Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд дәрігері және философы (1780–1844)
Scottish physician and philosopher (1780–1844)
Джон Аберкромби (10 қазан 1780 – 14 қараша 1844) – шотланд дәрігері, жазушы, философ және қайырымдылық жасаушы. Оның Эдинбургтегі тәжірибесі Шотландиядағы ең сәтті медициналық тәжірибелердің біріне айналды. «Chambers Biographical Dictionary» сөздігінде айтылғандай, Джеймс Грегоридің қайтысынан кейін ол «Шотландиядағы алғашқы консультант-дәрігер ретінде танылды». Корольдік қоғамдық емхана мен Жаңа қала емханасының хирургы ретінде ол қаланың кедей халқына тегін медициналық көмек көрсетті және медицина студенттері мен шәкірттерге сабақ берді. Ол медициналық тақырыптар бойынша, сондай-ақ метафизика, мораль және дін туралы көптеген еңбектер жариялады. Дініне берілген христиан болғандықтан, ол миссионерлік жұмысты қаржылық тұрғыдан қолдады. Аберкромби Оксфорд университетінен медицина ғылымдарының докторы (MD) құрметті дәрежесін алды, Абердиндегі Маришал колледжі мен университетінің ректоры болып сайланды және Шотландиядағы корольдің жеке дәрігері болып тағайындалды.
John Abercrombie (10 October 1780 – 14 November 1844) was a Scottish physician, author, philosopher and philanthropist. His Edinburgh practice became one of the most successful medical practices in Scotland. The Chambers Biographical Dictionary says of him that after James Gregory's death, he was "recognized as the first consulting physician in Scotland". As surgeon to The Royal Public Dispensary and the New Town Dispensary he provided free medical care for the poor of the town and taught medical students and apprentices. He published extensively on medical topics and latterly on metaphysics morality and religion. A devout Christian, he gave financial support to missionary work. Abercrombie was awarded the honorary degree of MD from the University of Oxford, was elected Rector of Marischal College and University, Aberdeen and appointed Physician to the King in Scotland.
Ерте өмір
Ол Абердин қаласында туды, дін қызметкері Джордж Аберкромбидің (1713-1790) үлкен ұлы, ол Абердиннің Шығыс шіркеуінің пасторы болған, және оның екінші әйелі Барбара Морис (1824 жылы қайтыс болды). Әкесі оның мінезі мен сенімдеріне терең ықпал етті. Абердин грамматикалық мектебінде білім алғаннан кейін, ол Абердиндегі Маришал колледжінде оқыды, онда 15 жасында өнер магистрі (MA) атағын алды. Содан кейін ол Эдинбург университетінде медицинаны оқып, 1803 жылы медицина докторы (MD) дәрежесін алды.
He was born in Aberdeen the eldest son of Rev George Abercrombie (1713 1790), the minister of East Church, Aberdeen, and his second wife Barbara Morice (d.1824). His father was to have a profound influence on his character and beliefs. After schooling at Aberdeen Grammar School he studied at Marischal College, in Aberdeen, where he graduated Master of Arts (MA) at the age of 15. He went on to study medicine at the University of Edinburgh obtaining his doctorate MD in 1803.
Медициналық мансап
Бітіргеннен кейін ол Лондондағы Сент-Джордж ауруханасында оқуын жалғастырды және Эдинбургке оралғаннан кейін, 8 Николсон көшесінде, Эдинбург ат шабуы мектебінің жанында практикасын ашты. 1832 жылы бұл орын қазіргі Эдинбург корольдік хирургтар колледжінің (RCSEd) Плейфейр ғимаратына айналды. 1804 жылы ол RCSEd мүшесі болды. Оның жалпы практикасы тез танымал болды және 1805 жылы ол жақын жердегі Ричмонд көшесіндегі Корольдік қоғамдық диспансерде хирург қызметін атқарды. 1828 жылы жарық көрген "Ішек-қарын, бауыр және ішкі органдардың аурулары туралы зерттеулер" және нейропатология бойынша алғашқы оқулық саналады. 1833 жылы оған "Әдептік сезімдер философиясы" атты жалғасы жарық көрді. Екі еңбек те жарық көрген кезде кең танымал болды. "Зерттеулер" (1830) ықтималдық, (нақтылықтың көздері) және (куәліктерге қатысты күмәндер) туралы талқылауларына байланысты дәлелдеу құқығы туралы трактаттарда кеңінен сілтеме жасалды. Шотландия шіркеуінің қарттарының бірі болған ол сондай-ақ "Иманды адам: немесе христиандық сенім мен христиандық мінездің үйлесімділігі" (1835) атты еңбегін тегін таратты. Аберкромби 1841 жылы шетелдерге медициналық көмек жіберу үшін Эдинбург қауымдастығының негізін қалаушысы болды, ол Эдинбург медициналық миссионерлік қоғамына айналды және оның жұмысына қаржылық қолдау көрсетті.
