Эконет желілік жүйесі

Кіріспе

Компьютерлік желі жүйесі, желі жүйесі

Econet – Acorn Computers компаниясының мектептер мен шағын кәсіпорындар үшін арзан бағалы жергілікті желі жүйесі болды. Ол осы салаларда кеңінен қолданылып, Acorn және басқа компаниялар өндірген көптеген компьютерлік және серверлік жүйелермен үйлесімді болды. Econet бағдарламалық қамтамасы кейін Acorn Universal Networking (AUN) жүйесімен көбінесе алмастырылды, алайда кейбір жеткізушілер ескі және жаңа желілерді байланыстыруға арналған жиынтықтарды ұсынуын жалғастырды. AUN өз кезегінде Acorn Access+ бағдарламалық қамтамасымен алмастырылды.

Орындалу тарихы

Econet 1980 жылы нақтыланды және 1981 жылы Acorn Atom және Acorn System 2/3/4 компьютерлері үшін алғаш рет әзірленді. Сол жылы BBC Micro шығарылды, бастапқыда флоппи-диск және Econet интерфейс порттарымен жабдықталған, бірақ қажетті қолдау IC-лері орнатылмаған, сатылымнан кейін қосымша жаңарту ретінде орнатуға болатын. 1982 жылы Тасмания білім беру департаменті өз мектептеріне жеке компьютерлерді жеткізу үшін тендер жариялады. Осы жылдың басында Acorn компаниясының Австралия дистрибьюторы Barson Computers, флоппи-дискілік сақтағышы бар BBC Microcomputer-ді шығарды. Acorn компаниясының Херман Хаузер мен Крис Карри бұрынғыдай, диск интерфейсімен жасағандай, Econet орнатылған күйде де оны ұсынуға келісті. Бұрынғы Дисктік файлдық жүйедегідей, олар Barson компаниясының Acorn көмегінсіз, 2-ші жүйеден желілік файлдық жүйені бейімдеуі керек екенін талап етті. Barson инженерлері BBC Micro-ның алғашқы аналық платаларындағы қателерді жою үшін бірнеше өзгерістер енгізді, оларды Acorn кейінгі нұсқаларында қабылдады. Флоппи-дискі және желілік байланыс мүмкіндігі болғандықтан, BBC Micro Австралия мен Жаңа Зеландияның барлық мемлекеттік және аймақтық білім беру органдарымен мектептерде пайдалануға бекітілді және жеке мектептерде Apple II-ді тез басып озды. Басқа қолдау құжаттары болмағандықтан, Barson компаниясының Acorn бөлімінің басшысы Роб Нейпир Econet-тің алғашқы анықтамалық құжаты Networking with the BBC Microcomputer-ді жариялады. Econet 1984 жылы Ұлыбританияда BBC Micro үшін ресми түрде шығарылды, кейіннен Acorn Archimedes үшін танымал желілік жүйе болды. Econet ақырында Atom Acorn машиналарының барлығында ресми түрде қолдау көрсетілді, Electron-нан басқа (Австралия мен Жаңа Зеландияда Barson Computers өздерінің Econet еншілес тақтасын жасады), сондай-ақ IBM PC үшін үшінші тарап ISA карталарымен бірге. IBM-ге үйлесімді компьютерлер үшін "Ecolink" ISA интерфейс картасы қол жетімді болды. Ол Microsoft-тың MS DOS үшін MS NET Redirector-ін пайдаланып, NET USE командасы арқылы файлдар мен принтерлерді ортақ пайдалануға мүмкіндік берді. Сәулет үшін файлдық, баспа және таспа серверлерін SJ Research сияқты үшінші тарап жеткізушілер де ұсынды. Econet Acorn MOS, RISC OS, RISC iX, FreeBSD және Linux операциялық жүйелерімен қолдау көрсетілді. Acorn компаниясы Commodore International компаниясынан технологияны лицензиялау туралы ұсыныс алды, бірақ одан бас тартты.

Econet was specified in 1980, and first developed for the Acorn Atom and Acorn System 2/3/4 computers in 1981. Also in that year the BBC Micro was released, initially with provision for floppy disc and Econet interface ports, but without the necessary supporting ICs fitted, optionally to be added in a post sale upgrade. In 1982, the Tasmania Department of Education requested a tender for the supply of personal computers to their schools. Earlier that year Barson Computers, Acorn's Australian computer distributor, had released the BBC Microcomputer with floppy disc storage as part of a bundle. Acorn's Hermann Hauser and Chris Curry agreed to allow it to be also offered with Econet fitted, as they had previously done with the disc interface. As previously with the Disc Filing System, they stipulated that Barson would need to adapt the network filing system from the System 2 without assistance from Acorn. Barson's engineers applied a few modifications to fix bugs on the early BBC Micro motherboards, which were adopted by Acorn in later releases. With both floppy disc and networking available, the BBC Micro was approved for use in schools by all state and territory education authorities in Australia and New Zealand, and quickly overtook the Apple II as the computer of choice in private schools. With no other supporting documentation available, the head of Barson's Acorn division, Rob Napier, published Networking with the BBC Microcomputer, the first reference documentation for Econet. Econet was officially released for the BBC Micro in the UK in 1984, and it later became popular as a networking system for the Acorn Archimedes. Econet was eventually officially supported on all post Atom Acorn machines, apart from the Electron (except in Australia and New Zealand where Barson Computers built their own Econet daughter board), along with 3rd party ISA cards for the IBM PC. The "Ecolink" ISA interface card for IBM compatible PCs was available. It used Microsoft's MS NET Redirector for MS DOS to provide file and printer sharing via the NET USE command. File, Print and Tape servers, for the architecture were also supplied by 3rd party vendors such as S J Research. Econet was supported by Acorn MOS, RISC OS, RISC iX, FreeBSD and Linux operating systems. Acorn once received an offer from Commodore International to license the technology, which it refused.

