Кіріспе
Канадалық бейсболшы (туған 1968)
Мэтью Уэйд Стайрс (27 ақпан 1968 жылы туған) – канадалық бұрынғы кәсіби бейсболшы, аутфильдер, бірінші базалық және тағайындалған соққышы. Ол тарихында ең көп шұғыл түрде үйге соққан соққылар (23) бойынша МЛБ рекордын ұстап тұр. 2008 жылғы Ұлттық лига чемпионатының 4-ші ойынындағы сегізінші иннингте Лос-Анджелес Доджерс клубының питчері Джонатан Брокстонға соққан соққысы "Филлиз тарихындағы ең есте қаларлық соққылардың бірі" деп аталды. Мансабында Стайрс МЛБ тарихындағы кез келген позициялық ойыншыдан көп командада ойнады (12 – техникалық түрде 13 команда, бірақ 12 франшиза, өйткені ол Монреаль Экспос және Вашингтон Нэшнлс командаларында ойнады); питчерлер арасындағы және барлық ойыншылар арасындағы рекордты Эдвин Джексон 14 командамен ұстап тұр. Ол бір маусымда 35-тен астам үйге соққан екінші канадалық ойыншы, сондай-ақ екі маусым қатарынан 25-тен астам үйге соққан және 100-ден астам рет ұпай жинаған жалғыз канадалық ойыншы. Ол Канаданың жоғары лигасының ең қуатты соққышы болып саналады. Стайрс сонымен қатар шұғыл түрде соққан соққылар бойынша МЛБ рекордын (23) ұстап тұр. Оның шұғыл түрде соққы беру қабілеті оны бірнеше команда үшін бағалы активке айналдырды және оған "Мэт Стайрс – Кәсіби соққышы" деген лақап ат берді. Стайрс, Ларри Уокер, Джастин Морно, Джейсон Бэй және Джои Вотто – МЛБ-да кем дегенде 200 үйге соққан жалғыз канадалық ойыншылар. 2015 жылдың 4 ақпанында Стайрс Канада Бейсбол Даңқы залына сайланды.
Ерте өмір
Сент-Джон қаласында туып, Тай-Крик, Нью-Брансуикте өскен Стайрс ерте жасында спортқа қабілетті екенін көрсетті, жасына толмағанда бір жыл бұрын "Бивер лигасының" бейсболын ойнады; ол сонымен қатар хоккейде де өте жақсы ойнады. "Bantam" және "Midget" лигаларында бейсбол ойнағаннан кейін, 16 және 17 жасында ол жергілікті "Marysville Royals" командасы үшін өнер көрсетті. 1984 жылы Жаңа Брансуик аға бейсбол лигасы оны "Жылдың жаңа ойыншысы" деп таныды, ал 1985 жылы лиганың ең құнды ойыншысы атанды. "Fredericton Schooners" командасы сапында ойнағанда 1987 және 1988 жылдары Новая Шотландия аға бейсбол лигасының ең үздік ойыншысы болып танылды. Ол бір жыл бойы Британдық Колумбияның Ванкувер қаласындағы Ұлттық бейсбол институтында (NBI) оқыды және 1987 жылы Италияда өткен Әлемдік әуесқойлар чемпионатында Канада құрамасы үшін ойнады, онда "Әлем жұлдыздары" командасына енді. 1988 жылы Фредериктон орта мектебін бітіргеннен кейін Канаданың жасөспірімдер құрамасына қосылды. Одан кейін ол 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында Канаданың Олимпиада құрамасы сапында өнер көрсетті.
