Кіріспе

Пятидесятник христиандық конфессиясы

Канада Пятидесятник Ассамблеясы (КПА) – Пятидесятник христиандық конфессиясы және Канададағы ең ірі евангелистік шіркеу. Оның бас кеңсесі Миссиссаугада (Онтарио провинциясы) орналасқан. КПА теологиялық тұрғыдан евангелистік және Пятидесятник болып табылады, тілдерде сөйлеу арқылы Киелі Рухпен крещениеге (шомылуға) баса назар аударады. Тарихи тұрғыдан АҚШ-тағы Assemblies of God қауымымен тығыз байланыста болды. Ол Канада Евангелистік Феллоушипіне және Әлемдік Құдай Ассамблеялары Феллоушипіне қатысушы.

Ерте тарихы (1906-1925)

Қауымдастықтың бастауы Оттава аймағындағы (Онтарио) әртүрлі шіркеулердің Пятидесятник нанымдарын қабылдауынан туындайды, әсіресе 1906 жылы Азуза көшесіндегі жаңғыруға барып қайтқан канадалық методист пасторы Роберт МакАллистердің уағызы арқасында. Пятидесятниктердің көп бөлігі далалық провинцияларда шоғырланған, себебі олар өздерімен бірге сенімін әкелген АҚШ-тан келген көптеген иммигранттар болды. Осының нәтижесінде канадалық Пятидесятниктер американдық әріптестерімен тығыз байланыста болды. 1909 жылы шығыста Пятидесятник қозғалысын ұйымдастыруға жасалған әрекет институционализацияға қарсылық тудырып, сәтсіз аяқталды. Алайда, 1918 жылы Канада Пятидесятник Ассамблеясын құру туралы шешім қабылданды. Ассоциация 1919 жылы 33 шіркеумен ресми түрде құрылды. Сол кезде ПАОК Троицаға қарсы бірлік доктринасын ұстанды және АҚШ-та орналасқан тағы бір бірлік Пятидесятник ағымына – Әлемдік Пятидесятник Ассамблеясына (PAW) қосылу жоспарлары болды. Бірақ бұл жоспарлар іске аспады және Канадалық ұйым АҚШ-пен тікелей байланысы жоқ тәуелсіз ұйым болып қалды. Шығыс Пятидесятниктері ПАОК құрып жатқанда, Саскачеван және Альбертадағы Пятидесятниктер АҚШ-тағы Құдай Ассамблеясына қосылды. Батыс Пятидесятниктері ПАОК-ке бірікті, ол Құдай Ассамблеясының бөлек бөлімшесі ретінде жұмыс істей берді. Осының нәтижесінде ПАОК көптеген канадалық Пятидесятниктерді бір деноминацияда біріктірді. Дегенмен, Құдай Ассамблеясы Троицалық қауымдастық болды, сондықтан ПАОК бірлік доктринасынан бас тартып, Троица доктринасын қабылдауға міндетті болды. Бұл әрекет Канада Пятидесятнигіндегі алғашқы маңызды жарылысқа және 1921 жылы ПАОК-тің бұрынғы мүшелерінен Апостольдық Пятидесятник шіркеуінің құрылуына әкелді. 1991 мен 2001 жылдар аралығында халық санағы 369 480 адамға дейін 15% төмендеуді көрсетті (өсімді экстраполяциялау бойынша 1991 жылы шамамен 435 000 ± 2 500 адам болған). ПАОК-тың өзіндік есебі бойынша өсім тұрақталғанмен, 2011 жылғы санақ 478 705 адамды көрсетті – бұл 2001 жылмен салыстырғанда 29% және 1991 жылғы санақ деректерімен салыстырғанда 10% өсімді білдіреді. Канада Евангелистік қауымдастығы санақ формаларындағы таңдаулардың жылдар бойы өзгеруі Statistics Canada-ның евангелистік конфессиялар туралы деректерінің дұрыстығына күмән тудыратынын атап өтті, сондықтан ПАОК деректері дәлірек өлшем болуы мүмкін. ПАОК-тың 1994 жылғы мәліметтері бойынша «225 000-нан кем мүшесі мен жақтасы болған». 2022 жылғы шіркеулер қауымдастығының санағы бойынша, қазіргі таңда 1047 шіркеу және 271 893 мүшесі бар.

