Кіріспе

1996 жылғы бейне ойын, басқа Mario рөлдік ойындары.

Super Mario RPG: Legend of the Seven Stars – Square компаниясы жасаған және Nintendo компаниясы Super Nintendo Entertainment System (SNES) үшін шығарған 1996 жылғы рөлдік ойын. Бұл SNES үшін шығарылған соңғы Mario ойыны болды. Ойын режиссерлері – Чихиро Фудзиока және Йошихико Маэкава, продюсері – Шигеру Миямото, ал музыкасын Йоко Шимомура жазды. Super Mario RPG оқиғасы Mario және оның достары Star Road-тың жеті жұлдыздық бөліктерін шашыратып жіберген Smithy Gang-ті жеңу үшін күресіп, өз әлеміне шабуыл жасаған олар туралы. Бұл Mario франшизасындағы алғашқы RPG, Final Fantasy сияқты Square RPG франшизаларының маңызды элементтерін пайдаланды. Жаулармен күресудің негізгі түрі – үш персонажға дейін топтасып, кезекпен шайқасу. Бұл сонымен қатар Mario франшизасындағы алғашқы ойын, оның геймплеі изометриялық 3D ортада жүзеге асырылады, бұл Super Mario сериясын еске түсіретін жаңа зерттеу және платформалық элементтерге мүмкіндік береді. Super Mario RPG сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, әсіресе оның юморы мен 3D графикасы үшін. Бұл Nintendo-ның басқа рөлдік ойын серияларына – Paper Mario және Mario & Luigi-ге шабыт берді, олардың екеуі де кейбір геймплей элементтерін сақтайтын рухани жалғастары. Ойын 2008 жылы Wii Virtual Console қызметі арқылы шығарылып, Еуропа мен Австралияда дебют жасады, ал кейін 2015 жылы Wii U Virtual Console үшін қолжетімді болды. 2017 жылы ол Super NES Classic Edition жинағына енгізілді. ArtePiazza компаниясы жасаған Nintendo Switch үшін шығарылған ремейкі 2023 жылдың 17 қарашасында жаһандық тұрғыда шығарылды және сыншылар тарапынан жағымды пікірлер алды.

Ойын процесі

Super Mario RPG Square компаниясы жасаған басқа да бейне ойындарына ұқсас элементтерді қамтиды, мысалы, Final Fantasy сериясы, сонымен қатар Super Mario Bros. сериясының платформалық ойындарына негізделген оқиғасы мен ойын процесі бар. Көптеген дәстүрлі JRPG-лер сияқты, ойынның екі негізгі бөлігі – оқиғаға қатысу және кезекті шайқастар. Super Mario RPG-нің көп бөлігі монстрлармен шайқастан тыс және изометриялық 3D платформалық ойын сияқты ойналады, онда төменнен секіріп, сұрақ белгісі бар блоктарды ұру сияқты дәстүрлі Марио элементтері басым. Кездейсоқ кездесулер жоқ, сондықтан жаулар ойын алаңында көрінеді; Марио біреуімен жанасса ғана шайқас басталады. Бұл ойыншыға қажетсіз шайқастардан қашуға мүмкіндік береді. Әрекет командасы шабуыл, арнайы қимыл, қорғаныс немесе заттарды қолдану кезінде уақытылы түрде батырмаларды басудан тұрады, бұл кейінірек Mario RPG-нің маңызды бөлігіне айналды.

Кейіпкерлер мен жағдай

Ойын әлемі таулар, орман және су кеңістіктерін қамтитын географиялық түрде әртүрлі жерде орналасқан. Әр аймақтың тұрғындары ерекше сипаттамаларға ие: Саңырауқұлақ патшалығында – Тодтар, Молевилде – тышқандар, Монстро-Таунда – түзетілген монстрлар, Йо'стер аралында – Йоши және оның осы аттас түрі, ал Нимбус Лэнд – бұлт адамдарының мекені. Боузердің қамалы ойындағы тағы бір маңызды орын, себебі ол Смит Бандасының туған жеріне апаратын порталды сақтайды. Көптеген Super Mario ойындары сияқты, басты кейіпкер – Марио, оның бастапқы мақсаты – Боузерден Принцесса Тодстулды құтқару. Саяқаты басталғаннан кейін көп ұзамай, ойынның басты қарсыластары – Смит Бандасы Марионың әлеміне шабуыл жасайды. Оларды тоқтатуға тырысқанда, Мариоға бұлт бала Маллоу (өздігінен көкпармын деп ойлайтын), Жұлдыз жолынан келген рухани күшпен иеленген қуыршақ Гено, Смит Бандасынан қорқып әскерлерін тастаған Боузер және Смит Бандасы келген кездегі қаосқа ұшыраған Принцесса Тодстул қосылады. Смит Бандасын Смитти басқарады, ол басқа әлемнен келген робот-темір ұстасы және әлемді жаулап алуды мақсат етеді.

