Кіріспе
Австралиялық суретші сэр Уильям Добелл (24 қыркүйек 1899 – 13 мамыр 1970) – 20-шы ғасырдың австралиялық портретші және пейзаж суретшісі. Добелл Австралиядағы портретшілердің ең бағалы сыйлығы – Арчибальд сыйлығын үш рет жеңіп алды. Оның құрметіне Добелл сыйлығы аталған.
Sir William Dobell (24 September 189913 May 1970) was an Australian portrait and landscape artist of the 20th century. Dobell won the Archibald Prize, Australia's premier award for portrait artists on three occasions. The Dobell Prize is named in his honour.
Өлім және мұра
Добелл өте жасырын адам болған, оны көбінесе «Билл» деп атаған. Ол 1970 жылдың 13 мамырында Маккуари көлі қаласының маңындағы елді мекенде гипертониялық жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның мүлігінің жалғыз иегері – 1971 жылдың 19 қаңтарында құрылған және оның құрметіне аталған сэр Уильям Добелл өнер қоры болды. Бұл қор Добелл австралиялық суреттердің екі жылдық биенналесін марапаттайды. Ол англикандық рәсімдермен кремацияланды, ал күлі Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Берсфилд қаласындағы Ньюкасл естелік саябағына жерленді. Добеллдің өмірінен түсірілген «Шын жүректен, Билл Добелл» деген фильмті 1981 жылы Брайан Адамс пен Кэти Ширли Австралия хабар тарату корпорациясы мен Уильям Добелл өнер қоры үшін жасады. Брайан Адамстың «Суретшінің портреті – Уильям Добеллдің өмірбаяны» кітабы алғаш рет 1983 жылы Хатчинсон баспа тобынан жарық көрді және 1992 жылы Random House Australia үшін жұмсақ мұқабамен қайта басылды. Уильям Добеллдің өмірі мен өнері туралы «Уильям Добелл: Суретшінің өмірі» кітабын Элизабет Дональдсон 2010 жылы сэр Уильям Добелл өнер қоры мен Ванги Вангидегі Добелл үйінің қолдауымен жинақтады. Оны Exisle Publishing баспасы шығарды. «Билл: Уильям Добеллдің өмірі» атты өмірбаяны 2014 жылы Скотт Беван жариялады. 2023 жылдың қараша айында Добеллдің Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің демеушілігімен орнатылған көгілдір тақталардың екінші кезеңіндегі 14 тұлға, орын және оқиғаның бірі екені жарияланды. Олардың қатарында Сидней портының құдайы Кэтлин Батлер, абориген акушері және белсенді Эмма Джейн Каллаган, Сьюзан Катерина Шардт, журналист Дороти Дрейн, жазушы Чармиан Клифт, Сидней университетінің сәулет факультетін бітірген алғашқы үш әйелдің бірі Берилл Мэри МакЛафлин, Грейс Эмили Мунро, Симс Ковингтон, Иоаннис (Джек) және Антониос (Тони) Нотарас, Томас Ұлттық Көлік компаниясының өкілі, Бонди серфингшілерінің құтқару клубының мүшесі Кен Томас және миксоматоздың алғашқы таралуы болды.
Талдау
Добелл өзінің стилін суреттелетін адамның мінезіне бейімдеу қабілетімен ерекшеленді. Бұл туралы Джеймс Глисон былай деп сипаттады: "Добелльдің портреттерінің таңғажайып ерекшелігі – ол бейнелеп отырған тұлғаның ерекшеліктеріне сәйкес стилін өзгерте білуі. Егер суреттелетін адамның мінезі кең және жомарт болса, ол да кең және жомартпен суреттейді. Егер мінезі тыйымтал және ішкі сезімге шоғырланған болса, ол осыны көрсететін соққыларды қолданады. Оның кейінгі портреттерінде суреттелген жеңнің бірнеше шаршы дюймына қарасаңыз, оны киген адамның қандай екенін білуге болады." Жеке және басқа да мемлекеттік коллекцияларда Добеллдің туындылары Ньюкасл аймақтық өнер галереясында, Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер галереясында, Брисбендегі Квинсленд өнер галереясында және Канберрадағы Австралия Ұлттық галереясында қойылған.