Кіріспе

Кэтрин Энн Макфи (Cathy Ann MacPhee; шотланд гаэль тілінде: Catriona Anna Nic a' Phi; 1959 жылы туған) – Хебрид аралдарындағы Баррадан шыққан шотланд гаэль әншісі, қазір Канадада тұрады. Ол театр және радиода жұмыс істеген, сондай-ақ Шотландияда, Англияда, Канадада және басқа да елдерде музыкалық өнер көрсеткен. Оттава қаласында тұрғаннан кейін 2017 жылы Новая Шотландияның Галифакс қаласына көшіп барды.

Актерлік мансап

Кэтрин Энн 1959 жылғы 21 қарашада Шотландияның Барра аралында дүниеге келді. Ол өсіп келе жатып, шотланд гаэль тілін ана тілі ретінде меңгерді. Аралға электр жарығы жеткенше ол алты жасқа толды. Бес жасында Эолигарри деген шағын ауылда шам жағылып, кеште ән айта бастады. Жазда ол туристерге ән салды. Он жеті жасында "Фир Хлис" ("Солтүстік жарығы") тобына қосылды. Бұл – Шотландиядағы алғашқы гаэль репертуарлық театр компаниясы болды және радио мен теледидар үшін жұмыс істеді, соның ішінде 1979 жылғы BBC Шотландияның гаэль тіліндегі курсы "Can Seo". Бюджетті қысқарту салдарынан компания үш жылдан кейін таратылды. Ол Мулл аралына көшіп, Тоберморидегі барда жұмыс істеді, бірақ көп ұзамай Джон МакГраттың ағылшын тіліндегі "7:84" театр компаниясына қосылды. Олармен бірге Ленинградқа, Тбилисиге, Торонтоға, Кейп-Бретонға және Берлинге саяхаттады.

Алғашқы гаэль тіліндегі альбомдар

Иан Грин Greentrax Records компаниясынан Дингволдағы фестивальде оны естіп, жазу келісімшартын ұсынды. Кейінгі альбомдары сияқты, "Cànan Nan Gaidheal (The Language of the Gael)" (1987) альбомының барлық әндері гэль тілінде, ал көпшілігі дәстүрлі. Әндердің бірі гэль тілінде өнер көрсететін Runrig фольк-рок тобына тиесілі. Ықпалдастырушы музыканттардың арасында Ossian тобынан Тони Кафф және Уильям Джексон бар. Оның екінші альбомы, Runrig тобынан Калум мен Рори Макдональд жазған алғашқы әннен кейін "Chi mi 'n Geamhradh" деп аталды, көбінесе дәстүрлі әндерден тұрады, бірақ оны "көптеген поп және New Age элементтері бар, соның ішінде барабан машинасы, арфа және бас гитарасы бар [кімнің пікірі бойынша?] әртүрлі диапазонды" деп сипаттаған. Бұл "waulking songs" (твид матаны аяқтау үшін әйелдердің жұмыс әндері) осылай өңделген алғашқы рет болды. Mrs Ackyroyd Band – халық музыкасының пародийлік нұсқаларын орындайтын әншілердің еркін бірлестігі. 1987 жылы олар комедиялық емес жалғыз жобасын – "The Stones of Callanish" ән циклын жүзеге асырды. Макфи оның ішінде екі әнді орындады.

Мари Мхор (1821-1898)

Жоғарғы жерлер лигасы – XIX ғасырдың ортасы мен аяғында Жоғарғы жерлерді тазартуға қарсы тұруға арналған ұйым болатын. Скай аймағынан шыққан Маири Мхор (Мэри Макферсон) олардың мақсатына қолдау көрсету үшін көптеген әндер жазды. 1993 жылы Маири Мхор туралы BBC телефильмі түсірілді, онда Аликсис Дейли Маири Мхор рөлін ойнады, ал Макфи саундтрекке ән салды. Келесі жылы саундтрек альбомы шықты. Осы әндердің кейбіреулері Жоғарғы жерлердің ландшафты туралы айтады және бір өмір салтымен қоштасуды білдіреді. 1997 жылы ол Эдинбург фестивалінің 50 жылдығына арналған концерттік альбомды жазды.