Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэчел (немісше: Siebendörfer; венгрше: Négyfalu, 1950-2001 жылдары Сечелеварош) – Румынияның Брашов округінде, Трансильванияның оңтүстік-шығысындағы Бурзенланд аймағында орналасқан қала. 2021 жылы халық саны 30 920 адамды құрады. Қала Брашов қаласына іргелес орналасқан, оның қалалық орталығы Брашов қаласының орталық бөлігінен шалқары орналасқан.
Săcele (; German: Siebendörfer; Hungarian: Négyfalu, between 1950 and 2001 Szecseleváros) is a city in Brașov County, Romania, in the Burzenland area of southeastern Transylvania, with a population of 30,920 inhabitants in 2021. It is adjacent to the city of Brașov, its city centre being situated away from downtown Brașov.
Тарих
1950 жылдан бері қала бұрынғы ауылдардан құралған, олар қазір негізгі аймақтарды құрайды: Бачу (Бачфалу, Батшендорф), Турчеш (Түркеш, Түркешдорф), Чернату (Цернататфалу, Зерндорф) және Сатулун (Хоссуфалу, Лангендорф). 11 ғасырдың екінші жартысынан бастап бұл ауылдар “septem villae valacheles” (жеті влах ауылы) деп аталып келді. Сэчеле туралы алғашқы ресми жазба 1366 жылғы 16 мамырда Венгрия королі Людовик I Анжу шығарған жарлықта кездеседі, онда ол Тимиш және Олт өзендері арасындағы аймақты өзіне сенген досы – граф Станиславқа сыйлайды. Кейін ол Кронштадт (Брашов) саксондарының басқаруына өтті. 13-14 ғасырларда аймаққа маңызды венгр халқы қоныстанды, бұл аймақтың одан әрі дамуына ықпал етті. Орта ғасырларда тағы үш ауыл осы жерге кірді: Тарлунени, Зизин және Карпиниш. Румын тіліндегі “Săcele” атауы алғаш рет Валахия князі Влад Калугеруль (1482–1495) мен Брашов қаласының билеушісі арасындағы хатта айтылған. Румын этимологиясы бойынша “Săcele” сөзі “sătucele” – “кішкентай ауылдар” деген мағынаны білдіреді. Немецше атауы “Siebendörfen” – “жеті ауыл” дегенді білдіреді, ал ол венгр тіліндегі “Hétfalu” немесе “Négyfalu” атауымен жақын. Сондай-ақ, Жеті ауыл туралы да қараңыз. Бұл жерде мокан (Mocani) – жергілікті малшылар тұрған. Олар бірнеше ресми құжатта еске алынып, мыңдаған қойлары болған, ал ауылдар аймақтағы ең байлардың бірі саналған. Көшпенді мал өсіру арқасында олар жергілікті дәстүрлерді көптеген румын жерлеріне таратуға үлес қосты. Олардың әдет-ғұрыптары бүгінге дейін сақталған: “Sîntilie” (Әулие Илия) мерекесі, ұлттық киімдер және т.б. 1989 жылғы Румыния революциясынан кейін қала экономикасын әртараптандырды. Қазіргі Сэчеледе бірнеше шағын жиһаз фабрикалары, ағаш өңдеу заводтары, сондай-ақ ет өнімдерін қаптау мекемелері бар.
The city since 1950 is composed of former villages which now form the main sectors: Baciu (Bácsfalu, Batschendorf), Turcheș (Türkös, Türkeschdorf), Cernatu (Csernátfalu, Zerndorf), and Satulung (Hosszúfalu, Langendorf). After the second half of the 11th century the villages were mentioned as "septem villae valacheles" (seven Vlach villages). The first official mention of Săcele was an act issued on May 16, 1366, by the Hungarian King Ludovic I de Anjou in which he offers the area between the Timiș and Olt rivers to a trusted friend—Count Stanislav. Later it was under the Saxon management of Kronstadt (Brașov). Between the 13th and 14th centuries, an important Hungarian population settled in the region, marking the further development of the area. During the Middle Ages three other villages belonged to the locality: Tărlungeni, Zizin, and Cărpiniș. The Romanian name "Săcele" was first mentioned in a letter between the Wallachian Prince Vlad Călugărul (1482–1495) and the magistrate of Brașov. The Romanian etymology of "Săcele" is from "sătucele" meaning "small villages". The German name was "Siebendörfen" which means "seven villages" and which is close to the Hungarian name "Hétfalu" or "Négyfalu". See also Seven Villages. The inhabitants were the Mocani—local shepherds. They are mentioned in a few official documents and appear to have owned thousands of sheep, the villages being among the wealthiest in the area. They carried the local traditions across many Romanian lands due to the transhumance method of shepherding. Their customs exist to these days: the "Sîntilie" (Saint Elijah) festival, national costumes, etc. After the Romanian Revolution of 1989, the city diversified its economy. In Săcele there are nowadays several small furniture factories, lumber mills, as well as meat packaging facilities.
Климат
Сэчеледе жазғы жылы ылғалды континенттік климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Dfb).
Săcele has a warm summer humid continental climate (Dfb in the Köppen climate classification).
Ғимараттар мен ескерткіштер
Қалада 17 шіркеу бар, олар православие, лютеран, реформат, католик конфессияларына жатады. Бачу православие шіркеуі, Турчеш шіркеуі, Чернату шіркеуі және Сатулунгтағы Успение және Архангелдер шіркеулері тарихи ескерткіштер болып саналады. Сэчеледе Капитолий қасқырының көшірмесі бар.
The city has 17 churches of the following denominations: Orthodox, Lutheran, Reformed, Roman Catholic. The Orthodox Baciu Church, Turcheș Church, Cernatu Church and, in Satulung, the Dormition and Archangels churches are historic monuments. There is a copy of the Capitoline Wolf in Săcele.
Білім
Сэчеледе екі жоғары мектеп бар: Джордж Мороиану атындағы теориялық лицей және Иштван Зажони Раб атындағы теориялық лицей.
Săcele houses two highs schools: the George Moroianu Theoretical High School and the István Zajzoni Rab Theoretical High School.
Спорт
Жергілікті футбол командасы – FC Precizia Săcele, қазіргі уақытта IV лигасында ойнайды. Оның үй стадионы – Stadionul Electro Precizia.
The local football team is FC Precizia Săcele, currently playing in Liga IV. Its home ground is Stadionul Electro Precizia.
Халық саны
2021 жылғы халық санауы бойынша Săcele қаласының халқы 30 920 адамды құрайды. 2011 жылғы халық санауында қалада 30 798 адам тұрды, оның 75,1% румындар, 23% мажарлар, 1,2% цығандар, ал 0,2% немістерді құрады. 2002 жылғы халық санауында 69% румындық православиелік, 15,2% евангелистік-лютерандық, 4,9% римдік-католик, 3,4% реформаторлар және Пентикосталдық, 1,1% "басқа дін" жатады, ал 0,5% унитарийлік болып тіркелді.
According to the 2021 census, Săcele has a population of 30,920. At the 2011 census, the city had a population of 30,798 of which 75.1% were Romanians, 23% Hungarians, 1.2% Roma, and 0.2% Germans. At the 2002 census, 69% were Romanian Orthodox, 15.2% Evangelical Lutheran, 4.9% Roman Catholic, 3.4% each Reformed, and Pentecostal, 1.1% belong to "another religion" and 0.5% Unitarian.