Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Онтариодағы арал, Канада
Island in Ontario, Canada
Кристиан аралы – Онтарионың Пенетангуишен және Мидленд қалаларына жақын орналасқан Джорджиан шығанағындағы ірі арал. Арал, оның көршілері Үміт аралы мен Беквит аралы – Оджибва қорығы, Кристиан аралы үнді резерваты №30 деп аталады. Кристиан аралы үнді резерваты №30А, Онтарионың Сидар-Пойнт қаласында орналасқан, және Кристиан аралының солтүстігінде, Он екі Миль бұғазында орналасқан Чиппева аралы үнді резерваты, Босолейл бірінші ұлтының жерлік базасын құрайды. Кристиан аралдарының ең биік нүктесі теңіз деңгейінен биік. Кристиан аралының шығысында Ауенда провинциялық паркінің бөлігі – Гиганттар қабірі аралы, сондай-ақ ЮНЕСКО-ның Джорджиан шығанағы биосфералық қорығы (GBBR) және Джорджиан шығанағы аралдары ұлттық паркі орналасқан, ол Порт-Северн жанындағы Джорджиан шығанағындағы 63 кішкентай аралдан тұрады. ЮНЕСКО-ның Джорджиан шығанағы биосфералық қорығы Порт-Северннен Француз өзеніне дейін Джорджиан шығанағының шығыс жағалауы бойында созылған аумақты қамтиды және әлемдегі ең ірі тұщы су архипелагы – «Отыз мың арал» деп белгілі. Босолейл және аймақтағы басқа да бірінші ұлттар Колдвотердегі Матчедаш шығанағы мен Симко көлі және Коучичинг көлі арасындағы жерлерге жер талабын ұсынды. Чиппева аралы резерваты Босолейл және тағы екі бірінші ұлт арасында бөлісілсе, екі Кристиан аралы резерваты бөліспейді.
Christian Island is a large island in Georgian Bay close to the communities of Penetanguishene and Midland, Ontario. The island, with its neighbours Hope Island and Beckwith Island, is a Ojibwa reserve, known as Christian Island Indian Reserve No. 30. Together with the Christian Island Indian Reserve No. 30A located at Cedar Point, Ontario and the Chippewa Island Indian Reserve located in Twelve Mile Sound, north of Christian Island, it forms the land base for the Beausoleil First Nation. Christian Islands' highest elevation is above sea level. To the east of Christian Island is Giants Tomb Island, part of Awenda Provincial Park, and Beausoleil Island, part of UNESCO's Georgian Bay Biosphere Reserve (GBBR) and part of the Georgian Bay Islands National Park, consisting of 63 small islands in Georgian Bay, near Port Severn. UNESCO's Georgian Bay Biosphere Reserve covers an area of that stretches along Georgian Bay's eastern coast from Port Severn to the French River, and is the world's largest freshwater archipelago – known as The Thirty Thousand Islands. Together with other First Nations in the area, the Beausoleil have filed a land claim for lands situated between Matchedash Bay at Coldwater and the narrows at Lake Simcoe and Lake Couchiching. While the Chippewa Island reserve is shared among Beausoleil and two other First Nations, the two Christian Island reserves are not.
