Кіріспе

Жабайы жануарлардың адам жасаған кедергілерді қауіпсізден өтуіне мүмкіндік беретін құрылымдар. Жабайы жануарлар өтетін жерлерге жер асты туннельдері немесе жануарлар туннельдері, виадуктар және эстакадалар немесе жасыл көпірлер (көбінесе ірі немесе топтап жүретін жануарлар үшін); қосмекенділер туннельдері; балық өтетін құрылымдар; шатырлы көпірлер (әсіресе маймылдар мен сорғаштар үшін); туннельдер мен дренаж құбырлары (сарышұнақ, елік, борсық сияқты ұсақ сүтқоректілер үшін); және жасыл төбелер (көбелектер мен құстар үшін) жатады. Жабайы жануарлар өтетін жерлер – ортаны қорғау тәжірибесі, олар орталар арасындағы байланыстарды немесе қайта байланыстарды қамтамасыз етеді, ортаның фрагментациясына қарсы күреседі. Олар сонымен қатар көлік құралдары мен жануарлардың соқтығысуын болдырмауға көмектеседі, бұл жануарларды өлтіруге немесе жарақаттауға, сондай-ақ адамдарға зиян келтіруге және мүліктің зақымдануына әкелуі мүмкін. Осыған ұқсас құрылымдар шаруашылық жануарлары үшін де қолданылуы мүмкін, мысалы, малға арналған өтпе жолдар.

Жолдар мен тіршілік ортасының бөлшектелуі

Тұрғылықты жерлердің бөлшектелуі жолдар, теміржолдар, каналдар, электр желілері және құбырлар сияқты адам жасаған тосқауылдардың жабайы табиғаттың мекенін еніп, бөліп салғанда туындайды. Олардың ішінде жолдар ең кең таралған және ең зиянды әсер етеді. Ғалымдардың есебуынша, АҚШ-тағы жолдар жүйесі елдің жерінің кемінде бір бестен бір бөлігінің экологиясына әсер етеді. Экологтар мен табиғатты қорғаушылар көп жылдар бойы жолдар мен жануарлар дүниесі арасындағы кері байланысты құжаттап, жолдар мен көлік қозғалысы жануарлар популяциясына зиян келтіретін төрт жолды анықтады: 1) тіршілік ету ортасының мөлшері мен сапасын төмендету, 2) жануарлардың көлік құралдарымен соқтығысудан (жолда қырылу) өлім-жітімнің артуы, 3) жолдың ар жағындағы ресурстарға қол жеткізудің қиындауы және 4) жануарлар популяциясын кішірек және осал топтарға бөлу (бөлшектелу). Жануарлардың гендік қоры жеткілікті деңгейде шектелсе, тіршілік ортасының бөлшектелуі түрдің жойылуына немесе жергілікті түрдің жоғалуына әкелуі мүмкін. Алғашқы үш фактор (тіршілік ортасын жоғалту, жолда қырылу және ресурстардан оқшаулану) әртүрлі жануарлар популяцияларына қолжетімді ресурстарды азайту және популяциядағы жекелеген жануарларды тікелей өлтіру арқылы қысым түсіреді. Мысалы, зерттеулер көрсеткендей, жол апаты салауатты популяцияға елеулі қауіп төндірмейді, бірақ кішкентай, азайып бара жатқан немесе қауіпті жағдайдағы популяция үшін құрылыққа толуы мүмкін. Жолдағы өлім-жітім АҚШ-тағы бірқатар маңызды түрлерге, соның ішінде аққұйрықты бұғыға (Odocoileus virginianus), Флорида пантерасына (Puma concolor coryi) және қара аюға (Ursus americanus) айтарлықтай әсер етті. Сонымен қатар, тіршілік ортасының жойылуы тікелей болуы мүмкін, егер жол салу үшін тіршілік ортасы жойылса, немесе жанама болуы мүмкін, егер жолдарға жақын орналасқан тіршілік ортасының сапасы жолдардан шығатын эмиссияларға байланысты (мысалы, шу, жарық, ағынды су, ластану және т.б.) нашарласа. Соңында, азық-түлік, баспана және жұптасу сияқты ресурстарға жету үшін жолдардан өте алмайтын түрлердің өршу және тіршілік ету деңгейі төмендеп, популяцияның өміршеңдігіне қауіп тудырады. Алғашқы үш фактордан басқа, көптеген зерттеулер жолдардың құрылысы мен пайдалануы тіршілік ортасының бөлшектелуіне тікелей себеп болатынын көрсетті. Тағы бір зерттеуде Солтүстік Американың шығысындағы бұрын біріккен орманның жолдармен бөлшектелуі орман құстарының азаюының басты себебі екені және АҚШ-тағы кішкентай сүтқоректілерге, жәндіктерге және бауырымен жорғалаушыларға да елеулі зиян келтіргені анықталды. Еуропадағы көлік құралдарымен құшақты жануарлардың соқтығысуының саны жылына 507 мыңға жетеді деп есептеледі, нәтижесінде 300 адам қаза тауып, 30 мың адам жарақат алады және мүлікке 1 миллиард доллардан астам зиян келтіріледі. Сонымен қатар, АҚШ-та бұғылардың қатысуымен болатын 1,5 миллион жол апаты жыл сайын шамамен 1,1 миллиард долларлық көлік құралдарына зиян келтіреді. Жолдармен байланысты қорғау мәселелері (жабайы табиғаттың өлімі және тіршілік ортасының бөлшектелуі), сондай-ақ жануарлардың көлік құралдарымен соқтығысуынан туындайтын адам және экономикалық шығындар ғалымдарды, инженерлерді және көлік органдарын жолдар мен жануарлар дүниесі арасындағы қақтығысты азайту үшін әртүрлі жеңілдету шараларын қарастыруға итермеледі. Қазіргі таңда қолжетімді нұсқалардың ішінде жануарлардың жол арқылы өтуі деп аталатын құрылымдар тіршілік ортасының бөлшектелуін және жолдардың салдарынан жануарлардың көлік құралдарымен соқтығысуын азайтуда ең табысты болып табылады. Жануарлардың жол арқылы өтуі – жолдардың астындағы немесе үстіндегі құрылымдық өткелдер, жануарлардың жолдардың үстінен қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету үшін арналған. Жануарлардың жол арқылы өтуі – су асты өткелдерін, көпірлерді, экодукттерді, жасыл көпірлерді, қосмекенділер/кішкентай сүтқоректілер туннельдерін және жануарлардың жол арқылы өтуіне арналған құрылымдарды қамтитын жалпы термин. Бұл құрылымдардың барлығы жануарлардың жолдардың үстінен және астынан қауіпсіз өтуі үшін жартылай табиғи дәліздерді қамтамасыз етуге арналған, осылайша олар өздерінің және жүргізушілердің қауіпсіздігіне қауіп тудырмайды.

