Кіріспе
Неміс опера компаниясы (герм. Deutsche Oper Berlin) – Берлин қаласының Шарлоттенбург ауданында орналасқан неміс опера компаниясы. Бұл ғимарат елдегі Мюнхен опера театрынан кейінгі екінші ірі опера үйі және Берлин мемлекеттік балетінің орны. 2004 жылдан бері Deutsche Oper Berlin, Staatsoper Unter den Linden (Берлин мемлекеттік операсы), Komische Oper Berlin, Берлин мемлекеттік балеті және Bühnenservice Berlin (сахна және костюм дизайны) сияқты Берлин опера қорының құрамына кіреді.
The Deutsche Oper Berlin is a German opera company located in the Charlottenburg district of Berlin. The resident building is the country's second largest opera house (after Munich's) and also home to the Berlin State Ballet. Since 2004, the Deutsche Oper Berlin, like the Staatsoper Unter den Linden (Berlin State Opera), the Komische Oper Berlin, the Berlin State Ballet, and the Bühnenservice Berlin (Stage and Costume Design), has been a member of the Berlin Opera Foundation.
Тарих
Компания тарихы 1911 жылы Генрих Зеелингтің жобалары бойынша сол кездегі тәуелсіз Шарлоттенбург қаласы – «Пруссияның ең бай қаласы» – салған Deutsches Opernhaus-қа барып тоқталады. Ол 1912 жылдың 7 қарашасында Игнац Вагхальтер дирижерлік еткен Бетховеннің «Фиделио» операсымен ашылды. 1925 жылы Шарлоттенбургтің 1920 жылғы Үлкен Берлин заңымен қосылуынан кейін ғимараттың атауы Städtische Oper (Қалалық опера) болып өзгертілді. 1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін опера Рейхтің Халықты ағарту және насихаттау министрлігінің бақылауына өтті. Министр Йозеф Геббельс атауын қайта Deutsches Opernhaus деп өзгертті, бұл оның қарсыласы, Пруссияның министр-президенті Герман Геринг басқаратын Миттедегі Берлин мемлекеттік операсымен бәсекелесті. 1935 жылы ғимарат Пол Баумгартенмен қайта жаңартылды, орын саны 2300-ден 2098-ге дейін азайтылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі бас менеджер Карл Эберт нацистік музыкалық көзқарасты қолдамай, Германиядан эмиграцияға кетіп, Англияда Глиндеборн фестиваль операсының негізін қалады. Оның орнына Макс фон Шиллингс тағайындалды, ол «неміс рухына толыққанды сай» туындыларды қою туралы талаптарды қабылдады. Дирижер Фриц Стидри және әнші Александр Кипнис сияқты бірнеше өнерпаздар Эбертке эмиграцияға ерді. Опера театры 1943 жылдың 23 қарашасында Корольдік әуе күштерінің әуе шабуылынан қирады. 1945 жылға дейін қойылымдар Миттедегі Адмиралдар сарайында жалғасты. Эберт соғыстан кейін бас менеджер болып қайта қызмет етті. Соғыстан кейін, енді Батыс Берлин деп аталатын жерде, компания, тағы да Städtische Oper деп аталды, жақын орналасқан Театр дес Вестенді пайдаланды; оның ашылу қойылымы 1945 жылдың 4 қыркүйегінде «Фиделио» болды. Оның үйі 1961 жылы қайта салынды, бірақ Фриц Борнеманның өзгертілген, қарапайым дизайнымен. Жаңа аталған Deutsche Oper операсының 24 қыркүйектегі ашылу қойылымы Моцарттың «Дон Жуан» операсы болды. 1967 жылдың 2 маусым күні кешке неміс студенттік қозғалысына қатысқан студент Бенно Онесорг опера театрының маңындағы көшелерде атылды. Ол Иран шахының Германияға сапарына қарсылық білдірді, ол Моцарттың «Сыбызғының әні» операсын тамашалауға келген еді. Бұрынғы Generalmusikdirektoren (GMD, бас музыкалық директорлар) қатарында Бруно Вальтер, Курт Адлер, Ференц Фричай, Лорин Маазель, Герд Альбрехт, Хесус Лопес Кобос, Джузеппе Синополи және Кристиан Тилеманн болды. 2001 жылдың сәуір айында Синополи «Аиданы» дирижерлік етіп тұрғанда, 54 жасында подиумда қайтыс болды. 2005 жылдың қазанында Ренато Палумбо 2006–2007 жылдар маусымынан бастап GMD болып тағайындалды. 2007 жылдың қазанында Deutsche Oper Дональд Рунниклстың келесі Generalmusikdirektor болып тағайындалғанын жариялады, ол алғашқы бес жылдық келісімшарт бойынша 2009 жылдың тамызынан бастап қызметке кірісті. Сонымен қатар, Палумбо мен Deutsche Oper өзара келісім бойынша 2007 жылдың қарашасынан бастап оның келісімшартын тоқтатуға келісті. 2020 жылдың қарашасында компания Runnicles келісімшартының 2027 жылға дейін оның GMD ретіндегі соңғы ұзартылуын жариялады. 2023 жылдың қыркүйегінде Deutsche Oper Berlin Рунниклстің 2025–2026 жылдар маусымының соңында, оның соңғы келісімшартының ұзартылуынан бір маусым бұрын, Рунниклстің өзінің тілегі бойынша GMD қызметінен бас тартатынын мәлімдеді. Компанияның қазіргі интенданты (көркемдік директоры) Дитмар Шварц, оның компаниямен жасасқан келісімшарты 2025 жылдың 31 шілдесіне дейін күшінде.
Идомено дау-дамай
2006 жылдың қыркүйегінде Deutsche Oper-дің сол кездегі Intendantin (бас менеджері) Кирстен Хармс Ханс Нойенфелстің Моцарттың "Идоменео" операсының қойылымын тоқтатқаннан кейін сынға ұшырады, себебі бұл қойылымда Иса, Будда және Мұхаммедтің кесілген бас суреттері бейнеленген сахна мұсылмандарды ренжітеді деп қорқынышты, сондай-ақ зорлық-зомбылық көтерілістері болған жағдайда опера үйінің қауіпсіздігіне қауіп тууы мүмкін еді. (Бұл түпнұсқа либреттодан ауытқу болып табылады, онда мұндай көрініс жоқ.) Бұл шешімді Германия министрлері мен Германия канцлері Ангела Меркель сынға алды. Мұсылмандардың реакциясы әртүрлі болды. Германияның Ислам кеңесінің басшысы бұл шешімді қолдады, ал Германияның түрік қауымының басшысы шешімді сынға алып былай деді: "Бұл саясат емес, өнер туралы. Өнерді дінге тәуелді етуге болмайды – онда біз орта ғасырға қайтып ораламыз." 2006 жылдың қазан айының соңында опера театры Моцарттың "Идоменео" операсының көрсетілімдері жалғасатынын хабарлады.
"This is about art, not about politics We should not make art dependent on religion – then we are back in the Middle Ages." At the end of October 2006, the opera house announced that performances of Mozart's opera Idomeneo would then proceed.