Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гликопротеин
Glycoprotein
Муциндер – жануарлардың көпшілігіндегі эпителийлік тіндердің өндіретін, жоғары молекулалық салмағы бар, көп мөлшерде гликозильденген ақуыздар (гликоконъюгаттар) отбасы. Муциндердің ерекше қасиеті – гельдер құрай білуі; сондықтан олар көптеген гель тәрізді секрециялардың маңызды құрамы болып табылады, майлаудан бастап жасуша сигнализациясына және химиялық тосқауылдар құруға дейін түрлі қызметтер атқарады. Сондай-ақ, олар эхинодермаларда кальцификацияға, ал омыртқалыларда сүйек түзілуіне қатысады. Иммундық жүйенің бір бөлігі ретінде патогендерге байланысады. Муцин ақуыздарының, әсіресе MUC1-дің артық өршуі көптеген қатерлі ісіктермен байланысты. Кейбір муциндер плазмалық мембранада тұрақтандыратын гидрофобтық мембраналық доменінің болуына байланысты мембранаға бекітілгенімен, көпшілігі шырышты қабықшалар арқылы шырыштың негізгі құрамы ретінде бөлінеді немесе сілекейдің құрамына кіреді.
Mucins ('/m//juː//s//ᵻ//n/) are a family of high molecular weight, heavily glycosylated proteins (glycoconjugates) produced by epithelial tissues in most animals. Mucins' key characteristic is their ability to form gels; therefore they are a key component in most gel like secretions, serving functions from lubrication to cell signalling to forming chemical barriers. calcification in echinoderms and bone formation in vertebrates. They bind to pathogens as part of the immune system. Overexpression of the mucin proteins, especially MUC1, is associated with many types of cancer. Although some mucins are membrane bound due to the presence of a hydrophobic membrane spanning domain that favors retention in the plasma membrane, most mucins are secreted as principal components of mucus by mucous membranes or are secreted to become a component of saliva.
Эволюциялық жіктеме
Функционалдық жіктеу нақты эволюциялық байланысқа сәйкес келмейді, ол әлі де толық емес және жалғасып жатыр. Олардың төртеуі жақсы сақталған гендер кластерінде орналасқан (адамдарда 11p15.5). Бұл EGF-ге ұқсас домендерді қамтитын муциндер. Оларға MUC3 (A,B), MUC4, MUC12, MUC13 және MUC17 жатады. Кейбір EGF-ге ұқсас муциндер, сондай-ақ MUC1 және MUC16 SEA домендерін тасымалдайды, бұл омыртқалы жануарларға тән жаңалық. Бұл трансмембраналық муциндердің ортақ тегінен шыққандығын көрсетеді ме, әлде жоқ па, әзірге белгісіз.
The functional classification does not correspond to an exact evolutionary relationship, which is still incomplete and ongoing. Four of these occur in a well conserved gene cluster (at 11p.15.5 in humans). The EGF like domain containing mucins. These include MUC3(A,B), MUC4, MUC12, MUC13, and MUC17. Some EGF like mucins, plus MUC1 and MUC16, carry SEA domains, a vertebrate invention. It is unclear whether this points to a common origin among these transmembrane mucins.
Адамдағы қызметі
Муциндер бактериялық және саңырауқұлақтық инфекцияларға қарсы қорғануда маңызды рөл атқанатыны анықталды. Ауыз қуысы мен әйелдердің жыныс жолдарындағы басым муцин – MUC5B, Streptococcus mutans бактериясының жабысуын және биоқабықша түзілуін айтарлықтай төмендетеді, бұл бактерия қуыстардың пайда болуына әкелуі мүмкін. Ерекшелігі, MUC5B бактерияларды өлтірмейді, керісінше оларды планктондық (биоқабықшасыз) фазада ұстап тұрады, осылайша ауыз микробиомының әртүрлілігі мен саулығын сақтайды. Ауыз қуысында муциндер статериндер және гистатин 1 сияқты микробқа қарсы ақуыздарды да тарта алады, бұл инфекцияға шағу қаупін одан әрі азайтады. Везикулалардың плазмалық мембранамен бірігуі муциннің шығарылуына себеп болады, ол Ca2+ иондарын Na+ иондарымен алмастырғанда 600 есеге дейін кеңейеді. Нәтижесінде, өзара байланысқан молекулалардан тұратын вискоэластикалық зат пайда болады, ол басқа секрециялармен (мысалы, тыныс жолдары эпителийінен және тыныс алу жүйесіндегі шырыш бездерінен) бірігіп, шырыш деп аталады.