Сюжет

Бір күні Марио ханшайымды Боузерден құтқару үшін тағы да қамалға аттанады. Марио Саңырауқұлақ Патшалығына жетеді, онда ол жергілікті ұры Крокодан ұрланған бақа монетасын қайтаруға тырысқан Маллоу есімді "тақалды" кездестіреді. Марио оған бақа монетасын қайтаруға көмектескен соң, екеуі Саңырауқұлақ Патшалығына оралып, оны Смитти бандасының, зұлым робот-темірші Смиттидің ізбасарларының басып алғанын көреді. Марио мен Маллоу оның лейтенанты Макты жеңу үшін қамалға кіреді, содан кейін құпия Жұлдызды бөлікті табады. Маллоу Марионы Тадпол көліне алып барады, онда олар Маллоудың әкесі, Бақа Фуцийден кеңес алады. Ол Маллоудың шын мәнінде тақал емес екенін, және Маллоу жеті Жұлдызды бөлікті табуға, сондай-ақ Маллоудың нағыз ата-анасын іздеуге Мариоға қосылуы керектігін айтады. Екеуі Роуз Таунға сапар шегеді, онда олар Женео есімді ағаш қуыршақты тірілтіп, басқаруға алған жұлдыз рухымен кездеседі. Роуз Таун тұрғындарын жебелерімен қозғалмайтын еткен Бойер сияқты жұлдызды жаратылыспен шайқасқаннан кейін, тағы бір Жұлдызды бөлікті алады. Гено Мариоға қосылып, бұл Жұлдызды бөліктің оның әдетте тұратын, қираған Жұлдызды жолдың бөлігі екенін айтады. Геноға Жұлдызды жолды жөндеу және Смиттиді жеңу міндеті жүктелген, осылайша әлемнің тілектері қайта естіледі. Үшеуі үшінші жұлдызды алып, эксцентрикалық ойын-сауық орталығының иесі Бустердің үйіне, Бустер мұнарасына барады, онда олар қолбасшыларының барлығы оны тастап кеткен Боузермен кездеседі. Боузер Мариодан оның қамалын қайтарып алуға көмектесуін сұрайды; Марио келіседі, Боузер Купа жасағына қосылып жатыр деп ойлап, беделін сақтап қалуға мүмкіндік береді, ал Боузер топқа қосылады. Жаңа команда ханшайым Тодстулды Бостерге күштеп үйленуге мәжбүр етуге асыққанда ұстап алады, бірақ үйлену тойы жалған екені белгілі болады; Бостер неке дегеніміз не екенін білмейді, тек ол қызықты кеш деп ойлап, тортты жеп болғаннан кейін үйіне қайтады. Құтқарылғаннан кейін ханшайым Саңырауқұлақ Патшалығына оралады, бірақ содан кейін әжесі оның орнына киініп, тойға қатысуға шешім қабылдайды. Екі жұлдызды тауып алғаннан кейін, олар Нимбус жерін іздейді. Мүсін жасаушы Газзо оларға Валентинаның Нимбус жерінің билеушілерін тұтқындағанын, ал оның серігі Додо Валентинаны патшайым ету үшін ханзада ретінде әрекет ететінін айтады. Газзо Маллоуды нағыз ханзада деп таниды, содан кейін Марионы мүсінге айналдырып, қамалға кіреді. Олар Валентина мен Додоны жеңіп, Маллоудың ата-анасын, патша мен патшайымды босатады. Алтыншы Жұлдызды алу үшін Баррел жанартауына барғаннан кейін, Марионың тобы соңғы бөлікті Боузердің қамалында Смитти ұстап тұрғанын біледі. Олар жиналған жаулар арқылы қамалға кіру үшін күреседі, онда Экзордың іс жүзінде Смиттидің фабрикасына кіретін қақпа екенін біледі, онда Смитти өз әскерін жаппай өндіреді. Марио мен серіктері одан өтіп, зауыттың жүрегін тауып, Смиттиді жеңіп, оның әскерін құруын тоқтатып, Экзордың жоғалуына себеп болады. Жиналған Жұлдызды бөліктер Жұлдызды жолды жөндеуге қолданылады, Гено Жұлдызды жолға оралады, Боузер өзінің жаңадан реформаланған әскерімен қамалын қайта жасайды, Маллоу Нимбус жерінің ханзадасы ретінде өзінің заңды құқығын қайта алады, ал Марио мен ханшайым Тодстул Саңырауқұлақ Патшалығына жеңісін тойлауға оралады.