Тарих

Балық сатылары туралы жазбалар 17 ғасырдағы Францияға дейін жетеді, онда тік арналардағы кедергілерді айналып өту үшін тармақтардан жасалған сатылар қолданылған. 1837 жылы Канаданың Нью-Брансуик провинциясының Батерст қаласынан Ричард Макфарлан бөгетті айналып өтуге арналған балық жолын патенттеді, ол сумен жұмыс істейтін ағаш өңдеу зауытында орналасқан. 1880 жылы АҚШ-тың Род-Айленд штатында Паутухест шарлауығындағы бөгетке алғашқы балық сатысы салынды. Өнеркәсіптік дәуір дамыған сайын, бөгеттер және өзендердегі басқа да кедергілер үлкеніп, көбейді, нәтижесінде тиімді балық өткізу қажеттілігі туды. Алғашқы құрлық үстіндегі жабайы жануарлардың өту жолдары 1950 жылдары Францияда салынды. Нидерланды, Швейцария, Германия және Франция сияқты Еуропа елдері ондаған жылдар бойы жабайы табиғат пен жолдар арасындағы қақтығысты азайту үшін әртүрлі өткелдерді пайдаланып келеді және жабайы табиғатты – қосмекенділер, борсықтар, еңкейгіштер, жәндіктер және басқа да ұсақ сүтқоректілерді қорғау және қалпына келтіру үшін әртүрлі көпірлер мен жер асты жолдары қолданылады. Нидерландыдағы Natuurbrug Zanderij Crailoo ең ұзын "экодукт" көпірі болып табылады, ол тас жол, теміржол және гольф алаңын кесіп өтеді. Жабайы жануарлардың өту жолдары Канада мен АҚШ-та кеңінен таралды. Альберта штатындағы Банф ұлттық паркінде өсімдіктермен жасылдандырылған көпірлер аюлар, моос, бұлан, қасқырлар, еліктер және басқа да көптеген түрлер үшін Трансканада тас жолынан қауіпсіз өтуге мүмкіндік береді. Банфтегі 24 жабайы жануарлардың өту жолы 1978 жылы жолдарды жақсарту жобасы аясында салынды.