Кіші лигалық мансап
1989 жылдың 17 қаңтарында Стайрс Монреаль Экспоз клубымен халықаралық еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. Содан кейін Стайрс төменгі деңгейдегі A класты Джеймстаун Экспоз командасына жіберілді, онда ол екінші және үшінші базада ойнады. Ол Харрисбург Сенаторлары үшін Харрисбургте (Пенсильвания) Double-A лигасында өнер көрсетті, онда соққы беру көрсеткіші бойынша лига көшбасшысы атанды және 1991 жылғы Шығыс лигасының ең құнды ойыншысы деп танылды. 1992 және 1993 жылдары ол Triple-A лигасына (сәйкесінше Индианаполис және Оттава) көтерілді, бірақ үлкен лигада тек қысқа ғана уақыт ойнады. Мансабында Стайрс тағы алты кіші лига командасында доп қуды: 1992 жылы Индианаполис Индианс (Triple-A), 1993 жылы Оттава Линкс (Triple-A), 1994 жылы Нью-Британ Ред Сокс (Double-A), 1995 жылы Покет Ред Сокс (Triple-A), 1996 жылы Эдмонтон Трапперс (Triple-A) және 2003 жылы Нэшвилл Саундс (Triple-A) командалары үшін бірнеше қалпына келтіру ойындары. Кіші лигалардағы жалпы көрсеткіші – .291 орташа соққы көрсеткіші, 46 хоум-ран және 237 RBI. 1993 жылдың 8 маусымында Стайрс НПБ-ның Чуничи Драгонз клубына сатылды. Ол сол маусымда Драгонз үшін 60 ойын ойнап, .250 орташа соққы көрсеткішімен, 6 хоум-ран және 23 RBI танытты (142 соққыда). Бұл көрсеткіш кейіннен 1999 жылы Фернандо Татиспен жаңа рекорд орнатылды. 1999 жылы ол Америка лигасының ең құнды ойыншысы сайысында 17-орынды иеленді, 146 ойында .258 орташа соққы көрсеткішімен, 38 хоум-ран және 102 RBI танытты. Бұл ауысу Атлетикстің қаржылық қиындықтарын шешу мақсатында жасалған болып есептелді – Стайрс 2001 жылғы маусымда 3,2 миллион доллар табуға тиіс болды, ал оның өнімділігі 2000 жылы төмендеп, .227 орташа соққы көрсеткішімен, 21 хоум-ран және 81 RBI танытты. 2001 жылы ол Кабс клубында бірінші базада ойнады. Стайрс .358 OBP көрсеткішіне ие болды және 128 ойында .250 орташа соққы көрсеткішімен, 17 хоум-ран және 61 RBI танытты. 2002 жылы Стайрс Кабс сапында өткен маусымға ұқсас маусым өткізді. Ол маусымды 107 ойында 16 хоум-ран және 41 RBI танытып аяқтады, бірақ соққы орташасы төмен болды – .244. 2003 жыл Стайрс үшін табысты жыл болды. Ол 128 ойында бірінші базада және аутфилдер ретінде ойнап, .292 орташа соққы көрсеткішімен, 20 хоум-ран және 57 RBI танытты.
Канзас Сити Роялз
2003 жылдың 9 желтоқсанында Стейрс Канзас-Сити Роялс командасымен бір жылдық келісімге келді. Ол "Роялз" сапында үш маусым бойы тұрақты түрде жақсы өнер көрсетіп, Канзас-Ситиде өткізген екі жарым жыл ішінде 39 хоум-ран соқты.
Техас рейнджерлері
Рейнджерс командасына Стайрс тәжірибелі ойыншы ретінде көшбасшылық ете алады деп үміттенеді, бірақ ол тек 26 ойынға қатысып, .210-дық орташа көрсеткішпен, үш хоум-ран және 11 RBI жинап, Рейнджерс командасынан босатылды.
Детройт Тайгерлері
Ол талап етілген күні дереу Детройтке барып, ойынның ортасында Comerica Park-қа жетіп, Маркус Теймстің орнына тікелей кірді. "Тигрлер" Стайрстың тәжірибесі дивизиондағы көшбасшылықты сақтап қалуға көмектеседі деп үміттенеді. Маусым аяқталғаннан кейін ол "Тигрлермен" жаңадан келісім жасаған жоқ.
