Кіріспе
Инозин – гипоксантиннің рибоза сақинасына (рибофураноза деп те аталады) β N9 гликозидтік байланыс арқылы қосылуынан түзілетін нуклеозид. 1965 жылы РНҚ-трансфераза талдауында анықталған. Инозин көбінесе тРНК-да кездеседі және генетикалық кодты тербелмелі негіз жұптары арқылы дұрыс аудару үшін маңызды. Инозин метаболизмі туралы білім соңғы онжылдықтарда иммунотерапиядағы жетістіктерге әкелді. Инозин монофосфаты инозин монофосфаты дегидрогеназа ферментімен тотықтырылып, пурин метаболизмінің маңызды прекурсоры – ксантозин монофосфатын құрайды. Микофенолат мофетил – инозин монофосфаты дегидрогеназаның ингибиторы болып табылатын антиметаболит, антипролиферативтік препарат. Ол грануломатозбен қатар полиангиит сияқты әртүрлі аутоиммундық ауруларды емдеу үшін қолданылады, себебі белсенді бөлінетін В-жасушаларының пурин сіңіру қабілеті қалыпты дене жасушаларына қарағанда 8 есе жоғары болуы мүмкін, сондықтан пурин құтқару жолдарына ие болмайтын ақ қан жасушалары тобы инозин монофосфаты дегидрогеназасының (IMD) тежелуінен туындайтын пурин жетіспеушілігі арқылы таңдамалы түрде әсер етеді.
Inosine is a nucleoside that is formed when hypoxanthine is attached to a ribose ring (also known as a ribofuranose) via a β N9 glycosidic bond. It was discovered in 1965 in analysis of RNA transferase. Inosine is commonly found in tRNAs and is essential for proper translation of the genetic code in wobble base pairs. Knowledge of inosine metabolism has led to advances in immunotherapy in recent decades. Inosine monophosphate is oxidised by the enzyme inosine monophosphate dehydrogenase, yielding xanthosine monophosphate, a key precursor in purine metabolism. Mycophenolate mofetil is an anti metabolite, anti proliferative drug that acts as an inhibitor of inosine monophosphate dehydrogenase. It is used in the treatment of a variety of autoimmune diseases including granulomatosis with polyangiitis because the uptake of purine by actively dividing B cells can exceed 8 times that of normal body cells, and, therefore, this set of white cells (which cannot operate purine salvage pathways) is selectively targeted by the purine deficiency resulting from inosine monophosphate dehydrogenase (IMD) inhibition.
Реакциялар
Аденоин аденозин немесе инозин монофосфатына (IMP) түрленеді, олардың екеуі де өз кезегінде инозинге (I) айналады, ол аденоин (A), цитозин (C) және урацилмен (U) жұптасады. Пурин нуклеозид фосфорилаза инозин мен гипоксантинді бір-біріне айналдырады. Инозин сондай-ақ бұлшықет қозғалыстары үшін қажетті пурин нуклеотидтерінің тізбекті реакцияларында аралық зат болып табылады.
Клиникалық маңызы
1970 жылдары Шығыс елдерінің спортшылары инозинды өнімділікті арттыру үшін қолданды. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, инозиннің спорттық өнімділікке әсері жоқ. Жануарларға жасалған зерттеулер инозиннің нейроқорғау қасиеттері бар екенін көрсетті. Омыртқа миының зақымдануына және инсульттан кейін қолдану үшін ұсынылды, себебі байқаулар инозин аксондардың қайта жалғануына ықпал етеді деген болжам бар. Инозин организмде сіңгеннен кейін несеп қышқылына айналады, ол табиғи антиоксидант және пероксинитриттерді жоятын зат ретінде қарастырылады, бұл көп склероз (МС) ауыратын науқастарға пайдалы болуы мүмкін. Пероксинитриттер аксондардың дегенерациясымен байланысты. 2003 жылы Пенсильвания университетінің МС орталығында инозин беру арқылы несеп қышқылының деңгейін көтеру МС прогрессиясын баяулатуға көмектесе ме деген зерттеу басталды. Зерттеу 2006 жылы аяқталды, бірақ нәтижелері NIH-қа ұсынылмады. Кейінірек жарияланған материалда әлеуетті пайдалылығына сіңіс болды, бірақ үлгінің көлемі (16 науқас) нақты қорытынды жасауға жеткіліксіз болды. Сонымен қатар, емдеудің жанама әсері ретінде 16 науқастың төртеуінде бүйрек тастары пайда болды. Паркинсон ауруы бойынша II фазалық сынақтар аяқталғаннан кейін, инозин III фазалық сынақтарға түседі. Алдыңғы сынақтар көрсеткендей, ең жоғары урат деңгейі бар науқастарда Паркинсон ауруының белгілері баяу дамиды. Сынақтарда инозин урат деңгейін халықтың орташа деңгейінен (6 мг/дл) төмен болғандарда көтеру үшін қолданылады. Alseres Pharmaceuticals (патент алған кезде Boston Life Sciences деп аталды) инозиннің инсультты емдеуін патенттеді және оны МС жағдайында зерттеуде. Анатомиялық-терапиялық химиялық жіктеу жүйесінде ол вирустық қарсы препарат ретінде жіктеледі.
Міндетті
Инозин – ГАМҚ А рецепторындағы бензодиазепин байланыс орнының табиғи лиганды.
Биотехнология
Полимераза тізбекті реакция үшін праймерлерді жобалау кезінде инозин кез келген табиғи негізбен жұптаса алады. Бұл, полиморфизмді қамтитын, праймердің оттану тиімділігін бұзбайтын праймерлерді жобалауға мүмкіндік береді. Дегенмен, инозин цитозинмен (С) жұптасуға бейім, және оның РНК-ға енуі, мысалы ADAR-лардың әрекеті арқылы, АU негіз жұптарын IU сәйкессіздіктеріне өзгерту арқылы қос тізбекті РНК-ны тұрақсыздандырады.
Дене шынықтыру
Бұлшықет дамуын жақсартатынына клиникалық дәлелдер болмаса да, инозин кейбір фитнес тағамдық қоспаларында қолданыла береді.
Тамақ беруді ынталандыратын зат
Инозиннің өзі немесе кейбір аминқышқылдарымен бірге шаруашылық шарттарында өсірілетін кейбір балық түрлері үшін маңызды жемді ынталандырғыш екені анықталды. Мысалы, инозин және инозин-5 монофосфаты (Scophthalmus maximus) камбала шабақтары және (Seriola quinqueradiata) жапондық серке балығы үшін нақты жемді ынталандырғыштар ретінде хабарланған. Инозин және/немесе инозин-5 монофосфатын жемге тартымды зат ретінде қолданудың басты мәселесі – олардың жоғары құны. Дегенмен, оларды теңіз балықтарының дернәсілдері үшін ерте кезеңде жемнен айырған кезде қолдану экономикалық тұрғыдан негізделген болуы мүмкін, себебі тұтынылатын жемнің жалпы мөлшері салыстырмалы түрде шағын.