Кейінгі дамуы

1990 жылдардың басында IP желілерінің бағасы төмендеп, кеңінен қолданысқа енген кезде, Econet протоколдары мен TCP/IP арқылы адрестеуді іске асыратын (Acorn компаниясының сөзімен, "AUN желісі – Econet сияқты сыртқы қабаты бар, бірақ ішкі құрылымы сәйкес TCP/IP желісі") Acorn Universal Networking (AUN) әзірленді. Бұл, Ethernet желісіне қосылған машиналардағы Econet жүйесіне қолдау көрсетуді қамтамасыз ету үшін жасалған еді. 2012 жылы Linux ядросының 3.5 нұсқасынан бастап, Econet протоколы мен AUN қолдауы тоқтатылды, себебі олар аз қолданылды және құқықтарды жоғарылатуға қауқып төндіретін осалдықтар анықталды.

Желілік қызметтер

Econet әзірленген кезде және сол нарықтарда компьютерлік желілердің басты мақсаты – дискілік жад және принтерлер сияқты қымбат құрал-жабдыққа жергілікті, ортақ қол жеткізуді қамтамасыз ету болатын. Acorn компаниясы BBC Micro үшін файл-серверді, қажет болған жағдайда принтер-серверді де іске қосуға арналған бағдарламалық жасақтама ұсынды. Алғашқы файл-сервер өте қарапайым болды, негізінен желі арқылы дискетаға шектеулі қол жеткізуге мүмкіндік берді. Серверлік бағдарламалық қамтамасыз ету көп жылдар бойы жетілдірілді, сондай-ақ Acorn және басқа өндірушілер әртүрлі технологияларға негізделген арнайы Econet серверлерін шығарды. Осылайша, қол жетімді серверлер шамамен үш санатқа бөлінді: Acorn Fileserver, 1-ден 4-ке дейінгі деңгейлер, стандартты компьютерде (BBC, Master немесе Archimedes) жұмыс істейді және қарапайым файлдық және басып шығару қызметтерін ұсынады. Acorn Filestore арналған құрылғылары, арнайы аппараттық құралдарда жұмыс істейді, сыйымдылығы жоғары және мүмкіндіктері көп. Үшінші тараптардың (әсіресе SJ Research) құрылғылары, қайтадан арнайы аппараттық жабдықпен және серверлік бағдарламалық қамтамасыз етудің өздерінің нұсқаларымен жұмыс істейді. Олар Acorn нұсқаларымен үйлесімді, бірақ қосымша жетілдірулермен жабдықталған. (Мысалы, Oak Solutions компаниясы Acorn компаниясымен 4-деңгейлі файл-серверді әзірлеуде бірлесіп жұмыс істеді.)

Файлдар қоймасы

Acorn 1980 жылдардың соңында Filestore-ді шағын жұмыс топтары үшін шешім ретінде баса көрсетті, ол қосымша қатты дискілік сақтау модульдерімен жабдықталған негізгі құрылғыны ұсынды. Батареямен сақталатын жад конфигурация және аутентификация деректерін сақтау үшін қолданылды. Алғашқыда қатты дискіні кеңейту E20 модулі арқылы ұсынылды, ол E01 негізгі блогы үшін 3,5 дюймдік 20 МБ Winchester дискісін (қатты дискі) қамтамасыз етті; 1-деңгейлі өнім Econet көмегімен BBC Model B арқылы қолданыстағы Acorn DFS дискілеріне, дискілік интерфейске және бір немесе екі дискіге қол жеткізуді ұсынды. Принтерді ортақ пайдалану да мүмкін болды. Бұл кішкентай желілер үшін, әсіресе білім беру саласында, сол кездегі қымбат құрылғыларды ортақ пайдалану мәселесін шешуге бағытталған. Econet жаңартуы бастапқыда дискіге қарағанда әлдеқайда арзан болды. Бар болған жалғыз қауіпсіздік механизмі – желідегі әрбір станцияға (клиентке) арналған файлдарды бір-бірінен оқшаулау, бірақ тиісті станцияға физикалық қол жеткізе алатын кез келген адам файлдарға қол жеткізе алатын. Әдетте әр станция тек шектеулі сандағы файлдарға қол жеткізе алатын, жалпы бір дискетаның бір жағына 31 файл сақталып, барлық станциялар арасында бөлінетін. 2-деңгей 1-деңгейге қарағанда маңызды жақсартулар ұсынды, бірақ файл-сервер хост машинасына қойылатын жүйе талаптарын арттырып, 64 КБ жады бар 6502 екінші процессор блогын қажет етті. Иерархиялық каталогтар, сақтау көлемімен шектелген файлдар саны, күшейтілген қол жеткізу бақылауы, дерек файлдарына тікелей қол жеткізу және аутентификация қолдауы мүмкін болды. 1990 жылдардың басында Filestore-дан 4-деңгейлі өнімге көбірек назар аударылды. 1989 жылдың ақпан айында Filestore E01S негізгі блогының құны ҚҚС-ты қоса алғанда 1148,85 фунт стерлинг болды, ал 1 МБ жады бар Archimedes 310 құны 958,00 фунт стерлингті, ал Econet модулі 56,35 фунт стерлингті құрады, бұл потенциалды сатып алушылар үшін бағалық мәселелерді көрсетеді. 1991 жылға қарай Filestore Acorn бағасынан алынып тасталған (A310 да), бірақ 4-деңгейлі бағдарламалық қамтамасыз ету 233,83 фунт стерлингке, ал 1 МБ жады бар Archimedes 410/1 – 1049,33 фунт стерлингке бағаланды.