Даму

Nintendo-ның Йосио Хонго айтуынша, Super Mario RPG Шигеру Миямотоның Марионы пайдалана отырып RPG ойынын жасау ниетінен, сондай-ақ Square-тің бұрынғы ойындарына қарағанда Жапониядан тыс жерлерде жақсы нәтиже беретін RPG жасау ниетінен туындады. Дамыту 1994 жылдың басында Nintendo мен Square арасындағы кездесуден кейін басталды. Бірінші кезеңде негізгі жүйе анықталды, ал әлемді жандандыру үшін изометриялық көрініс таңдалды. Ойынның Марио сериясына сәйкес болуы үшін, ол Square-тің басқа RPG-леріне қарағанда әрекетке және қозғалысқа көбірек бағытталған етілді. Бағдарламалау, оқиғалар мен графикалық деректерді енгізу 1995 жылдың екінші тоқсанында басталды. Ойынды Марионың авторы және продюсері Шигеру Миямото мен қосымша режиссер Чихиро Фудзиока 1995 жылы Жапонияда өткен V Jump фестивалінде ресми түрде таныстырды. Миямото Nintendo және Square командаларын басқарды, олар графиканы дамытуға бір жылдан астам уақыт жұмсады. Оқиға Super Mario Bros. сериясына негізделген, жаңадан құрылған Саңырауқұлақ Патшалығында өтеді. Square 1995 жылдың қазан айында ойынның шамамен 70% аяқталғанын хабарлады. Дамытушылар бағаналар, баспалдақтар сияқты ішкі және сыртқы элементтерді компьютерлік модельдеудің заманауи әдістерін қолданып жасады. 3D элементтерін жақсарту үшін көлеңкелер мен шағылыстар жасау үшін арнайы жарық эффектілері пайдаланылды. Миямотоның жетекшілігімен Square ойынды дамытты, Final Fantasy VI сияқты Square-тің бұрынғы ойындарының рөлдік ойын элементтерін Nintendo-ның платформалық элементтерімен үйлестірді. Square-тің Final Fantasy сериясы шайқас сахналарының үлгісі болды, ал Super Mario Bros. ойындарының дәстүрі көп әрекеттерді талап етті. Марионың сегіз бағытта жүгіру және үш-төртінші перспективада секіру қабілеті оған (салыстырмалы түрде) кең қозғалыс аясын берді. 70% аяқталған кезде, приключение мен әрекет элементтерінің үйлесімі оны The Legend of Zelda: A Link to the Past ойынына жақын санатқа қойды. Желтоқсан айында ойынды одан әрі жетілдіру және жақсарту аудармасын кейінге шегерді. Мысалы, Chancellor, Жапонияда Саңырауқұлақ сақтаушысы деп аталды. Ойынның саундтрегін Йоко Шимомура жазды, ол Super Mario Bros.-тен Кодзи Кондоның музыкалық шығармаларын және Final Fantasy IV-тен Нобуо Уэматсудың үш трегін қосты. Ол Super Mario RPG музыкасын өзінің мансабындағы маңызды кезең деп санайды. 1996 жылдың 25 наурызында NTT Publishing Super Mario RPG Original Sound Version атты екі дискілі саундтрек альбомын шығарды. Super Mario RPG: Legend of the Seven Stars - Nintendo SA 1 чипін қолданатын, Жапониядан тыс шығарылған жеті SNES ойынының бірі. Стандартты SNES ойындарымен салыстырғанда, қосымша микропроцессор келесі мүмкіндіктерді ұсынады: жоғары сағаттық жылдамдық; кездейсоқ жадқа (RAM) жылдам қол жеткізу; жадты карталау, деректерді сақтау және сығу мүмкіндіктері; жаңа тікелей жадқа қол жеткізу (DMA) режимдері, мысалы, бит картасын бит жазықтығына ауыстыру; және пираттықтан қорғау және аймақтық маркетингтік бақылау үшін CIC құлпы. Ол PAL аймағында шығарылмады, себебі Nintendo өкілдері ойынды PAL теледидарларына бейімдеу және оны бірнеше тілге аудару қажеттігін айтты. АҚШ-тағы сатылымы Nintendo-ның күткенінен асып кетті. 1996 жылдың мамыр айының ортасында Nintendo 300,000 данасын сатушыларға жіберді, ал Nintendo бір ай ішінде 200,000 данадан астам сатылатынын күтті. Компания өкілі "біздің 500,000 даналық мақсатымызды оңай арттыруға мүмкіндік бар, тіпті осы жылдың соңына дейін бір миллион дана сатуға болады" деді. 24 тамызда ол АҚШ-та 14 апта бойы ең көп жалға алынған ойын болды. Ол 1996 жылы АҚШ-та ең көп сатылған ойынның алтыншы орынына ие болды. Super Mario RPG - Square компаниясының Америкада шығарған соңғы SNES ойыны, ал Treasure of the Rudras және Treasure Hunter G - Жапонияда шығарылған соңғы ойындар. Super Mario RPG 2008 жылдың 24 маусымында Жапонияда Wii-ге арналған виртуалды консольде шығарылды. Ол алғаш рет Еуропа мен Австралияда 2008 жылдың 22 тамызында Wii-ге арналған виртуалды консольде үшінші Ханаби фестивалі аясында (бұрын Еуропада қол жетімді емес бірнеше ойындар Wii-нің виртуалды консоліне шығарылған кезең) жарық көрді. Ол Солтүстік Америкада Wii-ге арналған виртуалды консольде 2008 жылдың 1 қыркүйегінде шығарылды, бұл аймақта шығарылған 250-ші виртуалды консоль ойыны болды. Super Mario RPG Wii U үшін виртуалды консольде Жапонияда 2015 жылдың 5 тамызында, Еуропа мен Австралияда 2015 жылдың 24 желтоқсанында, Солтүстік Америкада 2016 жылдың 30 маусымында жарық көрді. Ол сондай-ақ 2017 жылы Super NES Classic Edition жинағына енгізілді. Nintendo Switch үшін қайта жасалған нұсқасы 2023 жылдың 17 қарашасында бүкіл әлемде шығарылды.

