Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бюрабург – тарихи маңызы бар, Фрицлар қаласының жанындағы Эдер өзенін бақылайтын Бюраберг төбесіндегі маңызды төбелік қамал. Қазірде тек іргетас қабырғалары мен Киелі Бригидаға арналған шіркеу ғана сақталған. VII ғасырда осы төбеде христиан монастыры болған. Шамамен 690 жылы франктар оны басып алып, қамалмен нығайтып, атты әскер гарнизоны орналастырған. Франктар әулие Бонифацийдің миссионерлік қызметін қолдады, ол жақын жердегі Гейсмардағы Донар еменін кесіп, Бюрабургте қысқа мерзімді епископтық құрған.
The Büraburg was a prominent hill castle with historic significance, on the Büraberg hill overlooking the Eder river near the town of Fritzlar in northern Hesse (Germany). Only foundation walls remain, and a church dedicated to St. Brigida. A Christian monastery was already located on the hill in the seventh century. It was occupied by the Franks c. 690, who fortified it with a castle and kept a mounted garrison there. The Franks supported the missionary efforts of Saint Boniface, who cut down the Donar Oak in nearby Geismar and established a short lived bishopric in Büraburg.
Стратегиялық маңызы
Хессия VII ғасырдың басынан бастап сакстар (солтүстікке қарай) мен франктардың билік еткен аймақтары арасындағы буферлік аймақ қызметін атқарды. Франктар VI ғасырдың басында осы аймақты оңтүстікке қарай өз бақылауына алды және 531 жылы Тюрингияны (шығысқа қарай) жаулап алды. 650 жылға қарай франктар археологиялық зерттеулердегі жерлеу орындарының мәліметтері арқылы иеленуші ретінде бекініп, Крисстенберг сияқты әртүрлі жерлерде бекіністер салды. 690 жылға қарай франктар Гессияны тікелей бақылауға алды, бұл сакстардың кеңеюіне қарсы шара ретінде жасалды. Сакстар Димель өзенінің солтүстік жағында Галльскопф және Эресбургте бекіністер салған, өзен Гессияның солтүстік шекарасын құрады. Бюрабург (бұл жерде VI ғасырда франктер қоныстанған) франктардың сакстардың қысымына қарсы тұру үшін бекіткен орындарының бірі болды. Джон Генри Клейдің сөзіне сүйенсек, Бюрабург «кем дегенде жеті жүз жыл бойы Гессияда салынған ең ірі құрылыс болды». Шамамен бір километрге созылатын қабырғалар мен орлар салынды, олар «Фрицлар мен Гессияның тығыз қоныстанған орталық бөлігіне бақылау жасауға мүмкіндік беретін 8 гектар жерді» қоршады. Археологиялық қазбалар нәтижесінде (мысалы, шпоры, ат жабдықтары және қару-жарақ фрагменттері) атты әскер гарнизоны болғандығы болжамдалады. Карл Ұлының сакстарға қарсы соғыстары кезінде бұл франктердің маңызды бекінісі болды, бірақ 804 жылы сакстардың толық бағынуынан кейін әскери маңызын жоғалтты.
Hessia, from the early seventh century on, served as a buffer between areas dominated by the Saxons (to the north) and the Franks who brought the area to the south under their control in the early sixth century and occupied Thuringia (to the east) in 531. By 650, the Franks were establishing themselves as overlords, which is suggested by archeological evidence of burials, and were building fortifications in various places including Christenberg. By 690 they were taking direct control over Hessia, apparently to counteract expansion by the Saxons, who built fortifications in Gaulskopf and Eresburg across the river Diemel, the northern boundary of Hessia. Büraburg (which already had a Frankish settlement in the sixth century) was one of the places the Franks fortified in order to resist the Saxon pressure, and according to John Henry Clay the Büraburg was "probably the largest man made construction seen in Hessia for at least seven hundred years". Walls and trenches totaling one kilometer in length were made, and they enclosed "8 hectares of a spur that offered a commanding view over Fritzlar and the densely populated heart of Hessia". The presence of a mounted garrison is deduced from archeological finds, including spurs, harness fittings, and fragments of weapons. During the Saxon wars of Charlemagne, it was an important fortified base of the Franks, but with the final submission of the Saxons in 804 it lost its military significance.