Acorn emphasised the Filestore in the late 1980s as a solution for small workgroups, offering a base unit with optional hard disk storage modules. The battery backed RAM was used to hold configuration and authentication details. Initially, hard disk expansion was offered in the form of the E20 module providing a 3.5" 20 MB Winchester disk drive (hard disk) for the E01 base unit;

The Level 1 product offered access to existing Acorn DFS discs via a BBC Model B with Econet, a disc interface and single or dual drives. Printer sharing was also possible. This was intended for small networks, typically in an educational setting, to solve a narrowly defined problem of sharing what were at the time expensive peripherals. An Econet upgrade originally cost significantly less than a disk drive. The only available access control mechanism was that files for each station (client) on the network could be isolated from each other but anyone with physical access to the relevant station could access the files. Typically each station would only be able to access a small number of files, with only 31 files being stored in total on a side of one floppy disk and split between all of the stations. Level 2 delivered significant enhancements over level 1 but elevated the system requirements for the file server host machine to necessitate a 6502 second processor unit with 64K RAM. Hierarchical directories were possible with the number of files limited only by the amount of storage available, enhanced access controls, random access to data files, and authentication support. the emphasis had evidently shifted away from the Filestore and towards the Level 4 product at the start of the 1990s. A base Filestore E01S unit had a price inclusive of VAT of £1148.85 in February 1989, whereas an Archimedes 310 with 1 MB of RAM cost only £958.00 and an Econet module £56.35, illustrating the pricing considerations for potential buyers. By 1991, the Filestore was apparently no longer offered in Acorn's pricing (nor was the A310), but the Level 4 software was priced at £233.83 and an Archimedes 410/1 with 1 MB of RAM at £1049.33.

Unix жүйелік қызметтері

Acorn компаниясының RISC iX жүйесінде жұмыс істейтін Unix жұмыс станцияларының пайда болуымен, Econet үшін көзделген қолданыс – осы Unix жүйелеріне терминал ретінде қызмет ететін Master 128 компьютерлерін пайдалану еді.

X.25 желілік қызметтер

Acorn компаниясы Econet X.25 шлюз өнімін ұсынды, ол Econet желісіндегі компьютерлерге X.25 желілеріне қол жеткізуді қамтамасыз етеді. X.25 қызметтерін пайдалану үшін X25 терминалды ROM және қолданыстағы Acorn DNFS ROM компьютерлерге орнатылуы тиіс. Terminal ROM терминал эмуляциясы және файлдарды жіберу мүмкіндігін ұсынады. Шлюздің аппараттық бөлігі BBC Micro-дың негізгі функционалдығынан тұрады, яғни Econet-ке қосылған желілік қызмет модулінен және Tube интерфейсі арқылы қосылған Z80 екінші процессорынан. Бұл модуль шлюз ретінде жұмыс істейді және 16 КБ ROM және 32 КБ жеке RAM-ге ие. Оған тағы бір плата қосылған, ол 32 КБ жеке RAM-ге ие Z80 процессорынан тұрады және X.25 желісіне қол жеткізеді. Шлюз және X25 модульдері 16 КБ екі портты ортақ жад арқылы байланысады. X25 модулін Symicron компаниясы жасаған және ол "сенімді" Symicron Telematics Software (STS) бағдарламалық жасақтамасын қолданады. Econet пайдаланушылары шлюзге желілік қызметтер туралы сұрауларды жібереді, олар шлюздің STS функционалдығы арқылы X.25 желісіне жіберіледі. Келіп түскен X.25 қосылыстары STS функционалдығы арқылы желілік қызмет функционалдығына және содан кейін Econet желісіне бағытталады. Желілік қызметтер сұраулары X.25, Yellow Book тасымалдау қызметі және X.29 протоколдарымен жұмыс істей алады.