Өмірбаян
Кристиан аралы негізінен орманды. Жер қабаты әктас, ал топырағы көбінесе құм, бұл Алгонкин мұздық көлінің қалдығы. Аралда "Қос үш қабырғалы шөп" немесе бейресми түрде "Мұз дәуірінің шөбі" деп аталатын ежелгі шөп түрі табылды. Бұл оның мұздық тегімен байланысты. Қос үш қабырғалы шөп қауіп төмендегі түрлердің бірі ретінде тіркелген. Алғашқыда Кристиан аралы гурон тілінде Гахоендуе деп аталған. 19 ғасырда үш арал бірлесіп Христиан аралдары деп белгіленді: Беквит аралы Фейт аралы деп, ал үш аралдың ең үлкені – Кристиан аралы Қайырымдылық аралы деп аталды. 1649 жылы мыңдаған гурон қашқындығы мен Сент-Мари аралындағы гурон елді мекенінен келген бірнеше иезуит миссионерлері Хурон-Ирокез соғысы кезінде қыста аралда паналады. Иезуиттер бұл аралды Сент-Жозеф аралы деп атады. Азық-түлік жетіспеуінен көптеген алғашқы халықтар қыста аштықтан қайтыс болды. Аралды гурон католиктері мен иезуиттер басып алғандықтан, оған "Христиан" аралы деген ат берілді. Атының шығуына себеп – Канада шейіттерінің құрметі. Қысқа уақыт ішінде иезуиттер тас қабырға, шіркеу, тұрғын үйлер, құдық және сарайдан тұратын шағын бекініс салды. 100-ден астам үйден тұратын гурон лагері де қоршауға алу мүмкіндігін ескере отырып нығайтылды. Археологтар бұл құрылыстар жиынтығын Sainte Marie II деп атады. Дегенмен, олар орманды тазартуға және егін егуге тырысқандарына қарамастан, қыс келген кезде аштық басталды, және тарихи мәліметтерге сүйенсек, бұл адам жегіштікке әкелді. 1650 жылдың наурыз айында ирокездер шабуыл жасады. Жағдай нашарлағандықтан, иезуиттер мен гурон қашқындығының көп бөлігі 1650 жылдың жазында аралды тастап Квебекке кетті. Ниагара эскарпының төменгі жағында, қазіргі Коллингвуд маңында тұратын Петун тайпасының қалдықтарымен бірге қалған гурондар 1651 жылы аралдан кетіп қалды. Петун 1649 және 1650 жылдардағы ирокездердің шабуылдарынан ауыр қатыгездік көрді. Олардың ұрпақтары ақырында Детройт-Виндзор аймағына қоныстанды. Кейіннен АҚШ билігі олардың бір бөлігін Оклахома штатына күштеп көшірді. Кристиан аралында Босолейл тайпасы тұрады. Олардың ата-бабалары көшпелі өмір салған, Солтүстік Джорджия шығанағынан және АҚШ-тан Хьюрон және Мичиган көлдерінің маңында саяхаттаған. Канаданың алғашқы үкіметі алғашқы халықтарды үлкен қоғамға ассимиляциялауға тырысты. Олар Босолейл тайпасын көшпелі өмір салтынан бас тартып, 1834-1842 жылдары Колдвотердегі Колдвотер Найроуз қорығының бөлігі ретінде қоныстануға ынталандырды. Кейіннен тайпа 1842 жылы Босолейл аралына, ал 1856 жылы Кристиан аралына көшірілді, және содан бері сол жерде тұрып келеді. Тайпа кішкентай қорықта табыс табудың әртүрлі жолдарын сынап көрді, соның ішінде аралды аң аулау үшін фазандармен, ірі қара мал шаруашылығымен, көмір өндірумен және балық аулаумен қамтамасыз етті. Жердің бір бөлігі коттедждерді жалға беруге арналған. Бүгінде көптеген тұрғындар құрлықта жұмыс істейді, ал Сидар-Пойнттағы қосалқы жерде өсіп келе жатқан қауым пайда болды. Үміт және Беквит аралдары мекенсіз, бірақ олар қайықпен келушілер үшін танымал тұрақтар, олар тайпа қауымына шағын тұрақтандыру ақысын төлейді. Тайпа бастауыш мектепті, денсаулық сақтау орталығын және қоғамдық орталықты басқарады. Жыл бойы 24 сағаттық жедел жәрдем қызметі мен ерікті өрт сөндірушілер бригадасы жұмыс істейді. Кристиан аралына Сидар-Пойнттан пароммен жүзуге болады. "Сэнди Грэм" атты автомобильдік паром Пойнт пен арал арасындағы боғазда тұрақты түрде қатынайды. "Индиялық қыз" атты тағы бір паром тек жолаушыларды тасымалдайды. Ол 6 дюймға дейін мұзды сындыра алады. Төтенше жағдайларда аралға әуе кемесі көмектеседі. Суық күндері адамдар арал мен құрлық арасына мұз жолы салады. 2014 жылдың ақпан айында мұз қалыңдығының орташа көрсеткіштен жоғары болғандықтан мұз жолы ашылды. Кристиан аралында аралдың оңтүстік шетін көрсететін маяқ орналасқан. Бұрын ол Коллингвудтан Пенетангуишенге, Мидлендке және Пэрри-Саундқа жүретін кемелерге арналған. 1859 жылы алғаш рет жағылған бұл маяқ Георгиан шығанағындағы ең көне маяқтардың бірі және алты Императорлық мұнараның бірі.
