Кіріспе

East Liberty Presbyterian Church, кейде Үміт соборы деп аталатын, АҚШ, Пенсильвания штаты, Питтсбург қаласының East End аймағындағы East Liberty ауданында орналасқан. Қазіргі ғимарат – бұл жерде салынған бесінші шіркеу ғимараты; алғашқысы 1819 жылы салынған.

Тарих

Шығыс Либерти пресвитериан шіркеуінің қауымы 1819 жылы құрылған. Қазіргі шіркеу тұрған жерді Джейкоб және Барбара Негли сыйға тартқан. Бір жарым акр жерді құрайтын қауымның алғашқы ғимараты – қырық төрт шаршы фут көлемді кірпіш мектеп және жиналыс үйі болды. Қауымның алғашқы пасторы 1829 жылы пасторлыққа шақырылған преподобный В. Б. Макилвейн болды. Оның төрт онжылдық қызметі 1830 жылғы сәуір айында қызметке орнатылуымен басталды. Пастор Макилвейн шіркеуге 622 мүше қосылғанын көрді, бұл үлкенірек шіркеу салу жоспарларын тудырды. 1847 жылы Негли ханым, енді жесір, қазіргі Оңтүстік Хайленд даңғылының бойындағы қосымша жер учаскесін сыйға тартты. Үш мың доллар жиналып, 70х50 фут көлемді және шамамен 400 орындық екінші шіркеу салынды. 1853 жылы Пенсильвания темір жолының Питтсбургке дейін созылуы Шығыс Либерти ауылының халқының өсуіне ықпал етті. Көп ұзамай екінші шіркеу тым кішкентай болып шықты және үшінші ғимарат салу туралы талқылау қайта басталды. Үшінші шіркеудің құрылысы Азамат соғысынан кейін кешікті, бірақ 1862 жылы 13 000 доллар жиналып, жаңа шіркеу 1864 жылы 23 000 долларға аяқталды. 1970 жылдардағы кеңейтулерге екі маңызды Естелік тоқталысы кірді: Мемлекеттік Труба және Монументті Корнет. 2007 жылы Индианаполис аспап жасау фирмасы Goulding & Wood, Inc. шамамен 60% жаңа құбырлар мен 40% түпнұсқа құбырлардан тұратын жаңа орган орнатты. Аспапта қазір 120 тізім бар, ал артқы галереядағы екі антифоналдық бөлімде әлі толық қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Капелладағы алғашқы орган Хартфордтағы Austin Organ Company компаниясымен салынған. Бұл аспап 1919 жылы төртінші Шығыс Либерти ғимаратына орнатылды, ол миссис В. М. МакКелви, С. Локхарт МакКелви және Джон Э. МакКелвидің сыйы болды. Аспапта төрт мануалды консольмен ойналатын 63 тоқталыс болды. 1970 жылы бұл аспапты қалпына келтіру немесе жаңасын сатып алу мәселесі қарастырылды. Көп ойланғаннан кейін Austin Organ Company компаниясынан жаңа түтік аспап сатып алынып, 1973 жылдың ақпан айында орнатылды. Жаңа және қазіргі Austin үш мануалды аспап, 36 тізімнен тұрады және үш мануалды консольмен ойнатылады. Айта кетерлігі, орган корпусы 1888 жылы Франк Рузвельттің Шығыс Либерти пресвитериан қауымы үшін салған органының корпусына сәйкес келеді және 1919 жылғы Austin органынан бұрынғысы болып саналады. Онда былай деп жазылған: "Шығыс Либертидің Бірінші пресвитериан шіркеуіне Б. А. Негли, 89 жасында. Пасторлар – преподобный Уильям Б. Макилвейн, преподобный Джон Гиллеспи". Естелік оқиғаларға Тәуелсіздік декларациясына қол қоюдың жүз жылдығы, президент МакКинлидің жерлеу пойызының өтуі және Дүниежүзілік соғыс кезінде дұғаға шақыру кірді.

Сыртқы жарықтандыру

Шіркеудің 200 жылдығын мерекелеу аясында Ральф Адамс Крамның сәулеттік шедевріне назар аудару үшін жаңа сыртқы жарықтандыру орнатылды. Бұл жобаның соңғы кезеңі – мұнараны жарықтандыру. Жаңа мұнара жарықтандыруы 2019 жылдың 4 мамырында таныстырылды.

Үштік шіркеуі

1942 жылы Ричард Битти мен Дженни Кинг Меллонның қазасынан кейін, шіркеу сессиясы олардың құрметіне ескерткіш салуға шешім қабылдады, ол Троица капелласы болды. Капеллаға кіреберіс шығыс қанаттың ортасында орналасқан және есіктің үстінде Троицаның мүсіндік бейнесі бар қалқан ілінген. Есіктер сиам бальзасынан жасалған. Ішкі мүсіндер Питер Пауль Рубенстің, ал терезелер Уилбур Х. Бернхэмнің шығармаларынан шабыттандырылған. Крамның жобалаған капелласы 120 000 долларға тұрғызылып, 1944 жылдың 15 қаңтарында салтанатты түрде ашылды.

Жолдастар шіркеуі

1929 жылғы Ұлы дағдарыстың экономикалық салдарынан зардап шеккендерге көңіл көрсету ниетімен, қауым Баум және Уитфилд көшелерінің қиылысында орналасқан "Көшпенділер шіркеуін" (Wayfarers' Chapel) әлеуметтік қызмет көрсету үшін пайдалануды жоспарлады. Алайда, шіркеу 1935 жылы салыныс аяқталған кезде Ұлы дағдарыстың ең қиын кезеңі аяқталып, "Көшпенділер шіркеуі" көп жылдар бойына көздеген мақсатына жете алмады. Шіркеу ішіндегі үш терезе Говард Г. Уилберт жобалаған, олар Америка Құрама Штаттарының Ұлы мөрі, Крестке айдалу және Ілтебілді ұстап тұрған періште суреттерін бейнелейді.

Гарт

"Гарт" термині көне ағылшын тіліндегі "heard" сөзінен, яғни "аула" немесе "қоршау" деген мағынадан шыққан. Гарттың ғибадатхана жағындағы қабырғасында қауымның бұрынғы үш шіркеу ғимаратының 1848, 1864 және 1887 жылдарға дейінгі іргетастары көрініс тапқан. Солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан төрт құмтас бағана 1887 жылғы шіркеуге тиесілі. Гарт жері бұрын зират ретінде қолданылғанын еске салып тұру үшін Джон Спардың қабір тасы қойылған. Гартта мінбар бар және шіркеу оны жиі құлшылық пен басқа да шаралар үшін пайдаланады.