Кіріспе
Манчестердің музыкалық өмірі 1960-шы жылдары Hollies, Bee Gees және Herman's Hermits сияқты сәтті топтарды дүниеге әкелді. Панк-рок дәуірінен кейін Манчестерде Joy Division, New Order, The Smiths және Simply Red топтары танымал болды. 1980-ші жылдардың соңында экстазиге негізделген клубтық би кешінің өркендеуі Madchester қозғалысының қалыптасуына ықпал етті, оған Stone Roses, Inspiral Carpets және Happy Mondays сияқты топтар қатысты. 1990-шы жылдары Манчестерде бритпоп топтарының, әсіресе Oasis-тің танымалдылығы артты.
1960 және 1970 жылдардың басындағы поп-топтар
Манчестер мен оның айналасында 1976 жылға дейін әсерлі музыкалық өркендеу болды, 1960-шы жылдардағы топтардың ішінде Hollies, Bee Gees, Herman's Hermits, Wayne Fontana and The Mindbenders және Freddie and the Dreamers болды. Барклей Джеймс Харвест 1966 жылы жақын маңдағы Олдхэмде, ал 10cc 1970-ші жылдардың басында Стокпортта құрылды. Top of the Pops бағдарламасын да BBC сол кезде қалада жазды. Манчестерлік топтар Фредди және Dreamers, Уэйн Фонтана және The Mindbenders, Herman's Hermits 1965 жылдың сәуір айының ортасы – мамыр айында американдық Billboard чарттарында бірінен соң бірі көшбасшы болды. 1965 жылы үш топ та бір апта бойы АҚШ Billboard топ-100-інде 1, 2 және 3 орындарды иеленді. Hollies тобының Грэм Нэш Калифорнияға көшіп, сол жерде қарқынды дамып келе жатқан музыкалық өркендеудің бір бөлігіне айналды. 10cc тобының Грэм Гулдман мен The Mindbenders тобының Эрик Стюарт (Стокпортта Strawberry Studios, Ұлыбританияның Лондоннан тыс алғашқы әлемдік деңгейдегі студиясын салған) және Herman's Hermits тобының Кит Хопвудты қоспағанда, оның Pluto Studios Strawberry-мен бір ғимараттан басталып, 1977–1987 жылдар аралығында Манчестердің орталығында орналасқан. Сәттілікке жеткен жергілікті музыканттардың Манчестерге қайта инвестициялауы аз болды. Филомена Линот (1930–2019), Thin Lizzy тобының фронтмені Фил Линоттің ирланд анасы, 1966 жылдан 1980 жылға дейін Уэлли-Рейндждегі Клифтон Гранж қонақ үйін (Веллингтон жолы мен Алнесс жолының бұрышында) басқарды. Фил Линот Манчестерге келгенде онымен бірге тұрып, қонақ үйге жиі келетін түрлі-түсті "шоубизнес" клиенттерінен шабыт алды. 42 адамнан аз аудиторияда Манчестердің болашақ музыкалық өркендеуінің бірнеше негізгі мүшелері болды: Тони Уилсон (Granada Television жүргізушісі және Factory Records-тың негізін қалаушысы), Питер Хук, Бернард Самнер (Joy Division және New Order), Моррисси (кейін Джонни Маррмен бірге Smiths тобын құрды), продюсер Мартин Ханнетт, Марк Э. Смит (The Fall), Пол Морли (кейін ықпалды музыка журналисі болды) және Мик Хакналл (Simply Red). Тағы бір маңызды оқиға – 1977 жылдың басында Buzzcocks тобының Spiral Scratch EP-сінің шығарылуы – алғашқы тәуелсіз панк жазбасы. Buzzcocks шығарғаннан кейін, продюсер Мартин Ханнетт, Тош Райан және Лоуренс Бидлді қамтитын Манчестердегі Music Force музыкалық ұжымының ескі қозғаушылары мен шайқаушылары Rabid Records деп аталатын жергілікті лейбл құрды және Slaughter & the Dogs сияқты жергілікті топтардың синглдерін шығара бастады (Роб Гретон кейіннен Joy Division және New Order тобын басқарды, олардың роуди / тур менеджері болды – барлық Уайтеншвей жігіттері), Джон Купер Кларк және Эд Бангер & the Nosebleeds (олардың құрамында Вини Рейли болды) және олар EMI рекордтарына Jilted John-ның "Jilted John" әнін лицензиялады. Бұл рекордтық компанияның уақыты