Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы Біріккен пресвитериан шіркеуі (UPCUSA) 1958 жылдың 28 мамырынан 1983 жылға дейін АҚШ-тағы пресвитериандық діннің ең ірі тармағы болды. Ол Америка Құрама Штаттарындағы Пресвитериан шіркеуінің (PCUSA), көбінесе "Солтүстік" Пресвитериан шіркеуі деп аталатын, және Солтүстік Американың Біріккен Пресвитериан шіркеуінің (UPCNA) – Келісімдік Секестік дәстүрін ұстанған, кішігірім шіркеудің – 1958 жылдың мамыр айында Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында өткен конференцияда бірігуі нәтижесінде құрылды. PCUSA басшыларының белсенді экуменикалық қызметі осы бірігуге алып келді, бұл Британ аралдарынан бастау алған, ұзақ жылдар бойы бөлініп кеткен үлкен пресвитериан отбасының екі тармағының қайта қосылуына ұқсас болды.
The United Presbyterian Church in the United States of America (UPCUSA) was the largest branch of Presbyterianism in the United States from May 28, 1958, to 1983. It was formed by the union of the Presbyterian Church in the United States of America (PCUSA), often referred to as the "Northern" Presbyterian Church, with the United Presbyterian Church of North America (UPCNA), a smaller church of Covenanter Seceder tradition at a conference in downtown Pittsburgh, Pennsylvania, in May 1958. Vigorous ecumenical activity on the part of PCUSA leaders led to this merger, something of a reunion of two long separated branches of the larger Presbyterian family deriving from the British Isles.
Өмірбаян
1937 және 1955 жылдар аралығында Америка Құрама Штаттарындағы Пресвитериан шіркеуі де, Солтүстік Американың Біріккен Пресвитериан шіркеуі де Реформациялық шіркеулермен бірігуді қарастырып келді. PCUSA Америка Құрама Штаттарындағы Пресвитериан шіркеуімен (PCUS) және Епископ шіркеуімен бірігу мүмкіндігін талқылады. Екі діни ұйым да Америкадағы Реформациялық шіркеумен, сондай-ақ Ассошиэйтед Реформациялық Пресвитериан шіркеуімен байланыс танысты.
Тарих
Бірігу кезінде PCUSA-ның барлық 50 штатта шіркеулері болды, ал UPCNA қауымдарының ең көп шоғырлануы Батыс Пенсильванияда және Огайоның кейбір аймақтарында кездесті. Одақтың институционалдық көрінісі – екі жақын маңдағы семинарияны біріктіріп, жаңа Питтсбург теологиялық семинариясын құру болды. Ғасырлар бойы дәстүрге сай, UPCUSA бастапқыда Вестминстерлік сенім білдірісі мен катехизистерді ғана мойындады. Бірақ 1958 жылғы бірігу шартында Вестминстерлік конфессияны қайта қарау көзделді. Вестминстерлік конфессияны қайта қарау тым ауыр жүк болып, қақтығыс тудыруы мүмкін екенін түсінген комиссия жаңа конфессия әзірледі. 1967 жылғы конфессия деп аталған бұл құжатқа неоортодоксияның күшті ықпалы тиді. Комиссия сондай-ақ «Конфессиялар кітабы» деп аталатын жинаққа бірнеше басқа да сенімділік стандарттарын қосты. Бұдан бөлек, UPCUSA діни антын қайта қарады. 1967 жылға дейін дін қызметкерлерін тағайындау кезінде мына сұрақ қойылатын: «Сіздер осы шіркеудің сенім білдірісі мен катехизистерін, Киелі кітапта үйретілген доктриналар жүйесіне сәйкес деп шын жүректен қабылдайсыз ба?» 1967 жылдан кейін дін қызметкерлерін тағайындауға арналған ант мынадай сөздермен жаңартылды: «Сіздер реформаттық сенімнің негізгі қағидаларын, шіркеуіміздің конфессиясында бейнеленгендей, Киелі кітапқа сүйенген сенімдеріміз бен іс-әрекеттеріміздің анық және сенімді түсіндірмесі ретінде шын жүректен қабылдайсыз ба? Сондай-ақ, осы конфессиялар сіздерді Құдай халқына жетекшілік ететіндей болып, оларға басшылық етуге дайынсыз ба?» Келесі жылы UPCUSA Эдлер Гарнет Хокинсті (1908-1977) модератор етіп сайлап, бұрын-соңды болмаған қадам жасады. Ол 1970 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Дегенмен, көптеген мүшелердің прогрессивті көзқарастарына қарамастан, 1970 және 1971 жылдары қарапайым халықтың арасында дау туды. Себебі, шіркеу Black Panthers-ті қорғау үшін 25 000 доллар, ал Анжела Дэвис қорғаныс қорына 10 000 доллар бөлді. Кейти Кэннон 1974 жылдың 24 сәуірінде Солтүстік Каролина штатының Шелби қаласында Катаваба Синодында Катаваба Пресвитериясы арқылы дін қызметкері ретінде тағайындалды. Ол UPCUSA-да тағайындалған алғашқы афроамерикандық әйел болды.
