Кіріспе
Түркияның интернет елдік кодтық жоғарғы деңгейлі домені – tr. tr – Түркияның интернет елдік кодтық жоғарғы деңгейлі домені (ccTLD). Ол trABİS (Түркияның ақпарат және коммуникациялық технологиялар басқармасы) арқылы басқарылады және ИКТ органының Компьютерлік орталық DNS тобы басқаруын жүзеге асырады. Бұл доменді бұрын NIC.tr басқарды, ал 2022 жылдың қыркүйегіне дейін – Түркияның Интернет қоғамы (ISOC-тің жергілікті бөлімшесі).
tr is the Internet country code top level domain (ccTLD) for Turkey. It is administered by trABİS (under the Information and Communication Technologies Authority of Turkey) and managed by the Computer Center DNS Group of the ICT Authority. The domain was formerly administered by NIC. tr and managed by the Turkey Internet Society (the local chapter of ISOC) until September 2022.
Статистика
2017 жылдың наурыз айына қарай, барлық .tr домендерінің шамамен 15,53% қорғалған HTTPS протоколы арқылы қызмет көрсетілді, ал Let's Encrypt Authority X3 ең көп қолданылатын SSL сертификаты болды. Microsoft IIS ең танымал веб-сервер болып табылады, ол .tr домендерінің 35,31% -ын қамтамасыз етеді, одан кейін Apache барлық .tr домендерінің 35,14% -ын қамтамасыз етеді. Бұл мәліметтер 2022 жылдың 14 қыркүйегіне дейінгі кезеңді қамтиды.
.ct.tr және .nc.tr
. ct. tr және nc. tr – Солтүстік Кипрдің екінші деңгейлі домендік атаулары. Солтүстік Кипр мойындалмаған мемлекет болғандықтан, оның жоғарғы деңгейлі домені жоқ және Түркияның жоғарғы деңгейлі доменінің атауы tr-ді пайдаланады. Домендік атаулардың болашақта кеңеюіне қажетті инфрақұрылым құрылды, ол қазіргі кезде тек бірнеше Түрік Кипр мемлекеттік мекемелерінің веб-сайттарын хостингтейді. ct. tr 33 веб-сайтты хостингтейді, ал nc. tr екі веб-сайттан басқа қолданылмайды, олардың бірі – Республика Ассамблеясының ct. tr нұсқасының көшірмесі. Оның екі нұсқасы бар: біреуінде https бар, ол мерзімі өткен, екіншісінде https жоқ, ол ct. tr нұсқасынан жылдам. Екінші веб-сайт – Республика Ассамблеясының іздеу функциясы.
Үшінші деңгей
TR доменінде бірнеше үшінші деңгейлі домен бар:
gov. tr (Түркия Үкіметі мен мемлекеттік мекемелер/ұйымдар үшін резервтелген)
mil. tr (Түрік Қарулы Күштері үшін резервтелген; 2010 жылы қолданыстан шығарылып, tsk. tr-мен алмастырылды)
tsk. tr (Түрік Қарулы Күштері үшін резервтелген; 2010 жылдан бері қолданылады)
k12. tr (Ұлттық білім беру министрлігі бекіткен мектептер үшін резервтелген)
edu. tr (Жоғары білім беру кеңесі бекіткен жоғары оқу орындары үшін резервтелген)
av. tr (жеке заңгерлерге, заң фирмаларына және адвокаттық серіктестіктерге арналған)
dr. tr (дәрігерлерге, медициналық серіктестіктерге, ауруханаларға және денсаулық сақтау қызметтеріне арналған)
bel. tr (облыстық, аудандық және қалалық муниципалдық ұйымдар мен үкіметтер үшін резервтелген)
pol. tr (Қауіпсіздік Жалпы Бас Дирекциясы мен полиция үшін резервтелген)
kep. tr (Ақпарат және коммуникациялық технологиялар органынан рұқсат алған электрондық пошта қызметтері провайдерлері (КЕПХС) үшін резервтелген)
com. tr (коммерциялық ұйымдарға арналған)
net. tr (желі операторлары/провайдерлері, сондай-ақ интернетке байланысты қолжетімділік қызметтері, мысалы, порталдар, электрондық пошта және т.б. үшін резервтелген)
org. tr (қоғамдық қайырымдылық ұйымдары, мысалы, қорлар, қауымдастықтар және үкіметтік емес ұйымдар үшін резервтелген)
info. tr (ақпараттық веб-сайттарға арналған)
bbs. tr (BBS қызметтерін ұсынатын ұйымдар үшін резервтелген)
nom. tr (жеке/персоналды пайдалану үшін резервтелген)
tv. tr (телевизия индустриясындағы ұйымдар үшін резервтелген)
biz. tr (коммерциялық ұйымдарға арналған)
tel. tr (түрік телефон нөмірлерімен байланысты пайдалану үшін резервтелген)
gen. tr (жалпы пайдалану)
web. tr (жалпы пайдалану)
name. tr (жеке/персоналды пайдалану үшін резервтелген)
mil. tr (reserved for the Turkish Armed Forces; retired in 2010 and replaced by tsk. tr)
tsk. tr (reserved for the Turkish Armed Forces; used since 2010)
k12. tr (reserved for schools approved by the Ministry of National Education)
edu. tr (reserved for higher education institutions approved by the Council of Higher Education)
av. tr (reserved for freelance lawyers, law firms and attorney partnerships)
dr. tr (reserved for medical doctors, medical partnerships, hospitals, and healthcare services)
bel. tr (reserved for provincial, district, and town municipal organizations and governments)
pol. tr (reserved for the General Directorate of Security and police)
kep. tr (reserved for Registered Electronic Mail Service Providers [KEPHS] authorized by the Information and Communication Technologies Authority)
com. tr (intended for commercial entities)
net. tr (reserved for network operators/providers, as well as internet related access services such as portals, e mail, etc.) org. tr (reserved for nonprofit entities such as foundations, associations, and non governmental organizations)
info. tr (intended for informational websites)
bbs. tr (reserved for entities providing BBS services)
nom. tr (reserved for individual/personal use)
tv. tr (reserved for entities in the television industry)
biz. tr (intended for commercial entities)
tel. tr (reserved for use in connection with Turkish telephone numbers)
gen. tr (general use)
web. tr (general use)
name. tr (reserved for individual/personal use)