Шығындар мен пайда

Жабайы жануарлардың көшіп-қону жолдары мен деліздерін кеңейту үшін жолдардың үстінен және астынан өтетін жануарларға арналған өткелдерді салудың пайдасы, құрылыс және күтімге кеткен шығындардан артық екені көрінеді. Бір зерттеу бойынша, жол жобасына жануарларға арналған өткелдерді қосу жобаның жалпы құнына 7-8% арттырады. Теориялық тұрғыдан алғанда, жануарларға арналған өткелдерді салу және күтіп ұстауға байланысты қаржылық шығындар, жануарлар популяциясын қорғаудың, көлік құралдарына келтірілген мүліктік зиянды азайтудың және жануарлардың салдарынан болатын апаттарды азайту арқылы жүргізушілер мен жолаушылардың өмірін сақтаудың пайдасына қарағанда аз. Вирджиния штатының Көлік департаменті үшін жасалған зерттеуде, жануарларға арналған жер асты өткелдері, мүліктік зиянды ескеретін болсақ, жылына 2,6-дан 9,2 еленге дейін көлік апаттарын болдырмаған жағдайда тиімді болады. Зерттеу жүргізілген жылы шамамен 300 елен жер асты өткелдері арқылы өтті.

Тиімділігі

Жабайы жануарлардың тіршілік ету ортасын байланыстыру (тірі көші-қон жолдарын қамтамасыз ету арқылы) және жануарлар мен көліктердің соқтығысуын азайту мақсатында жабайы жануарларға арналған дәліздердің тиімділігін анықтау үшін бірнеше зерттеу жүргізілді. Осы құрылымдардың тиімділігі орналасқан жеріне, құрылысына, түрлеріне, мекендеу ортасына және т.б. байланысты әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олар көптеген түрлерге түрлі аймақтарда пайда келтірді.

Банф ұлттық паркі

Банф ұлттық паркі жануарлардың қозғалысын зерттеу үшін ең жақсы мүмкіндіктердің бірін ұсынады, себебі паркте түрлердің алуан түрлілігі бар және оны Трансканада тас жолы (ТКЖ), ірі көлік артериясы екіге бөліп өтеді. Төрт қатарлы ТКЖ-ның әсерін азайту үшін 24 жануарлар өтетін жер (22 жер асты және екі жер үсті жол) салынды, осы арқылы ортаның байланыстылығы қамтамасыз етілді және жүргізушілердің қауіпсіздігі қорғалды. 1996 жылы Parks Canada университет зерттеушілерімен өтетін жерлердің тиімділігін бағалау бойынша келісімшарт жасады. Кейіннен жарияланған бірнеше зерттемелер түрлі түрлерге және жануарлардың жалпы өліміне (қараңыз , , және) осы өтетін жерлердің әсерін талдады. Соңғы 25 жыл ішінде өтетін жерлерді әртүрлі әдістермен бақылап, ғалымдар 10 ірі сүтқоректі түрінің (бұғы, элк, қара аю, гризли, тау қасқыры, қасқыр, бұлан және қойылған) Банфтегі 24 өтетін жерді 2007 жылдың қаңтарына дейін барлығы 84 000 рет пайдаланғанын хабарлады. Зерттеулер сонымен қатар жануарлардың осы құрылымдарға бейімделуіне уақыт қажет екенін, яғни «үйрену қисығы» бар екенін анықтады. Мысалы, гризли аюларының өтетін жерлерді пайдалануы 1996 жылы жетіден 2006 жылы 100-ден астамға дейін өсті, бірақ осы кезеңде құрылымдарды пайдаланатын жеке аюлардың саны екіден төртке дейін тұрақты болды (Parks Canada, жарияланбаған деректер). Ұқсас байқаулар қасқырлар үшін де жасалды, өтетін жерлерді пайдалану сол 10 жыл ішінде екіден шамамен 140-қа дейін өсті. Алайда, бұл жағдайда өтетін жерлерді пайдаланатын қасқырлардың саны екіден 20-ға дейін күрт өсті. зерттеушілер жануарлар өтетін жерлерді және қоршауларды пайдалану ТКЖ-да ірі тұяқты жануарлардың жол апатынан болатын өлімін 80 пайыздан астамға төмендеткенін хабарлады. Соңғы талдаулар хищниктерге қатысты оң нәтижелерді көрсетпеді, аюлардың өлімі орташа есеппен 116 пайызға өсті, бұл жолдағы қозғалыстың екі есеге өсуімен тікелей байланысты болды, бұл қоршаудың аюлардың өлімін азайтуға ешқандай әсері жоқ екенін анық көрсетеді (Hallstrom, Clevenger, Maher және Whittington, дайындалып жатыр). Банфтегі өтетін жерлерді зерттеу жануарлардың қозғалысы үшін арналған өтетін жерлердің тиімділігі түрге байланысты әртүрлі болуын көрсетті. Қазіргі уақытта Parks Canada Лейк-Луиз ауылының жанында жүргізушілердің қауіпсіздігін арттыру үшін ТКЖ-да 17 қосымша өтетін жерлерді салуды жоспарлап отыр. Аюлардың өлімін азайтуда стандартты қоршаудың тиімсіздігі қоршау үшін аюларды тиімді қорғау үшін «Т» тәрізді қақпақтар» сияқты қосымша шаралар қажет болуы мүмкін екенін көрсетеді (Hallstrom, Clevenger, Maher және Whittington, дайындалып жатыр).

