Кіріспе
Британдық археолог сэр Джон Грэхем Дуглас Кларк (28 шілде 1907 – 12 қыркүйек 1995), көбінесе J. G. D. Кларк ретінде жариялаған, британдық археолог, мезолиттік Еуропа және палеоэкономиканы зерттеуге маманданған. Ол өзінің мансабының көп бөлігін Кембридж университетінде өткізді, онда ол 1952 жылдан 1974 жылға дейін Дисней археология профессоры, ал 1973 жылдан 1980 жылға дейін Питерхаус магистрі болып тағайындалды. Кентте жоғары орта тапқа жататын отбасында дүниеге келген Кларк археологияға ерте қызығушылық танытты, оның себебі – тарихқа дейінгі кремний құралдарының жинағы болды. Марлборо колледжінде білім алғаннан кейін, ол Кембридж университетінің Питерхаузына оқуға түсіп, онда бакалавр және доктор ғылымының дәрежесін алды. Докторлық диссертациясы мен монографиясы мезолиттік Британияға арналған еді. 1932 жылы ол Fenland Research Committee-ті құрды, осы комитет арқылы Шығыс Англиядағы бірнеше тарихқа дейінгі ескерткіштерді қазып зерттеді. Ол сондай-ақ Шығыс Англияның Тарихқа дейінгі қоғамының белгілі мүшесі болды және 1935 жылы оны The Prehistoric Society-ге айналдыруда маңызды рөл атқарды. Ол 1933 жылдан 1970 жылға дейін қоғамның академиялық журналы – "Преисторическое общество" журналының редакторы қызметін атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кларк Корольдік әуе күштері ерікті резервіне шақырылды. Ол Ұлыбританияда қалып, әуеде барлау жұмыстарын жүргізді және бос уақытында археологиялық зерттеулерге қатысты мақалалар жазды. Соғыстан кейін ол Кембридж университетіне оралды, онда толық уақытты лекторы болып жұмыс істеді. 1949, 1950 және 1951 жылдары ол Солтүстік Йоркширдегі Стар Каррдің маңызды мезолиттік қонысын қазып зерттеді. Оның басшылығымен жүргізілген басқа қазба жұмыстарына Норфолк графтығындағы Миклмур төбесіндегі темір дәуіріне жататын қоныс және Саффолк графтығындағы Хёрст-Феннің неолиттік ескерткіші кірді. 1951 жылы ол Британ академиясының мүшесі болып сайланды, 1952 жылы Кембридж университетінің Дисней кафедрасына тағайындалды, ал 1959 жылы Тарихқа дейінгі қоғамның президенті болып сайланды. Өмірінің соңғы жылдары ол әлемді кеңінен аралап, көбінесе қонақ профессор ретінде жұмыс істеді. Осы жылдары ол көп жазды, бірақ оның бұл кітаптары көбінесе бұрынғы жұмыстарына қарағанда аз қызығушылық тудырды. Кларк британдық археологиялық қауымдастықта аса танымал болған жоқ, оны бәсекеге қабілетті, жабық және танылуға ұмтылатын адам деп есептеді. Дегенмен ол өз буынының ең маңызды тарихшыларының бірі саналды. Ол әсіресе тарихқа дейінгі Еуропаның экономикасы мен экологиялық жағдайларын зерттеуге баса назар аударды. Оның мансабы бірнеше марапаттармен, соның ішінде голландтық Эразм сыйлығымен және британдық рыцарлық атағымен құрметтелді, ал оның өмірі мен қызметі туралы Брайан Фаган жазған естелік кітабы жарық көрді.
Sir John Grahame Douglas Clark (28 July 1907 – 12 September 1995), who often published as J. G. D. Clark, was a British archaeologist who specialised in the study of Mesolithic Europe and palaeoeconomics. He spent most of his career working at the University of Cambridge, where he was appointed Disney Professor of Archaeology from 1952 to 1974 and Master of Peterhouse from 1973 to 1980. Born in Kent to an upper middle class family, Clark developed an early interest in archaeology through his collection of prehistoric flint tools. After an education at Marlborough College, he proceeded to Peterhouse in the University of Cambridge, there attaining both his undergraduate and then doctoral degree. For the latter, he produced a thesis and published monograph focusing on Mesolithic Britain. In 1932, he co founded the Fenland Research Committee, through which he excavated several prehistoric sites in the East Anglian Fens. He was also a senior member of the Prehistoric Society of East Anglia and played an instrumental role in transforming it into The Prehistoric Society in 1935. He served as the editor of its academic journal, the Proceedings of the Prehistoric Society, from 1933 until 1970. During the Second World War, Clark was drafted into the Royal Air Force Volunteer Reserve. He remained in Britain, working on aerial reconnaissance, and wrote further archaeological research articles in his spare time. After the war he returned to Cambridge University, where he was employed as a full time lecturer. Over the course of 1949, 1950, and 1951, he excavated the important Mesolithic settlement site of Star Carr in North Yorkshire. Other excavations carried out under his directorship included that of an Iron Age settlement on Micklemoor Hill, Norfolk, and the Neolithic site of Hurst Fen, Suffolk. In 1951 he was made a Fellow of the British Academy, in 1952 appointed to Cambridge's Disney Chair, and in 1959 elected President of the Prehistoric Society. In later life he travelled the globe more extensively, often as a visiting professor. In these years, he also wrote more prolifically, although these books typically received a less enthusiastic reception than his earlier work. Clark was not a popular figure among the British archaeological community, being regarded as a competitive and remote individual who craved recognition. He was nevertheless regarded as one of the most important prehistorians of his generation. He was particularly noted for his emphasis on exploring the economies and environmental conditions of prehistoric Europe. His career was recognised by a number of accolades, including the Dutch Erasmus Prize and a British knighthood, and he was the subject of a posthumous biography by Brian Fagan.
Жарияланымдар
Кларк, Дж. Грэхам Д. (1936). Солтүстік Еуропаның мезолиттік қонысы. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы. Кларк, Дж. Грэхам Д. (1977). Дүниежүзілік тарихқа дейінгі кезең: жаңа перспектива. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы. Кларк, Дж. Грэхам Д. (1954). Star Carr қазбалары: Йоркширдегі Скарбороның жанындағы Симердегі ерте мезолиттік ескерткіш. CUP мұрағаты. Кларк, Грэм; Мелларт, Джеймс; Маллоуан, М. Э. Л; Олдред, Сирил. (1961). Цивилизацияның таңы: ерте замандағы адамзат мәдениеттерінің алғашқы әлемдік шолуы. Лондон: Темза және Хадсон. Кларк, Грэм және Пиггот, Стюарт (1965). Тарихи алдындағы қоғамдар. Хатчинсон. (Адамзат қоғамдары тарихы сериясы)