Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Желілік протокол
Network protocol
Интернет желісі пакеттерін алмасу (IPX) – IPX/SPX протоколы жиынтығындағы желілік қабат протоколы. IPX, Xerox Network Systems компаниясының IDP протоколынан туындаған. Ол тасымалдау қабаты протоколы ретінде де жұмыс істей алады. IPX/SPX протоколы жиынтығы 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың ортасында Novell NetWare желілік операциялық жүйесін пайдалануының арқасында кең таралды. Novell NetWare-тің танымалдылығы IPX-тің интернет желілері үшін маңызды протоколға айналуына себеп болды. IPX-тің маңызды артықшылығы – IPX драйверінің кішкентай көлемдегі жадыны қажет етуі, DOS және Windows 95-ке дейінгі Windows нұсқалары үшін дәстүрлі жадтың шектеулі көлеміне байланысты өте маңызды болды. IPX-тің тағы бір артықшылығы – клиенттік компьютерлерді оңай конфигурациялау мүмкіндігі. Дегенмен, IPX Интернет сияқты ірі желілерде тиімді жұмыс істемейді. Сондықтан, Интернеттің қарқынды дамуы TCP/IP протоколын кеңінен қолдануға алып келді, ал IPX қолданылуы азайды. Компьютерлер мен желілер бірнеше желілік протоколдарды қолдай алады, сондықтан IPX қолданылатын көптеген сайттарда Интернетке қосылу үшін TCP/IP де орнатылған. 1998 жылдың соңында NetWare 5 нұсқасы IPX және TCP/IP протоколдарын толық қолдауға ие болды.
Internetwork Packet Exchange (IPX) is the network layer protocol in the IPX/SPX protocol suite. IPX is derived from Xerox Network Systems' IDP. It also has the ability to act as a transport layer protocol. The IPX/SPX protocol suite was very popular through the late 1980s and mid 1990s because it was used by Novell NetWare, a network operating system. Due to Novell NetWare's popularity, IPX became a prominent protocol for internetworking. A big advantage of IPX was a small memory footprint of the IPX driver, which was vital for DOS and Windows up to Windows 95 due to the limited size at that time of conventional memory. Another IPX advantage was easy configuration of its client computers. However, IPX does not scale well for large networks such as the Internet. As such, IPX usage decreased as the boom of the Internet made TCP/IP nearly universal. Computers and networks can run multiple network protocols, so almost all IPX sites also ran TCP/IP, to allow Internet connectivity. It was also possible to run later Novell products without IPX, with the beginning of full support for both IPX and TCP/IP by NetWare version 5 in late 1998.
Желі нөмірі
Желі нөмірі бір желіге немесе кабельдік жүйеге жатпайтын IPX түйіндеріне жүгінуге (және олармен байланыс орнатуға) мүмкіндік береді. Кабельдік жүйе – деректер байланысы қабатының протоколын қолдану арқылы байланыс құруға болатын желі. Әртүрлі желілер арасында байланыс орнату үшін оларды IPX маршрутизаторларымен қосу қажет. Бір-бірімен байланысқан желілер жиынтығы интернет желісі деп аталады. Кез келген Novell NetWare сервері IPX маршрутизаторы ретінде жұмыс істей алады. Novell жеке маршрутизаторларды да ұсынды. Басқа өндірушілердің көп протоколды маршрутизаторлары көбінесе IPX маршрутизациясын қолдайды. Бір кабельдік жүйеде әртүрлі кадр форматтарын пайдалануға болады, бірақ бұл жеке кабельдік жүйелер пайдаланылғандай жұмыс істейді (яғни, әртүрлі кадр форматтары үшін әртүрлі желі нөмірлерін пайдалану қажет, тіпті бір кабельдік жүйеде де, және әртүрлі кадр форматтарын пайдаланатын түйіндер арасында байланыс орнату үшін маршрутизаторды қолдану керек). Логикалық желілерге 0x1-ден 0xFFFFFFFE (он алтылық) аралығында бірегей 32 биттік мекенжай тағайындалады. Хосттар 48 биттік түйін мекенжайына ие, ол әдетте желілік интерфейс картасының MAC мекенжайының 6 байтынан тұрады. Желілік мекенжай, MAC қабатының бөлігі емес, түйін мекенжайынан өзге, IPX маршрутизаторы болған жағдайда немесе желіде қолмен конфигурациялау арқылы ғана тағайындалады. Желілік мекенжай IPX маршрутизаторының көмегінсіз бір-бірімен байланыса алатын барлық желілік қатысушыларды қамтиды. Бірлесіп, желілік және түйін мекенжайлары қосылған логикалық желілердегі әрбір IPX түйіні үшін 80 биттік бірегей идентификатор құрайды. Түйін нөмірі тек логикалық желіге ғана тән. Желі нөмірі 00:00:00:00 ағымдағы желіге сілтеме жасайды және маршрутизаторды анықтау кезінде де қолданылады. Маршрутизатор болмаған жағдайда бұл әдепкі параметр болып табылады, бірақ IPX жүзеге асырылуына байланысты қолмен конфигурациялау арқылы өзгертілуі мүмкін. Тарату желісінің нөмірі: FF:FF:FF:FF.