Қайта жасау

Super Mario RPG-нің ремейкі 2023 жылдың маусым айында Nintendo Switch платформасы үшін жарияланды және 2023 жылдың 17 қарашасында шықты. Оны ArtePiazza компаниясы Unity ойын қозғалтқышында жасады, бұл компания бұрын Square Enix-тің Dragon Quest сериясындағы ойындармен жұмыс істеген. Ол толыққанды 3D графиканы, жаңартылған кейіпкерлер мен жаулардың аттарын ұсынады, онда Princess Toadstool Princess Peach деп аталады – бұл оның қазіргі заманғы атауын көрсетеді, ал Frogfucius Frog Sage деп өзгертілді. Сондай-ақ, ойыншыларға түпнұсқа музыка мен Шимомураның жаңадан өңделген саундтрегі арасында ауысу мүмкіндігі берілген. Жаңа ұрыс механикасының ішінде, сәтті әрекет командаларын орындағанда барлық жауларға зиян келтіру қабілеті және әрекет командаларын сәтті орындау арқылы белгілі бір шкаланы толтырғаннан кейін орындалатын, командалық ерекше "үштік қимылдар" бар. Басқа да жаңалықтарға оңай деңгей, ойыншы кездескен жауларды көруге арналған жануарлар каталогы және ойын аяқталғаннан кейінгі мазмұн, соның ішінде дыбыс плеері және күрделірек босс реванштары кіреді. Metacritic шолулар жинағышының мәліметінше, ойын 84 ұпаймен «жалпы алғанда жақсы пікірлер» алды, ал OpenCritic-тегі сыншылардың 96%-ы оны ұсынады. 2024 жылдың 31 наурызына дейін ойынның 3,31 миллион данасы сатылды, оның 860 000 данасы Жапонияда, ал 2,45 миллион данасы халықаралық нарықта сатылды.