Дін
Фритцлар айналасындағы аймақта бірінші ғасырдан бері ескі діни сенімдердің күшті іздері байқалады. Гейсмар мұндай әрекеттің ерекше орталығы болды; ол римдік дәуірден бері үздіксіз қоныстандырылған, римдік кезеңнен қалған елді мекені болған, ал оның алдында б.з.б. V ғасырда да адамдар тұрған. Археологиялық қазбалар аттың жерленген жерін және қоладан жасалған заттарды тапты. Гейсмардағы табиғи бұлақ – Хейлгенброн, мүмкін, діни культтың ортасы болған; «Гейсмар» атауының өзі осы бұлақтан шыққан болуы мүмкін («энергиялы су»). Маден ауылы, Гуденсберг, қазір Фритцларға жақын Гуденсбергтің бір бөлігі және Гейсмардан он шақырымдай қашықтықта орналасқан, ежелгі діни орталық болған болуы мүмкін: Гуденсбергтің базальтты тасы Воданның құрметіне аталған, ал ауылдың ортасында екі метрлік кварцтан жасалған мегалит – Ватанштейн тұр. Бюрабургтың өзінде Бонифаций келгенге дейін христиандық қоныстар болған. Фулда археологы, 1920 жылдары Бюрабургті қазған Йозеф Вондерау, Киелі Бригида шіркеуінің Гиберно-шотланд миссиясы кезінде салынғанын анықтады. Вандтың пікірінше, шіркеу кейінірек салынған болуы керек; ол, бұл шіркеу шамамен 690 жылы салынған франк бекінісіне қызмет еткен болуы мүмкін деп мәлімдеді. Бір ғалым Вандтың кейінгі мерзімін дұрыс деп санайды және шіркеудің аты Сент-Бригида есімімен аталғанын болжауға ешқандай себеп жоқ дейді, бірақ соңғы зерттеулер Вондераудың Гиберно-шотландтық тарихы туралы болжамын растайды. Мысалы, 2002-2006 жылдардағы жөндеу жұмыстары кезінде шіркеудің аркасынан VI ғасырдың ортасы мен 667/668 жылдар аралығында жасалған ағаш бөліктері табылды. Бұл шіркеудің 680 жылдары осы аймақта уағыз айтқан және 689 жылы Тюрингияда қаза тапқан Килианның миссиясынан бұрын салынғанын көрсетеді – немесе шіркеуді салу үшін ескі ағаш пайдаланылған болуы мүмкін. Вандтың қазбалары (1969-1996) монастырь кешенін ашты, оның ең көне қабатында таспен қапталған цистерна болды; сол тастардың бірінде бенедиктин кресінің бейнесі салынған. Бұл кешенде алты монахпен бірге абат тұруы мүмкін. Археологиялық қазбалар кем дегенде алпыс ғимараттың іздерін көрсетті (барлығы бір уақытта салынбаған). Джон Генри Клей шіркеудің шынымен де Гиберно-шотландтық екенін және жақын жердегі ғимараттан алынған ағаштан жасалған ең алғашқы бекіністерден бастап салынғанын айтады. Килиан мен Бонифацийдің байланысы ерекше емес; Вюрцбургте Бонифаций Килианның культын қолдады, және ол Бюрабургтегі цистернаны крещение тағы ретінде пайдаланып, өзі келгенге дейін басталған миссионерлік жұмысты жалғастырған болуы мүмкін.