The network number allows to address (and communicate with) the IPX nodes which do not belong to the same network or cabling system. The cabling system is a network in which a data link layer protocol can be used for communication. To allow communication between different networks, they must be connected with IPX routers. A set of interconnected networks is called an internetwork. Any Novell NetWare server may serve as an IPX router. Novell also supplied stand alone routers. Multiprotocol routers of other vendors often support IPX routing. Using different frame formats in one cabling system is possible, but it works similarly as if separate cabling systems were used (i. e. different network numbers must be used for different frame formats even in the same cabling system and a router must be used to allow communication between nodes using different frame formats in the same cabling system). Logical networks are assigned a unique 32 bit address in the range 0x1 to 0xFFFFFFFE (hexadecimal). Hosts have a 48 bit node address, which is by default set to the 6 bytes of the network interface card MAC address. Network addresses, which exist in addition to the node address, but are not part of the MAC layer, are assigned only if an IPX router is present or by manual configuration in the network. The network address covers every network participant that can talk to another participant without the aid of an IPX router. In combination, both network and node address form a 80 bit unique identifier for each IPX node across connected logical networks. The node number itself is unique to the logical network only. Network number 00:00:00:00 refers to the current network, and is also used during router discovery. It's also the default in case no router is present, but can be changed by manual configuration, depending on the IPX implementation. Broadcast network number is FF:FF:FF:FF.
Тораптың нөмірі
Торап нөмірі желідегі жеке компьютерді (немесе дәлірек айтқанда, желілік интерфейсін) анықтау үшін қолданылады. Клиенттік станциялар түйін нөмірі ретінде желілік интерфейс картасының MAC-адресін пайдаланады. FF:FF:FF:FF:FF:FF мәні ағымдағы желідегі барлық түйіндерге пакетті тарату үшін мақсатты мекенжайдағы торап нөмірі ретінде қолданылуы мүмкін.
The node number is used to address an individual computer (or more exactly, a network interface) in the network. Client stations use its network interface card MAC address as the node number. The value FF:FF:FF:FF:FF:FF may be used as a node number in a destination address to broadcast a packet to "all nodes in the current network".
ІЖ-мен салыстыру
IPX желілік нөмірі тұжырымдамалық тұрғыдан IP мекенжайының желілік бөлігімен (netmask биттері 1 деп белгіленген бөліктер) толық сәйкес келеді; торап нөмірі IP мекенжайының netmask биттері 0 деп белгіленген биттерімен бірдей мағынаға ие. Ерекшелігі – IP мекенжайында желілік және торап бөліктерінің аралық шекарасы өзгермелі, ал IPX-те ол бекітілген. Торап мекенжайы әдетте желілік адаптердің MAC мекенжайымен сәйкес келетіндіктен, IPX-те адресті шешу протоколы қажет емес. Бағыттау үшін IPX бағыттау кестесіндегі жазбалар IP бағыттау кестесіндегілерге ұқсас; бағыттау желілік мекенжай арқылы жүзеге асырылады және әрбір желілік мекенжай үшін келесі маршрутизатордың желі:торабы IP бағыттау кестесіндегі IP мекенжайы/желілік маска сияқты көрсетіледі. IPX желілері үшін үш бағыттау протоколы қол жетімді. Алғашқы IPX желілерінде маршруттау ақпараттық протоколының (RIP) нұсқасы – маршруттау туралы ақпаратты алмасудың жалғыз мүмкіндігі болды. IP үшін қолданылатын RIP-тен айырмашылығы, ол негізгі өлшем ретінде кешігу уақытын пайдаланады, ал секіріс санын қосымша өлшем ретінде сақтайды. NetWare 3 нұсқасынан бастап, IS-IS негізінде құрылған NetWare Link Services Protocol (NLSP) қол жетімді, ол ірі желілер үшін тиімдірек. Cisco маршрутизаторлары EIGRP протоколының IPX нұсқасын да қолдайды.
The IPX network number is conceptually identical to the network part of the IP address (the parts with netmask bits set to 1); the node number has the same meaning as the bits of IP address with netmask bits set to 0. The difference is that the boundary between network and node part of address in IP is variable, while in IPX it is fixed. As the node address is usually identical to the MAC address of the network adapter, the Address Resolution Protocol is not needed in IPX. For routing, the entries in the IPX routing table are similar to IP routing tables; routing is done by network address, and for each network address a network:node of the next router is specified in a similar fashion an IP address/netmask is specified in IP routing tables. There are three routing protocols available for IPX networks. In early IPX networks, a version of Routing Information Protocol (RIP) was the only available protocol to exchange routing information. Unlike RIP for IP, it uses delay time as the main metric, retaining the hop count as a secondary metric. Since NetWare 3, the NetWare Link Services Protocol (NLSP) based on IS IS is available, which is more suitable for larger networks. Cisco routers implement an IPX version of EIGRP protocol as well.