Дональд Макалистер: Шотландиялық дәрігер және ғалым

Кіріспе

Шотланд дәрігері, осы атқа ие басқалар

Сэр Дональд МакАлистер, Тарбеттің 1-ші баронеті (17 мамыр 1854 – 15 қаңтар 1934) – шотланд дәрігері, Глазго университетінің директоры, вице-канцлері және кейіннен канцлері болған. 1876 жылдан бастап Кембридж апостолдарының интеллектуалды құпия қоғамының мүшесі болды. 1904 жылдан 1931 жылға дейін Жалпы медициналық кеңестің президенті қызметін атқарды.

Ерте өмір

Дональд МакАлистер 1854 жылдың 17 мамырында Перт қаласында дүниеге келді. Ол баспагер агенті және кітап жеткізуші болған Дэниел МакАлистердің (кейде МакАлистер деп те жазылады) ұлы. Олар Перттегі 2 Эрлз Дайкс мекенжайында тұрды, ал кейін Блэки мен Ұлы компаниясында жұмыс істеу үшін Ливерпульге көшіп кетті. Оның ана тілі гэль тілі болған.

Академиялық мансабы және кейінгі өмірі

МакАлистер өмірінің соңына дейін Сент-Джон колледжінің мүшесі болды және 1900 жылдан 1904 жылға дейін аға оқытушы қызметін атқарды. 1879 жылы ол "Royal Society" басылымында "Геометриялық ортаның заңы" деген мақала жариялады. Бұл жұмыс Фрэнсис Гальтон қойған сұраққа жауап ретінде жазылған және қазіргі кезде лог-нормальды таралым деп аталатын нәрсені қамтиды. Харроу мектебінде математика сабақтарын бергеннен кейін, МакАлистер медицинаны оқуға деген бастапқы ниетіне қайта оралды, алдымен Кембриджде, содан кейін 1879 жылы Сент-Бартоломей ауруханасында және қысқа мерзімге Лейпцигте оқыды. 1881 жылы ол Кембриджге қоныс аударды және медициналық оқыту, зерттеу және тәжірибемен айналысты, ал 1884 жылы, М.Д. дәрежесін алғаннан кейін, Адденбрук ауруханасының дәрігері болды. 1886 жылы Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі болып сайланды. 1887 жылы Гулстон лекциясын оқыды. Математикадағы үлкен дарыны мен медицинадағы жетістіктерінен басқа, МакАлистер сонымен қатар ерекше лингвист болды. Ол өзінің ана тілі – гэль және ағылшын тілдерінен басқа, неміс, норвег, француз, итальян, голланд, испан, португал, чех, баск, түрік, грек, араб, швед, орыс, серб, африкаанс және рома тілдерін жақсы білген – барлығы он тоғыз тілді меңгерген. МакАлистер Кембридждің алғашқы жапон түлегі Кикучи Дайрокупен Сент-Джонс колледжінде бірге оқыды және олар өмір бойы дос болды. МакАлистер сондай-ақ Инагаки Манжироға Сенат кеңесіне жапон студенттеріне қабылдау емтихандары үшін латын және грек тілдерін оқудан босатуға рұқсат беру туралы петицияны дайындауға көмектесті. МакАлистер Жалпы медициналық кеңестің (GMC) жұмысында маңызды рөл атқарды. Ол 1889 жылы Кембридж университетінің өкілі ретінде сайланды және 1904 жылы кеңестің президенті болды. 1931 жылы, қырық жылдан астам уақыт қызмет еткеннен кейін, денсаулығының нашарлауына байланысты қызметтен кетті. 1907 жылы МакАлистер Глазго университетінің директоры болып тағайындалды, Very Rev Robert Herbert Story-дің орнына, ол 1929 жылы зейнетке шықты. Осы жылдар ішінде университет едәуір өсті. Қызметтен кеткеннен кейін ол Университет кеңесінің канцлері болып сайланды. МакАлистер елдің университеттер ісінде жетекші рөл атқарды. Ол Британ империясының университеттер бюросын құрушылардың бірі болды және көп жыл бойы Британ университеттерінің вице-канцлерлері мен директорларының тұрақты комитетінің төрағасы болды. МакАлистердің еңбегі кеңінен танылды; ол он үш университеттен құрметті докторлық дәрежесін алды және 1908 жылы KCB орденімен марапатталды, ал 1924 жылы Аргил графтығындағы Кантирдегі Тарберт бароны атанды. 1917 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның ұсынысын Ральф Аллан Сэмпсон, Фредерик Орпен Бауэр, Джон Хорн және Томас Джеймс Иеху жасады. Ол 1934 жылы қайтыс болды және әйелі Эдит Флоренс Бойльмен бірге Кембридждегі Ассенсия қабірінде жерленген (16 маусым 1873 – 27 қараша 1950). Олардың балалары болмады және оның өлімімен бірге барондық атағы жойылды.

MacAlister remained a fellow of St. John's College until the end of his life, and was senior tutor from 1900 to 1904. In 1879, he published a paper in the Proceedings of the Royal Society on "The Law of the Geometric Mean." The work was in response to a question put by Francis Galton and contains what is now called the log normal distribution. After a spell teaching mathematics at Harrow School, MacAlister returned to his original intention of studying medicine, first at Cambridge, later in 1879 at St. Bartholomew's Hospital, and for a short time at Leipzig. In 1881, he settled in Cambridge, and took up medical teaching, investigation, and practice, and in 1884, when he graduated M. D., became physician to Addenbrooke's Hospital. He was elected Fellow of the Royal College of Physicians in 1886. He was the Gulstonian Lecturer in 1887. In addition to his great talent in mathematics and his accomplishments in medicine, MacAlister was also an extraordinary linguist. In addition to his native Gaelic and English, he was said to have spoken well German, Norse, French, Italian, Dutch, Spanish, Portuguese, Czech, Basque, Turkish, Greek, Arabic, Swedish, Russian, Serbian, Afrikaans and Romany: nineteen languages total. MacAlister was a contemporary at St. John's of the first Japanese graduate of Cambridge named Kikuchi Dairoku and they were lifelong friends. MacAlister also assisted Inagaki Manjiro with a petition to the Council of the Senate to allow Japanese students to obtain exemption from the study of Latin and Greek for entrance examinations. MacAlister played a very important part in the work of the General Medical Council (GMC). He was elected to it in 1889 as representative of Cambridge University and became its president in 1904. In 1931, after an unbroken twenty seven years in office, he stood down on grounds of ill health. In 1907, MacAlister was appointed Principal of the University of Glasgow, in place of Very Rev Robert Herbert Story, a position from which he retired in 1929. During those years, the university grew substantially. Upon his resignation, he was elected Chancellor of the university by the General Council. MacAlister took a leading part in the university business of the country. He was one of the founders of the Universities Bureau of the British Empire, and was for many years Chairman of the Standing Committee of Vice Chancellors and Principals of the British universities. MacAlister's work was widely recognised; he received honorary doctorates from thirteen universities and was appointed KCB in 1908 and created a baronet, of Tarbert, Cantire, in the County of Argyll, in 1924. In 1917, he was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh. His proposers were Ralph Allan Sampson, Frederick Orpen Bower, John Horne, and Thomas James Jehu. He died in 1934 and is buried in the Parish of the Ascension Burial Ground in Cambridge, with his wife, Edith Florence Boyle (16 June 1873 – 27 November 1950). They had no children and the baronetcy became extinct upon his death.