Mucins have been found to have important functions in defense against bacterial and fungal infections. MUC5B, the predominant mucin in the mouth and female genital tract, has been shown to significantly reduce attachment and biofilm formation of Streptococcus mutans, a bacterium with the potential to form cavities. Unusually, MUC5B does not kill the bacteria but rather maintains it in the planktonic (non biofilm) phase, thus maintaining a diverse and healthy oral microbiome. In the mouth, mucins can also recruit anti microbial proteins such as statherins and histatine 1, which further reduces risk of infection. Fusion of the vesicles to the plasma membrane causes release of the mucin, which as it exchanges Ca2+ for Na+ expands up to 600 fold. The result is a viscoelastic product of interwoven molecules which, combined with other secretions (e. g., from the airway epithelium and the submucosal glands in the respiratory system), is called mucus.
Клиникалық маңызы
Муцин өндірісінің артуы көптеген аденокарциномаларда, соның ішінде бүйрек безі, өкпе, сүт безі, жұмыртқалық без, тоқ ішек және басқа тіндердің қатерлі ісіктерінде кездеседі. Муциндер астма, бронхит, созылмалы обструктивті өкпе ауруы (СОӨА) немесе кістік фиброз сияқты өкпе ауруларында да жоғары экспрессияланады. Екі мембраналық муцин, MUC1 және MUC4, олардың ауру процесіндегі патологиялық ролі бойынша кеңінен зерттелген. Муциндер қатерлі ісіктер мен басқа да ауру процестерінің диагностикалық маркерлері ретінде зерттелуде, оларда көбінесе артық немесе бұрыс экспрессия байқалады. Муциннің қалыптан тыс жиналуы емделмеген гипотиреоз кезінде байқалатын беттің ісінуіне (эдема) себеп болады. Бұл ісіну тізе алдындағы аймақта да көрінеді.
Increased mucin production occurs in many adenocarcinomas, including cancers of the pancreas, lung, breast, ovary, colon and other tissues. Mucins are also overexpressed in lung diseases such as asthma, bronchitis, chronic obstructive pulmonary disease (COPD) or cystic fibrosis. Two membrane mucins, MUC1 and MUC4 have been extensively studied in relation to their pathological implication in the disease process. Mucins are under investigation as possible diagnostic markers for malignancies and other disease processes in which they are most commonly over or mis expressed. Abnormal deposits of mucin are responsible for the non pitting facial edema seen in untreated hypothyroidism. This edema is seen in the pretibial area as well.
Омыртқасыз жануарлар муциндері
Омыртқалылардың жақсы зерттелген муциндерінен өзге, басқа жануарлар да ұқсас қасиеттері бар (қатысы жоқ болуы мүмкін) ақуыздарды өндіреді. Оларға мыналар кіреді:
Beyond the better studied vertebrate mucins, other animals also express (not necessarily related) proteins with similar properties. These include:
Drosophila PTS-қа қатысты қайталамаларды қамтитын муцин ақуыздарын өндіретіні белгілі. Trypanosoma cruzi жасуша бетіндегі муциндерді өндіреді (PF01456).
Drosophila is known to express mucin proteins containing PTS rich repeats. Trypanosoma cruzi express cell surface mucins (PF01456).