Флоридадағы Кольер және Ли округтері

Флорида штатының Кольер және Ли округтеріндегі 75-ші тас жолының 40 мильдік бөлігінде 24 жабайы жануарлар өткелі (автожол астыңғы өткелдер) және 12 көпірлер салынды. Бұл өткелдер АҚШ-тың оңтүстік-шығысында кездесетін, құрып кету қаупі төнген Флорида пантерасын – құмардың бір түрін қорғау үшін арнайы жасалған. Ғалымдардың бағалауынша, жабайы табиғатта Флорида пантераларының саны 80–100-ге жетеді, бұл оларды Солтүстік Америкадағы ең сирек кездесетін ірі сүтқоректілердің біріне айналдырады. Флорида пантерасы көлік құралдарымен соқтығысу қаупіне ерекше ұшырайды, осының салдарынан 2006 жылы 11 пантера, ал 2007 жылы 14 пантера қаза тапты. Флоридадағы Балық және жануарларды қорғау комиссиясы (FWC) Флорида пантерасын қорғау мақсатында бірқатар шаралар қолданды, ал жануарлар өткелдері мен қоршаулардың үйлесімі ең тиімді деп танылды. 2007 жылға дейін үздіксіз қоршаулармен және жануарлар өткелдерімен жабдықталған аймақтарда пантералардың бірі де қаза болған жоқ, ал FWC болашақта тағы көп өткелдер салуды жоспарлап отыр. I-75 тас жолындағы астыңғы өткелдер бобкаттарға, елендерге және еңшөктерге де пайда келтірді, өйткені олар тас жолында жануарлардың көлік құралдарымен соқтығысуын айтарлықтай азайтты.

Оңтүстік Калифорния

Сонымен қатар, Калифорнияның оңтүстігіндегі бірнеше аймақтарда биологиялық әртүрлілікті қорғау үшін жануарлардың өтетін жерлері маңызды рөл атқарып келеді. Сан-Бернардино округінде биологтар 58-ші мемлекеттік тас жол бойында қауіп төндіретін шөл далалық торналар пайдаланатын жер асты өткелдерін (кульверттерді) толықтыру үшін қоршаулар орнатты. Қоршаулар енгізілгеннен кейінгі алғашқы төрт жылда тас жолдағы торналардың өлімі 93%-ға төмендеді, бұл тіпті қарапайым жануарлар өтетін жерлердің (осы жағдайда дауылдық су ағызу құбырлары) жолдың өткізгіштігін арттыра алатынын және осал түрлерді қорғай алатынын көрсетті. Orange, Riverside және Los Angeles округтеріндегі жер асты өткелдерін зерттеулер нәтижесінде, бұл жерлерді қасқырлар, койоттар, сұр түлкілер, еліктер және ұзын құйрықты мысықтар сияқты түрлі жануарлар жиі пайдаланатыны анықталды. Бұл нәтижелер аймақтың Puente Hills және Chino Hills байланыстарындағы жануарларды қорғау жұмысына өте маңызды, өйткені жол құрылысы осы аймақтарды үнемі бөліп келеді. Лос-Анджелес округінің жануарлар үшін арнайы салынған алғашқы жер асты өткелі Harbor Boulevard көшесінде орналасқан. Ол Лос-Анджелес округі, Калифорния мемлекеттік парктері және Puente Hills мекенін қорғау басқармасының бірлескен жобасы болып табылады. Агура Хиллс қаласындағы Wallis Annenberg жабайы табиғат өткелі, сондай-ақ Liberty Canyon жабайы табиғат өткелі деп те аталады, 2024 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін АҚШ-тағы ең ірі эстакадалардың біріне айналады.