Christian Island is primarily forest. The bedrock is limestone, and the soil is mainly sand, remnants of Glacial Lake Algonquin. A prehistoric species of grass, known as Forked three awned grass or unofficially as "Ice Age Grass," has been found on the Island. This is linked to its glacial beginnings. Forked three awned grass is designated as a species at risk. Originally, Christian Island was known by its Huron name Gahoendoe. The three islands were, in the 19th century, collectively known as the Christian Islands: Beckwith Island was called Faith Island, while Christian Island, which is the largest of the three, was known as Charity Island. In 1649, thousands of Huron refugees and a few Jesuit missionaries from Sainte Marie among the Hurons took refuge during the winter on the island during the Huron Iroquois wars. The Jesuits called the island St. Joseph Island. With insufficient food, many of the First Nations people starved during the winter. The island's occupation by Huron Catholics and Jesuits was the basis for its name of "Christian" Island. Specifically, it was named in honour of the Canadian Martyrs. During their brief stay, the Jesuits constructed a small fort including a stone wall, a church, living quarters, a well and a stable. The Huron camp, consisting of over 100 cabins, was also fortified in the case of a potential siege. This collection of structures was termed Sainte Marie II by archaeologists. However, despite their attempts to clear the forest and plant crops, famine struck the group as winter descended, which historical evidence suggests, caused an outbreak of cannibalism. This was followed by an attack by the Iroquois in March of 1650. Facing increasingly hostile conditions, the Jesuits and most of the Huron refugees left the island and travelled to Quebec in the summer of 1650. The remaining Huron, along with the surviving remnants of the Petun, an Iroquoian group living at the base of the Niagara Escarpment near present day Collingwood, left the island in 1651. The Petun had suffered serious losses in Iroquois raids in late 1649 and 1650. Their descendants eventually settled in the Detroit Windsor area. Some were later forcibly resettled by U. S. authorities in Oklahoma. Christian Island is inhabited by the Beausoleil First Nation. Their ancestors were nomadic, travelling from northern Georgian Bay and the United States around Lakes Huron and Michigan. The early Canadian government tried to assimilate First Nations peoples into the larger society. They encouraged the Beausoleil to give up their nomadic ways and settle at Coldwater in 1834 1842 as part of the Coldwater Narrows Reserve. Later the Natives were displaced to Beausoleil Island in 1842, and still later, were displaced to Christian Island in 1856, where they have remained. The First Nation has tried various ways to generate income on the small reserve, including stocking the island with pheasants for hunting, a cattle operation, a charcoal operation, and a commercial fishery. A portion of lands are designated for cottage leasing. Today, many of the residents work on the mainland, and a growing community has sprung up on an annex of property at the Cedar Point landing. Hope and Beckwith islands are uninhabited, but are popular anchorage sites for boaters, who pay a small anchorage fee to the First Nation community. The First Nation operates an elementary school, a health centre, and a community centre. 24 hour EMS service and a volunteer fire department operate year round. A ferry service connects the mainland at Cedar Point to Christian Island. A car ferry, the Sandy Graham, travels the strait between the Point and the Island on a regular schedule. Another ferry, the Indian Maiden, carries passengers only. It is capable of breaking ice up to 6" thick. A hovercraft serves the island in case of emergency. At times of severe cold, the people build an ice road between the island and the mainland. As a result of the above average ice cover in February 2014 the ice road was opened. Christian Island has a lighthouse that marks the southern tip of the island. It was used in the past for ships travelling from Collingwood to Penetanguishene, Midland, and Parry Sound. First lit in 1859, it is among the oldest lighthouses in Georgian Bay and one of the six Imperial Towers.