Қабылдау

Super Mario RPG оң пікірлер алды. Оның ұрыс жүйесі мен кейіпкерлері бірнеше сыншылар тарапынан сынға ұшырағанымен, графикасы және әсіресе юморы үшін мақтауға ие болды. Nintendo Power журналының шолуында «керемет» 3D графикасының арқасында ойынның дәстүрлі RPG-лерге қарағанда әлдеқайда кең аудиторияға тартымды болғаны айтылды. 1997 жылдың наурыз айында Nintendo Power ойынды бірнеше номинацияда ұсынды, соның ішінде «Ең үздік графика» номинациясы да бар еді, бірақ «Ең үздік графика» аталымын Super Mario 64 жеңіп алды. Electronic Gaming Monthly журналы графиканы жоғары бағалап, «Super NES-те көрген ең жақсы графика» деп атады. GamePro-дан Scary Larry ойынды төрт санаттың барлығында (графика, дыбыс, басқару және қызығушылық деңгейі) 5/5 баға берді, сондай-ақ рендерленген жаулар, кинематографиялық роликтер мен сиқыр анимацияларын мақтады. 1UP.com графикалық элементтің «Марио ойынына ұқсас күшке ие, бірақ бір уақытта ролик ойынының тақырыбын сақтайды» деді. Allgame-ден Skyler Miller графиканың «Super NES-те мүмкін емес деп есептелген түрлі-түсті, 3D бейнелерімен керемет екенін» айтты. «Бұл 16 биттік жүйедегі 3D графиканың ең жоғары деңгейі». Редактор музыканы «өте ерекше» деп атады және әндердің «айналадағы ортаның көңіл-күйіне сай келетінін» мәлімдеді. Scary Larry да ойынның «әуесқой RPG ойыншыларын да, жаңадан бастағандарды да қуантатынын» айтты, себебі ол шынымен қиын және қосымша тапсырмалар мен Toadofsky-дің музыкалық деңгейлері сияқты бонус мүмкіндіктері арқасында қайта ойнауға мол мүмкіндік береді. Ол Squaresoft-тың әдеттегідей ерекше юморын және жұмбақтарды шешуін де жоғары бағалады. Next Generation журналы ойынның «керемет кейіпкерлер мен жақсы дамыған әлемнің күшімен байланысқандығын» айтты. Electronic Gaming Monthly редакторлары Super Mario RPG-ді «Жылдың Super NES ойыны» (Tetris Attack-тің артында) және «Жылдың ролик ойыны» (Blood Omen: Legacy of Kain-нің артында) номинацияларында екінші орынға ие етті. 2018 жылы Complex ойынды «Барлық уақыттағы ең жақсы Super Nintendo ойындары» тізімінде 8-ші орынға қойды. 2023 жылы Time Extension ойынды «Барлық уақыттың ең жақсы JRPG-лері» тізіміне енгізді.

Мұра

Super Mario RPG оқырман таңдаған "барлық уақыттағы ең жақсы ойын" тізімінде, мысалы IGN-де 30-шы орынды алды, сондай-ақ сыншылар таңдаған "барлық уақыттағы ең жақсы ойындар" тізімінде, мысалы Electronic Gaming Monthly-де 26-шы орынды иеленді. Super Mario RPG-нің тікелей жалғасы жоқ, бірақ ол тақырыптық және рухани мұрагерлері – Paper Mario және Mario & Luigi сериялары үшін қағидаларды қалыптастырды. Nintendo бастапқыда 64DD үшін Super Mario RPG 2 деп аталған ойынды жариялады, ол Nintendo 64-те шығарғанға дейін Paper Mario деп қайта аталды. Оригиналмен ортақ тақырыптарға әр кейіпкердің жеке сиқырлы ұпандарының орнына, гүл ұпандарын ортақ командалық ресурс ретінде пайдалану, шайқастарда белгілі бір уақыт ішінде орындалатын әрекеттер және жеті жұлдызды жинау кіреді. Фудзиока мен Маэкава AlphaDream компаниясында жұмыс істеді және Mario & Luigi сериясы бойынша жұмыстарын жалғастырды. Йоко Шимомура барлық ойындарға саундтрек жазды және қайта оралды. Mario & Luigi: Superstar Saga ойынында Гено кейіпкерінің эпизодық ролі бар, ал титрлерде Square Enix оның авторлық құқығының иесі ретінде көрсетілген; бұл эпизод ойынның Nintendo 3DS нұсқасынан алынып тасталды. Ойыннан алынған әртүрлі орындар мен кейіпкерлер 2006 жылы Scholastic баспасынан шыққан "Марио және керемет құтқару" атты балалар кітабында пайда болады. Масахиро Сакурай Super Mario RPG-дегі Гено кейіпкерінің жалғыз басты рөлі болғанына қарамастан, оны Super Smash Bros. кроссоверлік төбелес ойындарына төленетін жүктемелі контент ретінде Mii Fighter костюмі түрінде қосты, оның себебі кейіпкердің қолына орналасқан зеңбірекке ұқсас болуында. Super Mario RPG 2017 жылдың қыркүйек айында шыққан Super NES Classic Edition құрамына барлық аймақтарда алдын ала орнатылған 21 ойынның бірі ретінде кірді.