Экодукттер, Нидерланды

Нидерландыда құрып кету қаупі төнген еуропалық барс, сондай-ақ жабайы шошқа, қызыл бұғы және қара бұғы популяцияларын қорғау үшін пайдаланылған 66-дан астам жабайы жануарлар өтетін жерлер (өткестер мен экодукттар) бар. 2012 жылы Солтүстік-Батыс Еуропадағы ең үлкен жазық далалық табиғи аймақ – орман, дала және жылжымалы құмдардан тұратын Велуведе орташа есеппен 9 кең экодукт бар, олар Велувені кесіп өтетін тас жолдар арқылы жабайы жануарларды тасымалдау үшін қолданылады. Велуведегі алғашқы екі экодукт 1988 жылы A50 тас жолы салынып жатқанда салынған. Велуведегі қалған экодукттардың бесеуі қолданыстағы тас жолдар арқылы, ал біреуі екі жолақты провинциялық тас жол арқылы салынды. A50 арқылы өтетін екі экодуктті бір жыл ішінде 5000-ға жуық елен мен жабайы шошқа пайдаланды. Нидерланды сонымен қатар әлемдегі ең ұзын экодукттік жабайы жануарлар көпіршігіне ие, ол Natuurbrug Zanderij Crailoo (Крейлодағы құм карьері табиғи көпір) деп аталады. Бұл алып құрылыс 2006 жылы аяқталды, ені метрге жетеді және метрден аса ұзын, теміржол, бизнес-парк, тас жол және спорт кешенін басып өтеді. Қазіргі уақытта осы инновациялық жобаның тиімділігін бағалау үшін мониторинг жүргізілуде, ол жабайы жануарларды қорғауды қалалық дамумен үйлестіреді. Ең көне жануарлар өтетін жол – Zeist West A 28, ол 1988 жылы ашылды.

Slaty Creek Wildlife Underpass, Calder Freeway, Қара орман, Австралия

Жабайы табиғаттың тиімділігін көрсететін тағы бір мысал – Австралияның Виктория штатындағы Қара Орман арқылы өтетін Кальдер тас жолының экологиялық әсерін азайту үшін салынған жер асты жолы. 1997 жылы Виктория мемлекеттік жолдар корпорациясы Slaty Creek жабайы табиғат жер асты жолын 3 миллион долларға салды. Ғалымдар 12 ай бойы жолдан өтетін түрлердің саны мен түрлерін анықтау үшін 14 түрлі әдіс қолданды. 12 ай ішінде жер асты жолында 79 жануар түрі анықталды (ал айналасындағы орманнан 116 түр анықталды), олардың ішінде қосмекенділер, жартарқалар, құстар, коалалар, вамбаттар, ұшқыштар, бауырымен жорғалаушылар және кенгурулар бар. Нәтижелер көрсетіп тұрғандай, бұл жер асты жолы көптеген түрлерге пайдалы болуы мүмкін, бірақ авторлар Кальдер тас жолындағы жануарлардың қазасын азайту үшін қоршауды жақсарту және күтіп ұстау арқылы Slaty Creek-ті жақсартуға болады, сондай-ақ мысықтар мен түлкілер сияқты келген жыртқыштарды осы аймақтан шығаруға тырысу қажет.

