Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скэндер Гьинуши (24 желтоқсан 1949 жылы Албанияның Влоре қаласында туған) – албан саясаткері және ғалымы. Ол Албания үкіметінде Парламент спикері және Премьер-министрдің орынбасары сияқты бірнеше жоғары лауазымдарда қызмет еткен. Ол Албанияның Социал-демократиялық партиясын құрды және 1991 жылдан 2019 жылға дейін оның төрағасы болды. Қазіргі уақытта Албания Ғылым академиясының президенті қызметін атқарады.
Albanian politician and academic
Skënder Gjinushi (born 24 December 1949 in Vlorë, Albania) is an Albanian politician and academic. He has served in several high ranking positions in the Albanian government, including as Speaker of Parliament and Deputy Prime Minister. He founded the Social Democratic Party of Albania and served as its chairman from 1991 to 2019. He is currently serving as the president of the Academy of Sciences of Albania.
Ерте өмір және академиялық мансап
Скэндер Гжинюши 1949 жылы 24 желтоқсанда Влоре қаласында дүниеге келген. Ол Тиранадағы орта мектепте білім алып, 1972 жылы Тирана университетін математика мамандығы бойынша бітірген. Францияның Пьер және Мари Кюри университетінде аспирантураны аяқтап, функционалдық анализ саласында докторлық дәрежесін алды. Ол математика бойынша бірнеше мақала жариялаған.
Skënder Gjinushi was born 24 December 1949 in Vlorë. He was educated at a high school in Tirana, and graduated from the University of Tirana in 1972 with a degree in mathematics. He completed postgraduate studies at Pierre and Marie Curie University in France, earning a doctoral degree in functional analysis. He has published several articles in mathematics.
Саяси мансап
Гжинуши 1987-1991 жылдары Албанияның коммунистік режимі кезінде білім министрі болды. 1991 жылы коммунизм құлағаннан кейін ол Албанияның Социал-демократиялық партиясын (PSD) құрды және партияның алғашқы төрағасы болды. Кейіннен 2001 жылдан 2002 жылға дейін Мета II және Майко II үкіметтерінде премьер-министрдің орынбасары қызметін атқарды. Осы кезеңде ол еңбек және әлеуметтік қорғау министрі де болды.
Gjinushi was Minister of Education from 1987 to 1991, during Albania's communist regime. In 1991, after the fall of communism, he founded the Social Democratic Party of Albania (PSD), and served as the party's first chairman. He then had a stint as Deputy Prime Minister from 2001 to 2002, in the Meta II and Majko II governments. During this period, he also served as Minister of Labour and Social Affairs.
Академияға қайта оралу
Гжинуши 2019 жылдың 24 мамырында Албания Ғылым академиясының президенті болып сайланды. Бұл сайлауды премьер-министр Эди Рама саяси тағайындау деп айыптады және Гжинуши сайланбаса қаржыландыруды тоқтататынын мәлімдеді. Бірнеше жыл бұрын Гжинуши заңға қайшы келіп, саяси лауазымдағы адам академия мүшесі бола алмайтыны белгіленген ережеге қарамастан, академия мүшесі болған. Сайлау жарияланғаннан кейін өткен баспасөз конференциясында Гжинуши әйел журналисті жыныстық зорлыққа ұшыратты. Албания президенті Илер Мета Гжинушидің сайлауын бекітуден бас тартты, себебі ол бұл лауазымға үміткер болып тұрғанда PSD партиясын басқарған. Метаның мәлімдемесінен кейін академия оның бас тартуын «толыққанды жарамсыз» деп мәлімдеді. Соның салдарынан Парламент академияға президенттің ветосын қабылдамауға және Гжинушидің кандидатурасын бекітуге құқық беретін заңды қабылдады. Нәтижесінде Гжинуши академия президенті болып бекітілді. Сайлаудан кейін Гжинуши PSD партиясынан кетіп, партия басшысы лауазымына Ëнгжëлл Бейтадж тағайындалды.
Gjinushi was elected president of the Academy of Sciences of Albania on 24 May 2019. This election was accused of being a political appointment by Prime Minister Edi Rama, who threatened to withhold funding if Gjinushi was not elected. For several years prior, Gjinushi had been a member of the Academy in violation of the law, which states that no one holding a political position may be a member. At a press conference immediately after his election was announced, Gjinushi sexually harassed a female journalist. President of Albania Ilir Meta refused to approve Gjinushi's election, citing his leadership of the PSD while competing for the position. The day after Meta's statement, the Academy called his refusal "absolutely invalid". Consequently, Parliament passed a law stating that the Academy can override the president's veto, giving it the power to complete Gjinushi's nomination. Gjinushi was ultimately confirmed as president of the Academy. As a result of his election, Gjinushi resigned from the PSD, and was replaced as party leader by Ëngjëll Bejtaj.