Экуменикалық әрекеттер
1960 жылдың желтоқсан айында UPCUSA-ның мемлекеттік хатшысы Юджин Блейк Сан-Францискодағы Грейс соборында (Епископ шіркеуі) уағыз айтып, онда UPCUSA, Методист шіркеуі (АҚШ), Епископ шіркеуі және Біріккен шіркеу Мәсіхті біріктіру жоспарын ұсынды. Блейктің бастамасымен 1961 жылғы Бас Ассамблея АҚШ-тағы Пресвитериан шіркеуіне, методистерге, епископальдықтарға және Біріккен шіркеу Мәсіхке шақыру жіберді, бұл "Шіркеулер одағы жөніндегі консультация" деп аталды, бірақ кейін "Мәсіхтің біріктіру шіркеулері" деп өзгертілді. UPCUSA сондай-ақ Ұлттық шіркеулер кеңесі мен Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне мүше болды, соңғысының 1966 жылы Блейк Бас хатшысы болды. Бірақ 1974 жылы Питтсбург теологиялық семинариясының студенті Уолтер У. Кенион өз пресвитериясына әйел діни қызметкерлермен жұмыс істеуге дайын екенін, олардың тағайындалуына кедергі келтірмейтінін, бірақ олардың орнатылуына қатыспайтынын хабарлады. Оның діни қызметкер болуы шартты түрде мақұлданғанмен, келесі жылы Бас Ассамблеяның Тұрақты сот комиссиясы оны күшін жойды. Комиссияның мәлімдемесіне сәйкес, әйелдердің діни қызметкер болуын теологиялық тұрғыдан қабылдамағандарға діни қызметкерлікке жол бермеу – қауымның міндеті болды, өйткені Бас Ассамблеяның конституциялық ережеге ерекшелік жасауға құқығы жоқ еді. Сонымен қатар, 1979 жылы Бас Ассамблея барлық қауымдар басқарушы ақсақалдар лауазымына ерлер мен әйелдерді сайлауы керек деп шешті. Бұл шешімнің нәтижесінде, оннан астам қауым, соның ішінде Филадельфиядағы Оныншы Пресвитериан шіркеуі, Реформаланған Пресвитериан шіркеуі, Евангелиялық Синодқа қосылды. 1976 жылы Нью-Йорк Пресвитериясы Бас Ассамблеяға гомосексуалды, бірақ қызметке лайықты кандидатты қалай қабылдауға болатыны туралы кеңес сұрап өтініш жасады. Арнайы топ құрылып, мәселені пресвитериялардың қарауына қалдыру туралы ұсыныс жасады. Алайда, "Библиялық принциптерді қолдайтын Пресвитериандар" ұйымының лоббилеуінен кейін, Бас Ассамблея көпшілік дауыспен "Өкініш білдірмейтін гомосексуалистік мінез-құлық Шіркеу Тәртібі кітабында белгіленгендей, діни қызметке тағайындалу талаптарына сәйкес келмейді" дегенді растады. UPCUSA-ны тағы бір дау шайқалтты, өйткені Ұлттық Капитал Одағының пресвитериі 1981 жылғы Бас Ассамблеяда Мэнсфилд Каземан есімді министрді қабылдауға дауыс берді. Біріккен шіркеу Мәсіхте діни қызметкер болып тағайындалған Каземан Мәсіхтің құдайлығын, Оның күнәсіз табиғатын және дене қайта тірілуін тікелей мойындаудан бас тартты. Бұл жағдай UPCUSA-дан жаңа толқынның кетуіне әкелді, соның ішінде Питтсбург семинариясының ұзақ жылғы профессоры Джон Герстнермен бірге Евангелиялық Пресвитериан шіркеуін құрғандар да болды.
UPCUSA және PCUS кездесуі
UPCUSA либералды бағытқа қарай өзгеруін жалғастыра келе, 1861 жылы Азамат соғысы салдарынан Америка Құрама Штаттарының Пресвитериан шіркеуінен бөлінген UPCUSA мен Америка Құрама Штаттарының Пресвитериан шіркеуі арасында бірігу мәселесі талқылана бастады. ПКЮС бастапқыда «Ескі мектеп» Пресвитериандығының қағидаларын ұстанса, 1950-ші және 1960-шы жылдары либерализмге бет бұра бастады, соның ішінде 1964 жылы әйелдерді дін қызметкері етіп тағайындауға рұқсат берді. 1954 жылы UPCUSA мен ПКЮС-ті біріктіру әрекеті сәтсіз аяқталғанмен, екі конфессия арасындағы ынтымақтастық артты, оның ішінде бірлескен шетелдік миссиялар ұйымдастырылды, 1955 жылы жаңа ән жинағы жарық көрді, 1968 жылы біріккен пресвитериялар құрылды, ал 1970 жылы «Бірігу жоспары» жасалды. 1973 жылдың желтоқсанында Ұлттық Пресвитериан шіркеуі құрылды, ол кейін Америкадағы Пресвитериан шіркеуі деп аталатын болды, бұл ПКЮС-тан консервативтердің жаппай кетуіне себеп болды, осы оқиға бірігу жоспарын жеделдетті. Сонымен қатар, 1981 жылы консервативтер UPCUSA-дан шығып, Евангелиелік Пресвитериан шіркеуін құрғаннан кейін де бірігу процесіне ықпал етті, бірақ бұл әсері азырақ болды. 1983 жылы бірігу туралы соңғы дауыс беру өтті, UPCUSA-дағы 151 пресвитерия бірауыздан мақұлдады, ал ПКЮС 53 дауысқа 8 қарсы дауыспен қолдады. 1983 жылдың 10 маусымында жаңа деноминацияның бірінші жалпы жиналысы өтті, ол Пресвитериан шіркеуі (АҚШ) деп аталды.
Атақты мүшелер
Бұл кезеңдегі көрнекті басшылар мен дінтанушылар қатарында Юджин Карсон Блейк, Роберт МакАфи Браун, Ллойд Джон Огилви, Уильям Слоан Коффин және Дэвид Х.К. Рид болды. Оның мүшелерінің арасында президент Дуайт Эйзенхауэр де бар еді.