Кіріспе

Чарльз Ноултон (10 мамыр 1800 – 20 ақпан 1850) – американдық дәрігер, жазушы, әтеист және әйелдерге арналған контрацепцияны қолдаушы.

Білім

Ноултон 1800 жылдың 10 мамырында Массачусетс штатының Темплтон қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Стивен және Комфорт (Уайт) Ноултон болды; оның әкесінің әкесі Езекиел Ноултон революция кезінде капитан болған және ұзақ жылдар бойы штаттық заң шығарушы қызметін атқарған. Ноултон жергілікті мектептерде оқыды, сосын Нью-Сейлем академиясына түсті. 18 жасында ол Нью-Гэмпшир штатының Алстед қаласында қысқа мерзімге мектепте сабақ берді. Жастығында Ноултон денсаулығына өте алаңдады. Осының салдарынан ол Винчендон қаласындағы "кәсіптері шексіз" Ричард Стюартпен бірге уақыт өткізді, ол электрмен тәжірибе жасап жатқан еді. Ноултон Стюарттың қызы Табитаға үйленді, және оның жағдайы дереу жақсарды. Ноултон бірнеше аймақтық дәрігерлерден медицинаны оқыды, сондай-ақ Дартмут колледжінде 14 апталық "медициналық лекцияларға" қатысты. Ол өз білімін өліктерді қазып, зерттеу арқылы толықтырды. Ноултон 1824 жылы медицина докторы ғылымының кандидаты атағын алды, тәжірибесін бастау үшін Массачусетс штатының Хоули қаласына көшіп барды, бірақ содан кейін заңсыз дисекция жасағаны үшін Вустер округінің түрмесінде екі ай өтті.

Қазіргі материализм

Түрмеде отырғанда Ноултон 1829 жылы "Заманауи материализм элементтері" деген атпен жариялаған идеяларын жасады. Кітап дене мен жанның діни екіұштылығына қарсы тұрады, ал Ноултон "алғашқы мінез-құлық" деп сипатталатын психологиялық теория ұсынады. Ноултон 1827 жылы баспаханаға жақын болу үшін отбасымен Массачусетс штатының Солтүстік Адамс қаласына көшті. 1829 жылдың жазында ол Нью-Йорк қаласына "бір атқа артылған" кітаптарды алып барды. Ол ешқайсысын сата алмады, бірақ Роберт Дейл Оуэн сияқты жергілікті бостандық ойлаушылармен кездескен болуы мүмкін. Ноултон екінші ұлын әкесі мен досының құрметіне Стивен Оуэн деп атады. Ноултон заманауи материализмнің оны кітаптың титулдық бетінде сілтеме жасайтын Джон Локктей танымал ететініне сенді.

Философияның жемісі

1832 жылы Ноултон отбасымен және медициналық тәжірибесімен Массачусетс штатының Эшфилд қаласына көшті. Бір жыл өткен соң, қаланың жаңа пасторы Мейсон Гровенор "сенімсіздік пен рассіздікке" қарсы науқан бастады, оның бастауында Ноултон тұрды деп атады. Ноултон "Философия жемістері" немесе "Жас үйленген жұбайларға арналған жеке серік" деген кішкентай кітап жазып, оны пациенттеріне көрсетіп жүрген. Кітапта осы кездегі жүктіліктің физиологиясы туралы белгілі мәліметтердің жиынтығы, сондай-ақ бедеулік пен әлсіздікті емдеудің бірнеше тәсілдері және оның өзі әзірлеген контрацепция әдісі сипатталған: жыныстық қатынастан кейін белгілі бір химиялық ерітінділермен қынапты шаю. Ноултон кітабы үшін Массачусетс штатының Таутон қаласында сотталды және айыппұл төледі. Абнер Книланд 1832 жылы Бостонда "Философия жемістерінің" екінші басылымын шығарды, бұл Ноултон пациенттеріне қарызға берген санаулы, қатты күзетілетін даналарына қарағанда оның кеңірек таралуына мүмкіндік берді. Бұл Ноултонның үш айға Кембриджде "қажырлы еңбекпен" түрмеге қамалуына әкелді және 1838 жылы Книландтың құдайды жоққа шығару ісіндегі маңызды мәселе болды. Пастор Гровенор Ноултонға қарсы Франклин округіне шағым түсірді, бірақ екі қазылар алқасы оны кінәлі деп таба алмағаннан кейін, айыптаулар алынып тасталды. Гровенор Эшфилдтен кетіп, "Aetna" сақтандыру компаниясының бас агенті болды.

Кейінгі өмірі

Ноултон Массачусетс штатының батысындағы жетекші ауыл дәрігері болды, ол отыз қаланы қамтыған "қабылдау аймағына" ие болды. Ол Бостон медициналық және хирургиялық журналына бірнеше мақалалар, сондай-ақ Книландтың бостандықшыл газеті, Бостон тергеушісіне материалдар ұсынды. Ноултон Нью-Англия мен Нью-Йорктегі бірнеше бостандықшыл қоғамдардың мүшесі болды және 1845 жылы Гринфилдте "Ақыл-ой бостандығының достары" ұйымын құрды. Бұл топтың жарғысында "адамнан жоғары саналы бір жаратылыстың аян бергені" деп санайтын барлық діндердің шындығын "еркін зерттеуге" мүшелерінің құқығы бар екені, сондай-ақ "Бұл қоғамның әйел мүшелері ер мүшелерімен бірдей құқықтар мен мүмкіндіктерге ие болады" деп жарияланды. Ноултон 1850 жылдың 20 ақпанында қайтыс болды. Жиырма жеті жылдан кейін Чарльз Брэдлоу мен Энни Бесант Ноултонның "Философия жемістері" кітабын жариялағаны үшін Лондонда сотталды. Кітап сол кезге дейін орташа көлемде сатылып келді, бірақ Брэдлау мен Бесанттың ісі туралы жарияланым оны бір түндік бестселлерге айналдырды. Бір жылдың ішінде таралымы жылына орта есеппен 700-ден 125.000-ға дейін өсті. Кейін Бесант өзінің бала тууды шектеу жөніндегі нұсқаулығын жариялады.

Жазбалар

Қазіргі материализм элементтері (Адамс, Массачусетс : Оки, 1829) Философия жемістері (1891 Bradlaugh Besant қайта басылымы) Html нұсқасы.