The area around Fritzlar shows evidence of significant pagan belief from the first century on. Geismar was a particular focus of such activity; it was continuously occupied from the Roman period on, with a settlement from the Roman period, which itself had a predecessor from the fifth century BC. Excavations have produced a horse burial and bronze artifacts. A possible religious cult may have centered on a natural spring in Geismar, called Heilgenbron; the name "Geismar" (possibly "energetic pool") itself may be derived from that spring. The village of Maden, Gudensberg, now a part of Gudensberg near Fritzlar and less than ten miles from Geismar, was likely an ancient religious center: the basalt outcrop of Gudensberg is named for Wodan, and there is a two meter tall quartz megalith called the Wotanstein in the center of the village. Büraburg itself contained a Christian settlement before Boniface. The St. Brigida church was dated to the time of the Hiberno Scottish mission by Joseph Vonderau, a Fulda archeologist who excavated Büraburg in the 1920s. According to Wand, the church must have been founded later; he states it probably served the Frankish fortress whose construction he dated c. 690. Though one scholar considers that Wand's later dating is correct and that there is no reason to assume the church was already named for St. Brigid, recent scholarship suggests perhaps Vonderau was correct in assuming the Hiberno Scottish background. For instance, after renovations from 2002 2006, pieces of wood were found in the chancel arch that dated back to between the mid sixth century and 667/668. This may mean that the church predates even the mission of Saint Kilian, who may have preached in the area in the 680s and was killed in Thuringia in 689—or it may mean that older wood was used to construct the church. Wand's excavations (1969 1996) revealed a monastic complex whose oldest layer contains a cistern lined with stone; one of those stones featured an inscription of the Benedictine cross. The complex could have housed an abbot with up to six monks. Excavations have shown traces of at least sixty buildings (not all from the same time period). John Henry Clay considers it likely that the church was indeed Hiberno Scottish and dates from the earliest fortification, using wood from some nearby building. The connection between Kilian and Boniface is not unique; in Wurzburg Boniface promoted Kilian's cult, and he may have used the cistern in Büraburg as a baptismal font, continuing missionary work that already started before he came to the area.
Донар дубы және епископтық
723 жылы англосаксон миссионері Әулие Бонифаций орталық және солтүстік неміс тайпаларын христиан дініне өткізу миссиясымен аталған аймаққа келді. Христиан дінінің басымдығын көрсету үшін ол және оның ізбасарлары жергілікті шаттен/шатти тайпасының Донар (Тор) құдайына арналған қасиетті еменді кесіп түсірді. Оның өмірбаянында Тор Бонифацийді жазаламағандықтан, жергілікті тұрғындар дінін қабылдауға келіскені айтылады. Бонифаций емен ағашынан шағын шіркеу салып, оны Әулие Петрге арнады, бұл орын жақын арада маңызды діни, ғылыми және сауда орталығына – Фритцларға айналды. 723 және 741 жылдар аралығында Бюрабургты аббат Гумберт басқарған болуы мүмкін, осылай жергілікті дәстүрлерде айтылады. 742 жылы Бонифаций Бюрабургте епископтық құрды, ол Рим шебінен солтүстікке қарай Германиядағы алғашқы епископтық болды. Бірақ жалғыз епископ Виттаның 748 жылы қайтыс болғаннан кейін, Бонифацийдің Мейнц архиепископы лауазымына ие болған мұрагері Лулл епископтықты өз епархиясына қосты. 747 жылдан 786 жылға дейін Бюрабургты көмекші епископ Мегиноз басқарды, бірақ Мегиноз қайтыс болғаннан кейін бұл лауазым қайта толтырылмады.
In 723 AD the Anglo Saxon missionary Saint Boniface arrived in the area on his mission to convert the central and northern German tribes to Christianity. Seeking to demonstrate the superiority of Christianity, he and his followers felled a sacred oak dedicated to the god Donar (Thor) by the local tribe of the Chatten/Chatti. His hagiography claims that when Thor failed to punish Boniface for his infraction, the locals agreed to be baptized. Using the wood of the oak, Boniface erected a small chapel dedicated to Saint Peter at a site nearby, in what soon became the important religious, intellectual, and trade center of Fritzlar. Between 723 and 741 Büraburg may have been led by an abbot Humbert, or so local traditions hold. In 742 Boniface established a bishopric at Büraburg, the first in Germany north of the Roman Limes, but after the death of the only bishop, Witta, in 748 the bishopric was incorporated by Lullus, Boniface's successor as archbishop of Mainz, into his own diocese. From 747 to 786 Büraburg was administered by an auxiliary bishop, Meginoz, but this post was not filled again after Meginoz's death.
Қазіргі жағдай
Қазба жұмыстары нәтижесінде төбеде 7-ші және 8-ші ғасырлардағы кең ауқымды бекіністер табылған. Бүгінде сол жерде Киелі Бригидаға арналған шіркеу орналасқан, оның ішінде 7-ші ғасырға жататын алғашқы шіркеу ғимаратының бөліктері сақталған.
Excavations have unearthed extensive fortifications from the 7th and 8th century AD on the hilltop. Today, a church dedicated to St. Brigida stands at the site, containing parts of the original church building from the 7th century.