Белгілі тұлғалар
Родни Монаг (1942 - 2013), Канада үнді мектеп-интернатынан аман қалған, 1960-шы жылдары үнді агенттері кеткеннен кейін аралдың алғашқы басшысы болды. Ол 1960 жылдардың соңынан шамамен 1990 жылға дейін екі он жылдан астам басшылық қызметін атқарды. Канадалық халық әнші-әндер авторы Гордон Лайтфут 1972 жылы Кристиан аралы туралы ән жазды ("Кристиан аралы (Грузия шығанағы)" әнінде "Кристиан аралының қорғаныш жағында" деген сөздер бар), бұл аралдың желкендеуге танымал орын екенін көрсетеді.
Rodney Monague (1942–2013), a survivor of the Canadian Indian residential school system, was the island's first chief after the departure of Indian agents in the 1960s. He served as chief for more than two decades, from the late 1960s until around 1990. Canadian folk singer songwriter Gordon Lightfoot penned a song about Christian Island in 1972 (Christian Island (Georgian Bay) which includes the lyric "In the Lee of Christian Island"), alluding to the popularity of the island as a sailing area.
Кеме апаттары
Кристиан аралы - су астына түсушілердің таңдаулы орны, себебі Кристиан аралының және оған іргелес, адам тұрмайтын Үміт аралының жанында бірнеше ескі кемелердің қаза тауып (көпшілігі бір ғасырдан астам уақыт бұрын батқан) жатқан жерлері бар. Олардың ішінде: Mapledawn (Кристиан аралының солтүстік-батысында), 1890 жылы салынған және 1924 жылы батқан болаттан жасалған жүк кемесі; Saucy Jim (Кристиан аралының шығысында), 1910 жылы батқан; Michigan (Үміт аралының солтүстік-батысында), 1843 жылы батқан тасымалдау кемесі; Lottie Wolf (Үміт аралының солтүстік-шығысында), 1879 жылы батқан шхуна; және Marquette (Үміт аралының шығысында), 1867 жылы батқан. Гурон көлі (оның ішінде Грузин шығанағы орналасқан) жүздеген басқа да суға батқан кемелердің соңғы тоқтау орны болып табылады, олардың көпшілігі зор тарихи құндылыққа ие. Бұл кемелердің қираған қалдықтары көбінесе суық, тұщы су ортасында сақталған.
Christian Island is a favorite destination for scuba divers given the close proximity of a number of old shipwrecks (most going back a century or more) near Christian Island, and near the adjacent, uninhabited Hope Island. These include: Mapledawn (North West of Christian Island), steel freighter built in 1890 and sank 1924; Saucy Jim (East of Christian Island), sank 1910; gain vessel Michigan (North West of Hope Island), sank 1843; schooner Lottie Wolf (North East of Hope Island), sank 1879; and Marquette (East of Hope Island), sank 1867. Lake Huron (in which Georgian Bay is located) is the final resting place to hundreds of other sunken vessels, many of them of great historic value. These shipwrecks are generally well preserved, owing to the cold, fresh water habitat.
