Кіріспе

Норвегиялық әскери-теңіз арнайы операциялар бөлімі Marinejegerkommandoen (MJK) – Норвегия қарулы күштерінің теңіз арнайы күштерінің бөлімі және 1953 жылы құрылған. MJK Норвегияның арнайы операциялар бас қолбасшылығының (NORSOCOM) құрамындағы Forsvarets Spesialkommando (FSK) бөлімімен бірге, олардың арасында ең көнесі – MJK. Бөлім штабы Солтүстік Норвегиядағы Рамсунд әскери-теңіз базасында орналасқан, ал басқа MJK операторлары Оңтүстік-Батыс Норвегиядағы Хаконсверн әскери-теңіз базасында дислокацияланған.

Таңдау

Кез келген заманауи арнайы операциялар күштері сияқты, МЖК операторы болуға дайындық ұзақ және қиын, физикалық және психикалық тұрғыдан да салмақты. Толық құзыретті МЖК операторы болуға кемінде екі жыл уақыт кетеді, содан кейін келесі келісімшарт мерзімінде жауынгерлік медициналық дайындық, снайперлік дайындық және алдыңғы қатардағы әуе бақылауы (FAC) сияқты мамандандырылған курстармен толықтырылады. 2008 жылы NRK жаңалықтар тобы олардың іріктеу процесін түсіріп, жаңа ғалымдардың Норвегия жағалауындағы құпия, тасталған әскери-теңіз базасында суға жаттығуларын жасап, жеке басын тексеруін көрсетті.

Тарих

1940 жылдың күзінде Ұлыбританияда екі норвегиялық әскери бөлім құрылды. Олардың міндеті – Норвегияны басып алған нацистік күштерге қарсы арнайы операциялар жүргізу болды. Бұл екі бөлімше – Shetlandsgjengen (Шетланд автобусы), олар Норвегияға және одан адамдар мен материалдарды тасымалдау үшін балық аулау кемелерін пайдаланды, және Kompani Linge (Норвегиялық тәуелсіз компания 1), бастапқыда лейтенант Мартин Линге басқаруында болды. Екі бөлімше де британдық Арнайы операциялар атқарушы басқармасының бағынысында болды. 1953 жылы Норвегия Корольдік теңіз күштері бақа жасағын құрды. Бұл бөлім Ове Лунд басқаруында болды және қазіргі Marinejegerkommandoen және Minedykkerkommandoen-нің бастауы саналады. Бақалардың міндеті – су үстінде де, су астында да жау нысаналарын барлау және саботаж жасау. Сондай-ақ, бақалар су арқылы тасымалданатын барлық жарылғыш құрылғыларды залалсыздандыруға міндеттелді. Миссиялар біртіндеп кеңейіп, бақалардың түрлі мамандықтары пайда болды. Бұл 1968 жылы бөлімнің құрамын су тазалау командасы мен екі жауынгерлік жүзу командасына бөлуге әкелді. Жауынгерлік жүзушілер тобының бірі Солтүстік Норвегиядағы Рамсунд теңіз базасында, ал екіншісі Оңтүстік Норвегиядағы Карлхохансверн теңіз базасында орналасқан. Екі жауынгерлік жүзу командасы біріктіріліп, Рамсундта орналастырылды. Кейін олар атын қазіргі Marinejegerkommandoen деп өзгертті. Бүгінде бөлімнің негізгі базасы Бергенде, ал оқу орталықтары Рамсундта орналасқан.

Рөл

Marinejegerkommandoen қазіргі заманғы соғыс операцияларында өте маңызды рөл атқарады. Бұл бөлім мұқият жоспарлау, жылдам реакция, жоғары дәлдік, құпиялы түрде орындау, ерлік, қайрат және дербес жұмыс істеу қабілетін талап ететін міндеттерді орындайды. Барлық арнайы операциялар күштерінің (SOF) миссиялары сияқты, олардың мақсаттары жоғары немесе аса маңызды стратегиялық құндылыққа ие.

Ішкі қауіпсіздік

Marinejegerkommandoen ұлттық терроризмге қарсы күрес бойынша дайындыққа қойылған, қажет болған жағдайда Норвегия полициясына көмектесуге дайын (Forsvarets Spesialkommando-мен бірге), сондай-ақ халықаралық операцияларға үздіксіз дайындықпен жұмыс істейді. Бұл бөлімше Ауғанстанның солтүстігіндегі Фарьяб провинциясындағы Норвегия Қарулы күштерінің құрамындағы әскери бақылаушылар топтарына операторларды жіберді. 2010 жылдың 27 маусымында MOT патрулі кезінде лейтенант-коммандер Тронд Андре Болле және Норвегияның жағалау рейнджерлерінің үш мүшесі, олардың жүрген Iveco LMV машинасы IED-ге шабуыл жасаған кезде қаза тапты. Кейіннен лейтенант-коммандер Болле 2005 жылдың қазанынан 2006 жылдың ақпанына дейін Ауғанстанның Гельменд провинциясындағы «Тұрақты бостандық» операциясын қолдаған Норвегияның арнайы операциялар жөніндегі екінші жұмыс тобын басқарғаны үшін Норвегияның Соғыс кресімен марапатталды. MJK-ның Ауғанстандағы үлесі көбінесе құпия сақталды, бірақ қол жеткізілген ақпаратқа сүйенсек, оның миссияларына DA (тікелей әрекет), Forward Air Control (FAC) және SR (арнайы бақылау және барлау) кірді, сондай-ақ талибандар мен Әл-Қаидаға қарсы күресте басқа коалициялық күштермен ынтымақтастық. Ауғанстаннан кейін MJK екі рет Норвегия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің фрегаты HNoMS Fridtjof Nansen (F310) бортында Сомали жағалауында орналасты, «Аталанта» операциясы (2009) және «Океан қалқаны» операциясы (2013) аясында пираттыққа қарсы операциялар жүргізді. 2013 жылдың қаңтарында MJK-дан медициналық мамандар, басқа бөлімшелермен бірге, Норвегия Әуе күштерінің Super Hercules ұшағымен Алжирдегі In Amenas кепілге алу дағдарысына байланысты Сицилияға жіберілді.

Тану

Marinejegerkommandoen-нің Operation Enduring Freedom операциясына қатысқандығы үшін бөлімше 2005 жылғы 8 ақпанда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Президенттік бірлігімен марапатталды. Президенттік бірлігінің марапаты – АҚШ-тың одақтас бөлімшелерге табыс ететін ең жоғары наградасы және ол K Bar жедел тобының барлық мүшелеріне берілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы, бұрын Бірлескен арнайы операциялар бас қолбасшысы (JSOC) қызметін атқарған Уильям Х. Макрейвен 2007 жылы Норвегия газеттеріне берген сұхбатында Норвегияның арнайы операциялар күштерін әлемдегі ең үздік арнайы күштердің қатарында санайтынын айтты. МЖК-ның бір мүшесі 2020 жылдың тамызында Ауғанстандағы миссия кезіндегі ерекше одақтастық еңбегі үшін АҚШ-тың қола жұлдызы медалімен марапатталды.