 1490 жылы Габсбургтердің барлық иеліктері бірікті, осы кезде архидүкі Сигизмунд Тироль мен Алдыңғы Австрияның ("Жоғарғы Австрия") билігін император Фридрихтің ұлы король Максимилиан I-ге тапсырды.