I-70 Вейл асуы, Колорадо

2005 жылы аймақтық экологиялық ұйымдар Вайл асуының батысында жабайы жануарлар үшін арналы көпір салу идеясын ұсынды. 2010 жылы ARC Solutions – салааралық серіктестік – Колорадо штатының Денвер қаласынан батысқа қарай, 70 тас жолының үстінен жабайы жануарлардың өтуі үшін Халықаралық жабайы жануарлар өтетін жол инфрақұрылымын жобалау конкурсын бастады. Дизайнерлер аймаққа тән ерекше қиындықтарды ескеруі тиіс болды, олардың ішінде қар мен суық ауа райы, биік және тік беткейлер, алты жолақты тас жол, велосипед жолы, жоғары трафик көлемі, сондай-ақ жабайы жануарлардың түрлері, оның ішінде сілеусін де қамтыды. Тоғыз елден 36 өтінім түскеннен кейін, ландшафттық архитектура, инженерлік, сәулет, экология және көлік салаларындағы халықаралық сарапшылар қазылар алқасы 2010 жылдың қараша айында жануарлардың өтуіне арналған құрылымның тұжырымдамалық жобаларын одан әрі дамыту үшін бес финалисті іріктеді. 2011 жылдың қаңтар айында HNTB және Michael Van Valkenburgh & Associates (Нью-Йорк) командасы жеңімпаз деп таңдалды. Жобада тас жолдың үстінен 100 м (328 фут) болатын біртұтас бетонды құрылым көзделген, ол түрлі өсімдіктермен, соның ішінде қарағай орманы мен шалғынды шөптермен көмкерілген, осылайша әртүрлі жануар түрлерін тартуға мүмкіндік берді. Модульді құрастырылатын бетонды конструкция көпірдің көп бөлігін учаскеден тыс құрастырып, содан кейін орнатуға мүмкіндік береді. 2020 жылдың соңында Саммит округінің «Қауіпсіз өтулер» бағдарламасы «I 70 East Vail Pass Wildlife Crossings Feasibility Study» зерттеуін жариялады, ол жабайы жануарлар өтетін көпірге қатысты болды.

I-90 Снокуалми асуының маңында

2005 жылы Вашингтон штатының көлік департаменті Снокуалми асуы арқылы қауіпсіздікті жақсарту жобасын бастауға рұқсат алды. Бұл жоба 90 тас жолының бойымен Хайактан Истонға дейін, Орталық Каскадтар мен Таулар мен Ұлыс дыбысының жасыл жолағы ұлттық мұра аймағына дейін созылады, және жабайы жануарлардың өтуі үшін бірнеше арналар кіреді. I-90 тас жолының екі жағындағы жануарлар мекендейтін орта жаңа көпірлер мен құбырлардың орнатылуы арқылы қайта байланыстырылады, бұл жануарлар мен жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Жабайы жануарлардың үстінен өтетін көпірдің құрылысы 2015 жылы басталды және 2019 жылдың соңында аяқталды. I-90 тас жолының үстіндегі жабайы жануарлар көпіріндегі ортаны қалпына келтіру жұмыстары 2020 жылы жалғасты, көпірге 90 000 ағаш және бұта отырғызылды.

Парли каньонындағы 80-ші автомобиль жолы

2018 жылы Юта штатының көлік департаменті Парлис каньонындағы 80-ші тас жол арқылы жабайы жануарлар өтетін жерді жариялады. Жоба 2019 жылдың басында аяқталды және ұзындығы [ұзындық] метр, ені [ені] метрді құрайды. 2020 жылдың 19 қарашасында Юта штатының жабайы табиғат ресурстары бөлімі жануарлардың осы көпірді пайдаланғанын көрсететін видео жариялады. Қазіргі уақытта штат бойынша бұл жабайы жануарлар үшін салынған жалғыз көпір, бірақ Юта штатында 50-ден астам жабайы жануарлар үшін жер асты тоннелі бар.

Роберт Л. Б. Тобин құрғақ көпір

2020 жылдың 11 желтоқсанында Роберт Л. Б. Тобиннің жер көпірі Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Фил Хардбергер паркінде, Вурцбах тас жолының үстінен ашылды. Жобаның құны 23 миллион долларды құрады және ол жануарлар мен жаяу жүргіншілер екі жаққа да арналған. Құрылыс 2018 жылдың 26 қарашасында басталды, алғашқы жоспар бойынша 2020 жылдың сәуірінде аяқталуы тиіс болған, бірақ 2020 жылдың желтоқсанында ашылды. Ұзын және кең болғандықтан, құрылыс аяқталған кезде ол АҚШ-тағы ең ірі жануарларға арналған көпір болып табылды.

Анамалы жолбарыстар қорығындағы "Кеноп" көпірі

Көптеген құрып бара жатқан арыстанқұйрықты макактар Оңтүстік Үндістанның Валпарай қаласындағы Пудутотам ауданында тас жолды кесіп өту кезінде өлтірілетін еді. ҮЕҰ-лар мен орман шаруашылығы департаментінің күш-жігерінің арқасында жолдың екі жағындағы ағаштарды байланыстыратын бірнеше көпірлер орнатылды. Бұл аймақта арыстанқұйрықты макактардың өлімі азайды. Экологиялық сақтау тобы PATH миссиясы арқылы 22 штатты аралап, жол апатын азайту шараларын қабылдаудың маңыздылығы туралы халықтың білуін арттыруға бағытталған ұлттық миссияны бастады.