Паром туралы дау
2016 жылдың 13 ақпанында Канада газеттерінде 1998 жылы үкімет сатып алған аралдың 65 жылдық паромдық кемесі "М. В. Сэнди Грэм" туралы хабар жарияланды. Арал тұрғындары, атап айтқанда, бұл паром аралдың өмірлік маңызы бар көлігі екенін, оны жақын арада жаңалау қажет деп санайды. "Біздің халқымыз күн сайын тауарлар мен қызметтерге, сондай-ақ ауруханаларға, медициналық қарауларға қатынау үшін кемемен өтуге мәжбүр. Мен, адал ниетпен, осы кемені теңізде қайғылы жағдайлар орын алуы мүмкін екенін білгенімде, жүзе алмаймын", - деді Кристиан аралының басшысы Роли Монаг, деп хабарлады Канада баспасөзі. Кемеге күтім жасауды кейінге қалдыру арқылы, оның жаңа кемемен алмастырылуын қамтамасыз етуге тырысты. 2016 жылдың ортасында кеме тағы бір рет істен шығып, ұзақ жөндеуден кейін 2016 жылдың қараша айында қайта жұмыс істеуге кірісті. Бірнеше аптадан кейін ол қайтадан бұзылып, тұрғындардың көліктері аралда немесе материкте қалып қойды. Аралдың ресми сайтында (2016 жылдың 25 қарашасында) былай делінген: "Қозғалтқышты күрделі жөндеу қажет болғандықтан, "М. В. Сэнди Грэм" бүгіннен бастап белгісіз мерзімге қызметтен шығарылады. Жаңа ақпарат пайда болғанда жарияланады, бірақ қозғалтқыштың зақымдануына байланысты жөндеу ұзаққа соғылуы мүмкін". Барри қаласының CTV News телеарнасынан Роджер Клейн хабарлағандай, 2017 жылдың қаңтар айында Бозолейл тайпасының жастар кеңесі ұйымдастырған кездесуде басшы Мэри МакКью Кинг пен министр Кэролин Беннетт кездесті. "Қазіргі кеме 60 жылдан асып, тозуға шалқыған. Ол жақын арада бұзылып, қолдануға жарамсыз болады. Егер біз тез арада шешім таба алмасақ, біз тоқтап қаламыз", - деді басшы Мэри МакКью Кинг кездесуде. Мұзды тесіп өте алатын, 26-30 көлікті сыйдыратын жаңа паромға 23 миллион доллар, ал кемежайды жаңартуға 10 миллион доллар қажет болады. "Қоғам жаңа паром алу үшін серіктестікке дайын, біз де өз үлесімізді қосуға әзірміз. Провинция да бірдеңе жасағысы келетінін білеміз. Сондықтан біз бұл мәселені шешеміз", - деді Ішкі істер және Солтүстік істер министрі Кэролин Беннет кездесуден кейін. Бозолейл тайпасы жобаға 10 миллион доллар бөлді.
On February 13, 2016, Canadian newspapers featured a story about the island's 65 year old ferry, the M. V. Sandy Graham, which was purchased by the government in 1998. First Nations residents believe the aging ferry, the islands' lifeline, must be replaced in the very near future. "Our people have to cross day to day to get access to all the goods and services, as well as hospitals, medical appointments. I, in good conscience, can't continue to sail this ferry knowing that tragedy could happen out on that water," Christian Island Chief Roly Monague said, according to the Canadian Press. The band council had put off regular maintenance of the ferry in an effort to ensure its replacement. The ferry broke down again mid summer, 2016, and after a lengthy repair period was brought back into operation in November 2016. It broke down again a few weeks later, leaving residents' cars stranded on the island or mainland. The Island's official website (on November 25, 2016) states that: "Due to a significant engine repair that is required, the M. V. Sandy Graham will be out of service for an indefinite period of time as of today. Updates will be posted as they arise but due to the damage to the engine, it will be a lengthy repair." As reported by Roger Klein of Barrie's CTV News, Chief Mary McCue King and Minister Carolyn Bennett held a meeting, brokered by the Beausoleil First Nation Youth Council, in January 2017. "The current vessel over 60 years old – it's on its last legs. It's going to break down and it's going to be gone for good. We are going to be at a standstill pretty soon if we don't come up with a solution pretty fast," Chief Mary McCue King said at the meeting. The new 26 30 car ferry, which will be able to break through the ice, will cost 23 million dollars plus 10 million dollars in upgrades to the dock. "The community is prepared to partner in order to have a new ferry, and we are obviously prepared to step up and do our part. And we know the province wants to do something as well. So we are going to make this happen," Minister Carolyn Bennett, Minister of Indigenous and Northern Affairs, commented after the meeting. The Beausoleil First Nation has committed to contributing 10 million dollars to the project.