After graduating he went for further study at St George's Hospital in London and, returning to Edinburgh, set up in practice at 8 Nicolson Street, next to the Edinburgh Riding School, which in 1832 was to become the site of the Playfair building of the present Royal College of Surgeons of Edinburgh (RCSEd). In 1804 he became a Fellow of the RCSEd. His general practice rapidly became popular and in 1805 he became surgeon to the Royal. Public Dispensary in nearby Richmond Street. regarded as the first textbook in neuropathology, and Researches on the Diseases of the Intestinal Canal, Liver and other Viscera of the Abdomen, both published in 1828. which was followed in 1833 by a sequel, The Philosophy of the Moral Feelings. Both works achieved wide popularity at the time of their publication. The Inquiries (1830) has been widely cited in treatises on the law of evidence, due to its discussion of probability, (the sources of) certainty, and (doubts regarding) testimony. An elder of the Church of Scotland, he also wrote The man of faith: or the harmony of Christian faith and Christian character (1835), which he distributed freely. Abercrombie was a founder member in 1841of the Edinburgh Association for sending Medical Aid for Foreign Countries, which became the Edinburgh Medical Missionary Society, and he gave financial support to its work.
Құрметтер мен марапаттар
Ол 1829 жылдан бастап төрт жыл бойы Эдинбург Медико-хирургиялық қоғамының президенті болды. 1831 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оның ұсынушысы Томас Чарльз Хоуп болды және 1835 жылдан 1844 жылға дейін қоғамның вице-президенті қызметін атқарды. Оксфорд университеті оған MD (Oxon) құрметті ғылыми дәрежесін берді. Бұл өте сирек кездесетін құрметтің белгісі болды, себебі соңғы 50 жылда осы марапатты тек Эдвард Дженнер ғана алған. Ол Абердиндегі Маришал колледжі мен университетінің лорд-ректоры болып сайланды. Ол француз Ұлттық медицина академиясының мүшесі болды. 1831 жылы әріптесі Джеймс Кроуфорд Грегориді емдеу кезінде ол тифке шалдығып, одан жазылып шықты. 1841 жылы ол денесінің бір бөлігі сал болып қалды, бірақ бәрібір медициналық практикасына орала алды. Ол 1844 жылдың 14 қарашасында үйінің алдында, 19 Йорк-плейс, Эдинбургте күймесіне кіргенде кенеттен қайтыс болды. Ол Принц-стрит бақтарының қақпасына жақын орналасқан Сент-Кутбертс шіркеуінің шығыс қабырғасына жерленген. Оның қайтысынан кейін, оның қыздары шамамен 1000 томдық Аберкромби кітапханасын Эдинбург Корольдік хирургтар колледжіне сыйға берді.
He was President of the Edinburgh Medico Chirurgical Society for four years from 1829. In 1831 he was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh, his proposer being Thomas Charles Hope, and served as Vice President of the Society from 1835 to 1844. The University of Oxford awarded him the honorary degree of MD (Oxon). This was a rare honour as the only other recipient in the previous 50 years was Edward Jenner. He was elected Lord Rector of Marischal College and University, Aberdeen. He became a member of the French Académie Nationale de Médecine. In 1831, while treating his colleague James Crawford Gregory, he contracted and recovered from typhus. In 1841, he was partially paralysed, but was nevertheless able to return to his medical practice. He died suddenly while entering his carriage at the front of his home, 19 York Place, Edinburgh, 14 November 1844. He is buried against the east wall of St Cuthberts Churchyard adjacent to the gateway into Princes Street Gardens. Upon his death, his daughters donated his Abercrombie's library of circa 1000 volumes to the Royal College of Surgeons of Edinburgh.
Өнерге деген құрметі
Джон Стилдің Аберкромбиден жасаған бюсті Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінде сақталады. Бенджамин Уолш салған 1819 жылғы портрет RCSEd-де ілінген.
A bust of Abercrombie by John Steell is held at the Royal College of Physicians of Edinburgh. A portrait by Benjamin Walsh, painted in 1819, hangs in the RCSEd.