Нанымдар

Пентекост баспасөздерінің негізгі сенімдері оның Негізгі және Есімді Шындықтар туралы мәлімдемесінде жинақталған. Бұл мәлімдеме жалпы евангелиялық және Пентекост сенімдерімен үйлеседі. Пентекост баспасөздері, "Негізгі және Есімді Шындықтарда" айтылғандай, Киелі кітапты "сенім мен тәжірибенің толық жеткілікті көзі" және "Құдайдың толық ашылуы және Киелі Рухтың ықыласымен жазылған сөзі" деп санайды. Олар Құдайды Әке, Иса Мәсіх – Ұл және Киелі Рух деп біледі. Пентекост баспасөздерінің қауымдары, Иса Мәсіхтің айқышқа шегеленуі арқылы барлық адамзат үшін құтқарылудың қамтамасыз етілгеніне сенеді, және оның қайта тірілуімен бұл дәлелденді. Мәсіхке сеніп, тәубе еткендер Киелі Рухтан қайта туып, мәңгілік өмірге ие болады. Тәубе етіп, Мәсіхке сенген адам ақталады, өйткені сенушінің өзінің еңбегі емес, тек Мәсіхті құтқарушы ретінде қабылдағаны үшін ақталады. Пентекост баспасөздері сенушінің киеленуінің бірден және бірте-бірте болатынын үйретеді. Киелі Рух, Құдай Сөзі арқылы сенушіге Мәсіхтің сипаттарын үйретеді және сенушінің ішінде Мәсіхтің мінезін қалыптастырады. Пентекост теологиясына сәйкес, бұл дін христиандардың Киелі Рухпен шомылуға ұмтылу керектігін үйретеді, бұл жаңа туғаннан кейін болатын ерекше тәжірибе. Осы тәжірибемен Мәсіхті жақын тану, куәлік беру және рухани өсуге күш-қуат келеді. Киелі Рухпен шомылудың алғашқы белгісі – басқа тілдерде сөйлеу. Рухани сыйлықтар арқылы сенушілер шіркеуді нығайта отырып, тиімді қызмет ете алады және шіркеуде Құдайдың қатысуын көрсетеді. Пентекост баспасөздері Құдайдың емдеуі Мәсіхтің құтқару құнының бір бөлігі екеніне сенеді, және ауруларға дұға етуге және емдеу сыйлықтарын пайдалануға шақырылады. Бұл дін әмбебап шіркеудің Мәсіхтің денесі екенін және қайта туғандардың барлығын мүшелікке қабылдайды деп үйретеді. Жергілікті шіркеулер екі қағиданы сақтайды: Иеміздің соңғы кешкі асы және суға толық батырып шомылу. ПАОК шіркеудің ғипаятынан бұрын көтерілуі және Мәсіхтің екінші келуі бар диспенсационалистік және премилленаристік эсхатологияға сенеді. Пентекост баспасөздері некенің бір еркек пен бір әйелдің өмір бойына сақталатын одақ екенін санайды. Неке анты тек "неке адалдығын бұзу, гомосексуализм немесе туысқандық қатынас" арқылы ғана бұзылуы мүмкін. Алайда, тіпті осындай жағдайларда да ПАОК келісімге келуді қалайды және басқа себептермен ажырасуға қарсы тұрады. Бұрынғы жұбайының қайтыс болуы, бұрынғы жұбайының неке адалдығын бұзуы немесе бұрынғы жұбайының қайтадан тұрмысқа шығуы жағдайында қайтадан некеге тұру қабылданады деп санайды. ПАОК мүшелері ондықтан беруге шақырылады.

Жергілікті шіркеулер

Канада Пятидесятниктері Ассамблеясы "бірлескен достастық" ретінде ұйымдастырылған. Жергілікті деңгейде Пятидесятниктері Ассамблеялары қауымдық басқару жүйесін қолданады. Қауымдар пасторларды тағайындайды, басқару кеңестерін сайлайды және өздерінің жергілікті істерін басқарады.

Аудандар мен филиалдар

Жергілікті шіркеулер географиялық орталық басқару органдарына, яғни аудандарға біріктіріледі. Ауданды екі жыл сайын шақырылатын конференция басқарады, ол дауыс беру құқығы бар куәліктері бар тұлғалар мен жергілікті шіркеулердің өкілдерінен құралған өкілдік орган. Аудандық кеңестер министрлердің куәліктерін қарап, ұсынады және өздерінің басшыларын сайлайды. Аудандық басшылар аудан шегіндегі ПАОК-тың барлық қызметін қадағалайды. Филиал – географиялық емес, бірақ ауданға балама әкімшілік бірлік; алайда филиалдың қызметі белгілі бір этникалық немесе тілдік топтармен шектеледі.

Бас конференция

Канада Пятидесятниктері Ассамблеясының басқару органы – екі жылда бір рет өтетін Бас конференция. Оған барлық қадімгер дін қызметкерлері, басқа да куәліктері бар тұлғалар, куәлік алған миссионерлер және ресми лауазымдарда қызмет ететін бірқатар ex officio мүшелері кіреді. Әрбір жергілікті шіркеу Бас конференцияға бір мирян өкілін тағайындауға құқылы, ал 200-ден астам мүшесі бар шіркеулер әр 100 мүшеге қосымша бір мирян өкілін жіберуге құқылы. Бас атқарушы құрамына Бас басқарма қызметкерлері, аудандық бастықтар, халықаралық миссиялар бағдарламасының аймақтық директорлары, Бас конференциямен сайланған бес қосымша куәлік иесі және Бас конференциямен сайланған үш мирян кіреді. Басшы офицерлерге бас бастық, байланыс қызметтері жөніндегі бас бастықтың орынбасары және халықаралық миссиялар жөніндегі бас бастықтың орынбасары кіреді, олардың барлығы Бас конференциямен сайланады.