Кіріспе

Шығыс Австралия Пресвитериан шіркеуі (PCEA) – 10 қазан 1846 жылы Сиднейде үш пастор мен басқарушы ақсақал құрған шағын пресвитериандық діни ұйым. 2012 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша, ол 13 пасторлық округтен, жалпы 17 тұрақты уағыз оқитын жерден, 12 жұмыс істейтін пастордан, 1 бос пастордан, 6 зейнеткер пастордан және шамамен 800 адамнан (оның ішінде 450-ге жуық дінге бекінген мүше) тұрады.

Шығу тегі

1840 жылғы қазан айында Австралиядағы пресвитериан дін қызметкерлері "Шотландияның қалыптасқан шіркеуімен байланысты Австралия Синодын" құрды. Алайда, Шотландияның қалыптасқан шіркеуінде болған және 1843 жылы министрлердің шамамен 40% -ы Шотландияның еркін шіркеуін құру үшін кетіп қалған қозғалыс Австралияда да өз әсерін тигізді. Соңында Австралия Синоды, осы органның сенім білдіруге қайшы келетін мемлекеттік араласуын қабылдағанына қарамастан, қалыптасқан шіркеумен заңдық және рухани байланысын сақтауға шешім қабылдады. Бұл Уильям МакИнтайр (Мейтленд), Джон Тейт (Парамата), Колин Стюарт (Боуэнфелс) және Сэмюэл Мартин (Хантер ескісі) наразылық білдіріп, бастапқы қағидалар бойынша жаңа Синод құруына әкелді. Шотландияның еркін шіркеуінен тәуелсіз болғанымен, PCEA алғашқы жылдары өз дін қызметкерлерін сол шіркеуден алды. Алыс Мельбурндағы шотланд шіркеуінің Джеймс Форбс та наразылық білдіріп, шетке шықты. Ол Австралия Феликс (кейін Виктория) еркін пресвитериан шіркеуін құрды. Бұл ұйымның қалған бөлігі 1953 жылы PCEA-ға қосылды.

Тарих

1851 жылы алтынның табылуынан туған революция көптеген пасторларды және халықтың күрт өсуін әкелді. Австралияда сол кезде болған үш пресвитериандық тармақ – Шотландияның құрылған, еркін және біріккен пресвитериандық шіркеулерін білдіретін – 1859/1865 жылдары бірігуге қол жеткізді. Соңғы екі тармақтың бөлімдері бөлек қалды, себебі еркін шіркеу, біріккен органның түрлі тармақтардан пасторларды қабылдауына байланысты практикалық компромисске келіспеді, Шотландияның еркін шіркеуі 1858 жылдан бері колониялық бірігуді қолдағанмен. Осы кездегі пікірлердің алуандығы, сенімнің негізіндегі басқа да мәселелерде де алуандыққа әкелетін көзқарас қалыптастырады деп есептелді. Сондай-ақ, Біріккен пресвитериандар арасында кездесетін пікірге төзімділік таныту, 20-ғасырда дамыған мемлекеттік секуляризмге әкелуі мүмкін деген алаңдаушылық болды. PCEA 1853 жылға дейін пасторлардың жетіспеушілігіне қарамастан, өте белсенді орган болды. 1864 жылдың қарашасында 22 PCEA пасторының жетісі бірігуден бас тартты. PCEA-ның көптеген алғашқы мүшелері – Шотландияның таулы аймақтарынан шыққандар немесе консервативті ирландтық пресвитериандар болды. PCEA 1864 жылдан кейінгі бірнеше жыл ішінде 12 пасторға дейін өсті, бірақ 1884 жылы студенттерді оқыту мәселесі бойынша ауыр жарылысқа ұшырады. Бұл жарылыс 20-ғасырға дейін жазылмады және көптеген мүмкіндіктер жоғалды. Брашгроув-Графтон қауымының бір бөлігі келісімге келмеді және 1911 жылы Шотландияның еркін пресвитериандық шіркеуіне қосылды. [Осы топтың ұрпақтары Графтонда және Риверстоунда (Сидней) шіркеулерге ие.] Сонымен қатар, Шотландияның еркін шіркеуі 1864 жылдан 1900 жылға дейін оны мойындамады, одан кейін 1900 жылы құрылған Шотландияның Біріккен еркін шіркеуін құраған бірігуден бас тартқан бөліммен жақын қарым-қатынас қайта жаңғыртылды. 1970 жылдардағы ауыр дау 1979 жылы Киелі кітаптың король Джеймс нұсқасы туралы артық мәлімдеме жасаған пастордың қызметтен алынуына әкелді. Бұл оқиғалардың салдарынан бірнеше пастор Австралия пресвитериандық шіркеуіне қосылды. Қазіргі уақытта ең көп қолданылатын аудармалар – "New International Version" (1984) немесе "New King James Version". Соңғы жылдары шіркеу тұрақты болды, мүшелері мен пасторларының құрамында этникалық әртүрлілік арта түсті. Жылдары мүшелері көбінесе ірі қалалардың сыртында болды. Қазіргі уақытта (2017) оның шамамен 60% Брисбен, Сидней және Мельбурн астаналарында орналасқан.

Өзгешелігі

PCEA Австралия Пресвитериан шіркеуінен (PCA) Шотландия шіркеуі 1647 жылы қабылдаған және 1843 жылғы шотландтық бұзылыста расталған Имандылық жарғысының "толық доктринасын" ұстануымен ерекшеленеді. Оның PCA сияқты, екіұшты Декларативтік мәлімдемесі жоқ, ол "доктринаға маңызды емес мәселелер бойынша пікір еркіндігіне" рұқсат береді, бірақ маңызды дегеннің не екенін анықтамайды. Осы айырмашылыққа қарамастан, PCA-мен көптеген тығыз байланыстар болды, әсіресе 1977 жылдан бері олар консервативті теологиялық позицияға көшкеннен кейін. Бір пастор PCA-ның Мельбурндағы Теологиялық колледжінде профессор болып қызмет етті (1977–81), екіншісі Пресвитериандық қыздар колледжінің (Мельбурн) директоры болды (1986–97), ал үшіншісі Австралия Пресвитериан тарихы туралы кеңінен жазды. PCEA көбінесе эксклюзивті псалмодия практикасымен танылады. Бұл – 1870 жылға дейінгі Пресвитериандар арасындағы ескірген, дәстүрлі құлшылық тәсілінің сақталуы, онда Құдай Сөзінің 150 псалмы метрикалық формада ғана қолданылып, аспаптық сүйемелдеусіз орындалған. 1650 жылғы Шотландиялық Псалтер дәстүрлі түрде PCEA-да қолданылған, бірақ қазір көптеген қауымдарда оны 1991 жылы Мельбурн PCEA шығарған немесе 2003 жылы Шотландияның еркін шіркеуі шығарған жаңа нұсқалармен алмастырды. Эксклюзивті псалмодия практикасының негізгі принципі – Құдайдың жазбалары құлшылығымызды реттеуі керек және Құдай Сөзін құлшылықта қолданудан артық жақсы нәрсе жоқ. Шотландияның еркін шіркеуінің 2010 жылдың қараша айында а капелла псалмодиясына қатысты ұстанымын жұмсартуы PCEA практикасына ешқандай әсер етпейді.