Тони Уилсонның американдық және британдық панк және жаңа толқын топтарының ең жақсыларын өзінің танымал кешкі Granada Television бағдарламасында көпшілікке таныстырғанмен сәйкес келді. Бұл Манчестерде "Sex Pistols" тобының "Thames" телеарнасында Билл Грандимен пайда болғанға дейін теледидар арқылы көрсетілгенін білдірді (әрине, тағы бір манкуниан). Басқа ірі қалалардан айырмашылығы, Манчестерде The Electric Circus-те екі рет The Sex Pistols Anarchy Tour өтті; және осы концерттер кішкентай Lesser Free Trade Hall концерттерінен гөрі, Манчестердің әртүрлі музыканттары үшін от жағып, оларға британдық панкті анықтаған өзіңіз жасаңыз философиясын берді. "So It Goes" Granada TV телеарнасында аяқталған кезде Тони Уилсон жергілікті музыкалық өркендеуге қатысып қалуды қалады, сондықтан ол өзінің достарымен (жақын арада бизнес серіктестері) Алан Эразм және Алан Уайзбен бірге Хулмдегі ескі Рассел клубында "The Factory" деп аталатын кешкі іс-шараны бастады. Deeply Vale Festivals (1976–1979), Манчестерден солтүстікке қарай Рочдейл мен Бьюридің арасында, Durutti Column, Fast Cars, The Fall және The Drones сияқты панк-топтарды таныстырған елдің алғашқы тегін фестивалі болды. Фестивальді Тони Уилсон досы және ұйымдастырушысы Крис Хьюитке көмек ретінде ұйымдастырды. Уилсон Rabid Records және оның құрылуына үлкен қызығушылық танытты. Rabid туралы Granada TV-ге арналған зерттеулер жүргізгеннен кейін, ол Алан Эразм және Joy Division менеджері Роб Греттонмен бірге (Ideal for Living EP-ді Rabid таратты) Rabid Records-тің өз нұсқасын жасауға шешім қабылдады, бірақ синглдерді шығарып, содан кейін альбом келісімдерін ірі лейблдерге лицензиялаудың орнына (Slaughter & the Dogs дебюті Decca-да пайда болды, Джон Купер Кларк CBS-ке лицензияланды, ал Jilted John EMI-ге берілді), олар альбомдарға назар аударды. Factory sampler EP-ден кейінгі алғашқы альбом (оның ішінде Joy Division, Cabaret Voltaire және Od) Joy Division-ның Unknown Pleasures альбомы болды, ол Стокпорттағы Strawberry Studios-та жазылған.
Factory Records және пост-панк кезеңі
Өнеркәсіптік революцияны үлгі етіп алып, Factory Records Манчестердің дәстүрлерін пайдаланды, бірден өнеркәсіптік солтүстіктің және Энди Уорхолдың жарқыраған поп-арт әлемінің көріне бермейтін суреттерін шақырып алды. A Certain Ratio және Durutti Column бірлескен лейбл топтары әрқайсысы өз үнін жасады, бірақ Factory-дің Joy Division тобы ең танымал болды. Панк музыкасының ашқан есігінен өткен басқа топтарға Майк Суини жетекшілік еткен Salford Jets және Крис Сиви (Frank Sidebottom) жетекшілік еткен Freshies кірді. Мембраналардың ерекше пост-панк стилі де болды. Сонымен қатар, Joy Division-ның осы пост-панк стилі рок, поп және би музыкасын біріктіріп, көптеген сынға ие болды және миллиондаған пластинка сатылды. 1980-ші жылдардың ең танымал Манчестер тобы Моррисси мен Марр жетекшілік еткен The Smiths болды. "Rusholme Ruffians" және "Suffer Little Children" сияқты әндерімен Моррисси Манчестер туралы тікелей ән айтты.
At the same time, and out of the same post punk of Joy Division combining rock, pop, and dance music to earn much critical acclaim while selling millions of records. The group that would ultimately become the definitive Manchester group of the 1980s was the Smiths, led by Morrissey and Marr. With songs like "Rusholme Ruffians" and "Suffer Little Children", Morrissey sang explicitly about Manchester.
