Кіріспе

Құс түрі

Көк мүңкідұмды қазық, дақты қазық немесе готтентот қазығы (Spatula hottentota) – Spatula туысына жататын суда шоңқан қаздың бір түрі. Ол Африканың шығысы мен оңтүстігінде, Судан мен Эфиопиядан батысқа қарай Нигер мен Нигерияға дейін және оңтүстік Африка мен Намибияға дейін қоныс аударып тұрады. Батыс Африка мен Мадагаскарда ол тұрақтап өмір сүреді. Көк мүңкідұмды қазық жауын-шашынға байланысты жыл бойы көбейеді және кішкентай топтарда немесе жұптарда болады. Олар су үстіндегі ағаш түптерінде ұя салады және өсімдіктерді пайдаланады. Балапандар жұмыртқадан шыққаннан кейін көп ұзамай ұядан шығып кетеді, ал анасының қамқорлығы жыртқыштардан қорғаумен және жас балапандарды жемдеу орындарына жетелеумен шектеледі. Бұл түрдің тамақтануы әртүрлі және ол кішкентай, саяз су қоймаларын ұнатады. Көк мүңкідұмды қазық – Африкалық-Еуразиялық көшіп-қонып жүретін су құстарын қорғау жөніндегі келісімге (AEWA) қатысатын түрлердің бірі. Көк мүңкідұмды қазықтың IUCN Қызыл тізіміндегі статусы – Тәуекел деңгейі төмен.

Таксономия

Spatula hottentota бұрын Anas punctata деп аталатын Anas туысына жатқызылған. Бұл атау типтік екземплярлардың шатасуына байланысты қолданудан шығарылды. Ол сондай-ақ Anas hottentota және Querquedula hottentota деп те аталды. Көк мүңкілді үйрек монотипті түр саналады, және оның ішкі түрлері танылмайды.

Тамақтандыру және тамақтану

Көк мүңкілді үйрек лайлы жағаларда тамақтануды ұнатады, сондай-ақ күріш шабындылары сияқты су басқан жерлерде және малдың көп қозғалысынан бұзылған су жағалауларында да тамақтанады. Табиғи түрде шайқауылған жұмыртқалардың инкубация кезеңі 25-27 күнге созылады. Батпақты жерлерді және су жағалауларындағы өсімдіктерді қорғау, сонымен қатар аң ауруды бақылауға алу популяцияны сақтауға көмектеседі.