Торонтоның көк жаяулары
2006 жылдың 7 желтоқсанында Стайрс пен Торонто "Көк жаяулары" бір жылдық екінші лига келісіміне келді, сонымен қатар көктемгі жаттығуларға шақыру алды. Ол командаға ілігіп, төртінші ойыншы ретінде көп ойын уақытын алды, Лайл Овербейдің жарақат алып, командадан шыққан кездегідей бірінші базада оны ауыстырды. 2007 жылғы маусым Рид Джонсон мен Овербейдің жарақаттарынан кейін ойын уақытының көбеюіне байланысты Стайрс мансабына жаңа серпіліс берді. Күтпегендей, ол күн сайын ойнады және өте жақсы өнер көрсетті, тақтада тұрақтылықты қамтамасыз етті және Торонто командасындағы қадірлі тәжірибелі ойыншы болды. Команданың бас жаттықтырушысы Джон Гиббонс "Олсыз біз не істер едік, білмеймін" деді. 4 қыркүйекте Стайрс командадағы ең жоғары соққы орташасы .606 және ең жоғары соққы көрсеткіші .312-ні құрады. 2007 жылдың 8 тамызында Стайрс Торонто "Көк жаяулары" сапында бес рет қатарынан екі базадан соққан бірінші ойыншы болды, ал 1993 жылы Чарльз Джонсон осы көрсеткішті жеткен соң, 14 жыл ішіндегі бірінші жоғары лига ойыншысы атанды. 8 қыркүйекте Стайрс маусымдағы командадағы ең жоғары .315 орташа көрсеткішпен және .989 OPS көрсеткішімен жақсы өнер көрсетіп тұрды. Ол маусымды .289 орташа көрсеткішпен, 21 хоум-ранмен және 64 RBI-мен аяқтады – 39 жастағы ойыншы үшін, жылына 400-ге жуық соққы жасаған ойыншы үшін жақсы көрсеткіш. Ойын нәтижелеріне байланысты бонуспен Стайрс тақтаға шығу санына қарай 3,5 миллион долларға дейін таба алады.
Филадельфиялық Филлис
2008 жылдың 30 тамызында Стайрс Фабио Кастроға айырбасталды және «Филадельфия Филлиз» командасына өтті. Стайрс өзінің мансабындағы алғашқы постсезондық хоум-ранын 2008 жылдың 13 қазанында 2008 жылғы Ұлттық лига чемпионатының 4-ші ойынында «Лос-Анджелес Доджерс» командасына қарсы Джонатан Брокстоннан соғып, «Филлиз» командасына жеңіске қол жеткізуге мүмкіндік берді. Ол 2008 жылдың 29 қазанында өзінің 16 жылдық мансабындағы алғашқы әлем чемпионаты жүзігін жеңіп алды, осы кезде «Филлиз» командасы «Рейс» командасын 4:1 есебімен жеңіп шықты. 2009 жылдың 12 сәуірінде Стайрс «Колорадо Рокис» командасына қарсы жеңіс голын соқты, бұл телекомментатор Гарри Каластың соңғы голы болды, ол 24 сағаттан кейін күтпеген жерден қайтыс болды. Стайрс 2009 жылғы NLCS реваншында «Филлиз» және «Доджерс» командаларының арасындағы 4-ші ойынның тоғызыншы иннингінде Брокстонмен тағы да кездесті, бұл ойын Филадельфиядағы «Citizens Bank Park» стадионында өтті. Брокстон Стайрсті айналып өтіп, оған төрт допта жүргізді. «Филлиз» командасы ойынды кейіннен Джимми Роллинстің даблмен жеңді, нәтижесінде Стайрс командасының резерв ойыншысы Эрик Брантлетт ұпай алды. Командада ойнаған кезінде Стайрс командасының қиын жағдайлардағы резерв ойыншы ретіндегі шеберлігін көрсететін футболкалар сатылды. Олар көптеген лифтерде кездесетін ескертуді пайдаланды: «Төтенше жағдайда баспалдақтан пайдаланыңыз».
Сан-Диего Падрес
2010 жылдың 23 қаңтарында Стайрс Сан-Диего Падрес клубымен екінші лигалық келісімшартқа қол қойды, жазғы жаттығуларға шақырылды және команданың 25 ойыншысының тізіміне ілесуді үміттенеді, сондай-ақ ойын барысында сол қолымен соққы беруге дайын болды. Маусым арасында ол шамамен 40 фунт салмақтан айырылып, жазғы жаттығулардан кейін командаға ілігуге мүмкіндік алды. Падрес қатарына қосылғанда, ол МЛБ тарихында 1969 жылы құрылған төрт кеңейту командасының (Падрес, Роялс, Экспос және Брюэрс) барлығында ойнаған жалғыз ойыншы атанды. 21 тамызда Стайрс резервтік ойыншы ретінде 21-ші хоум-ранын соғып, Клифф Джонсонмен бөлісіп келген лигалық рекордты жаңартты.