Мадчестер
1980 жылдардың соңына қарай, экстази есірткісінің ықпалымен Манчестерге жаңа күш келді. Factory Records империясының бір бөлігі болған The Haçienda түнгі клубының төңірегінде жаңа музыкалық орта қалыптасты, ол Madchester деп аталып кетті. Оның басты өкілдері Happy Mondays, Inspiral Carpets, Northside және Stone Roses болды, сондай-ақ Hacienda-ның бұрыннан танымал иелері New Order мен Cheshire тобы Charlatans та осы ортаның дамуына үлкен үлес қосты. Осы кезеңдегі Манчестер музыкалық өмірі Майкл Винтерботтомның 2002 жылғы "24 Hour Party People" фильмінде, ал Joy Division тобының Ян Кертистің өмірі 2007 жылғы "Control" фильмінде көркем бейнеленді.
1990 жылдар және одан кейінгі жылдар
Мадчестер кезеңінен кейін Манчестер музыкасы өзінің провинциялық қуатының көп бөлігін жоғалтты, бірақ көптеген сәтті және қызықты топтар әлі де пайда болды. Моррисси, New Order, The Fall, James және The Verve әлі де сыншылардың жоғары бағасын алуда, ал Oasis ең танымал болып қала береді, олар 2005 және 2006 жылдың басындағы Don't Believe the Truth турнесінде бүкіл әлем бойынша 1,7 миллионнан астам көрерменге өнер көрсетті. 2010 жылы PRS for Music ұйымы Манчестерді жан басына шаққанда Ұлыбританияның жетінші "ең музыкалық" қаласы деп атады, бұл кейбір адамдарды қызықтырды.
ХХІ ғасырдың басындағы орындар
Манчестердегі ең ірі танымал музыка орны – Манчестер Арена, ол жиырма мыңнан астам орынға ие. Бұл Еуропадағы ең үлкен ареналардың бірі (ең үлкені – Париж Ла Дефенс Аренасы, онда қырық мың орын бар), сондай-ақ, спорттық маусымнан тыс кезеңде Этихад стадионы мен Олд Траффордтың крикет алаңы да үлкен, ашық ауадағы концерттерге арналған кеңайтылған алаңдарды ұсынады. Басқа да маңызды орындарға Манчестер Аполло, Манчестер Централь (бұрынғы және бейресми түрде GMEX деп аталатын) және Манчестер Академиясы жатады. Әртүрлі жанрдағы, келісімшартты және келісімшартсыз әртістердің өнер көрсетуі үшін 30-дан астам кішкентай орын бар, бұл Манчестердегі музыкалық өмірдің әрдайым жанды және қызықты болып қала беруін қамтамасыз етеді. Манчестер сонымен қатар елдегі ең ірі электрондық музыка орындарының бірі – Виктория Уэрхаусын да қамтиды. Виктория Уэрхаус Хардвелл және Стив Аоки сияқты әртістерге сахна болған, сондай-ақ 2014 жылы BBC 6 Music фестивалі мен 2013 жылы Warehouse Project-ті қабылдаған. Қаланың мәдени және музыкалық орталығы саналатын Солтүстік тоқсан аймағында Band on the Wall, Roadhouse және The Night and Day Cafe сияқты осы орындардың ең танымалдары орналасқан. Қаланың әртүрлі пабтары мен клубтарында тағы да көптеген орындар бар. 2018 жылы Манчестер Ұлыбританияның рок және инди музыкасының астанасы деп жарияланды, бұл қаланың шағын және орташа көлемді орындарында өткізілетін концерттердің көптігіне байланысты болды. Зерттеулер көрсеткендей, Манчестер Академиясы 2015 жылдан бері жаңадан бастап, Манчестердегі ең көп рок және инди шараларын өткізді және Ұлыбританияда 5-ші орынды иеленді.
Эфирлік ақпарат құралдары
Granada TV, BBC Oxford Road және Key 103 – барлығы Манчестердегі музыкалық өнердің әртүрлі салаларын қолдау және дамытуда маңызды рөл атқарды. Терри Кристиан 1988/89 жылдары Key 103 арнасындағы апта күндізгі кештерде Stone Roses, Happy Mondays, James, Inspiral Carpets, Yargo және тағы да көптеген топтарды жақтап, жергілікті Манчестер сахнасын Үлкен Манчестерде кең танымал етті. Қазір аймақ өзінің жергілікті радио бағдарламаларымен, әсіресе BBC Radio GMR арнасындағы тұрақты апталық эфирлер арқылы жақсы қамтамасыз етілген. Лондондық коммерциялық Xfm Manchester станциясы да Манчестерде бекініп, халыққа тек инди музыкасын ұсынып, жергілікті жаңа таланттарға тұрақты және тиімді қолдау көрсетуде.