Вашингтон ұлттық құрамасы
2010 жылдың 14 желтоқсанында Вашингтон ұлттық құрамасы Стайрспен кепілдіксіз кіші лига келісімшартына қол қойды, соған қоса Үлкен лиганың көктемгі жаттығуына шақыру да болды. Көктемгі жаттығудан кейін ол 25 ойыншыдан тұратын құрамға ілікті және командамен бірге жаттығу лагеріне аттанды. Көбінесе қосалқы ойыншы ретінде пайдаланылып, бірінші базада төрт рет ойнады, 65 соққыда 10 соққы және 2 RBI көрсетті. 2011 жылдың 27 шілдесінде ол құрамнан шығарылды. 1 тамызда босатылып, екі күннен кейін карьерасын аяқтағанын жариялады.
Жаттықтырушылық мансап
2016 жылдың 2 қарашасында Стайрс «Филадельфия Филлиз» командасының соққылау жаттықтырушысы болып жұмысқа алынды. 2017 жылдың 30 қазанында Стайрс «Сан-Диего Падрес» командасының соққылау жаттықтырушысы болып жұмысқа алынды. Бір маусымнан кейін ол қызметтен босатылды.
Карьералық перспектива
Бейсбол сарапшылары Билл Джеймс пен Джо Поснански Стейрс өзінің мансабындағы статистикасы көрсеткеннен әлдеқайда жақсы соққышы болуы мүмкін деп болжайды. Стейрс 30 жасқа дейін 500-ге жуық ойынға қатыспады, содан кейін екі жыл қатарынан 100 RBI көрсетіп, 130-дан жоғары түзетілген OPS көрсеткішін тіркеді. 1998-2000 жылдары үш маусым бойы 500-ден астам ойынға қатысқаннан кейін ол ешқашан қайтадан 500-ге жуық ойынға қатыспады. Джеймс былай дейді: "Егер оны карьерасының басында дұрыс стадионға, дұрыс позицияға қойса, ол көптеген соққыларды жасаған болар еді". Поснанскидің пікірінше, бұл оны Даңқ залына үміткер етуге жеткілікті болуы мүмкін.
Басқа жұмыс және жеке өмір
2012 жылдың қаңтар айында Стайрс NESN спорт жаңалықтары стансасында Бостон Ред Сокс командасының студиялық аналитигі ретінде жұмысқа қабылданды. 2014 жылдың 11 ақпанында «Филлис» командасы Стайрс пен бұрынғы ойыншы Джейми Мойер Гарри Мэтьюс пен Крис Уилер жұмыстан босатылғаннан кейін, команданың телеарнасында түс комментаторы ретінде жұмыс істейтінін хабарлады. Стайрс ойынды тікелей баяулаушы Том Маккартимен және ойын тілшісі Грегг Мерфимен, сондай-ақ кейде Бен Дэвиспен бірге жұмыс істеді. 2017 маусымынан бастап ол «Филлис» командасының соққы жаттықтырушысы болып команданың құрамына көшті. Ол Фредериктон қаласында тұрады және 2012 жылы Фредериктон орта мектебінің хоккей командасының жаттықтырушысы болып тағайындалды, бұл жұмысты ол жиі арманы деп айтқан. Стайрс 2012 жылдың маусым айында Нью-Брансуик спорттық даңқ залына енгізілді. 2015 жылдың 15 маусымында Стайрс Канада Бейсбол даңқ залына енгізілді. 2016 жылдың қарашасында Стайрс Бейсбол даңқ залына үміткерлердің қатарына еніп, 2017 жылғы дауыс бюллетеніне қосылды, бірақ болашақ дауыс берулерге ілігу үшін жеткілікті дауыс жинамады.