Кіріспе

Аяқ тақтасы – британдық немесе континенттік Еуропаның булы локомотивін басқару үшін локомотив жүргізушісі мен көміршінің кабинада тұрып жұмыс істеуіне арналған құрылымды қамтамасыз етеді. Ол локомотив рамасының үстіне орналасқан үлкен металл пластинадан тұрады, көбінесе ағаш еден тақталарымен жабылған. Аяқ тақтасы локомотив кабинасының толық енін алып, кабинаның алғы жағынан бастап тендердегі көмір сақтағышына дейін созылады. Кабина және басқа да құрылымдық элементтер оған орнатылады. Кейбір локомотивтерде аяқ тақтасы кабинаның алғы жағынан тысқары созылып, қазанды қоршалаған жүру жолын – әдетте "жүріс тақтасы" немесе "аяқ тақтасы" деп аталатын – құрайды, бұл тексеру және күтім жұмыстарын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Ұлыбританияда бұл сөз дизельді және электрлік локомотивтерге қатысты, тіпті "аяқ тақтасында жұмыс істеу" сияқты тіркестерде де кабинаның синонимі ретінде немесе кабинада жұмыс істеуді білдіреді. Бұл термин классикалық трамвайдың жанындағы сыртқы сатысына да қолданылуы мүмкін.

Ұлттық айырмашылықтар

Британдық локомотивтердің дизайнында және көбінесе континенттік Еуропа локомотивтерінде табандықтама дерлік қалыпты болса да, ол Солтүстік Америкада құрастырылған бу локомотивтерінің құрамына кірген жоқ. Сонымен қатар, XX ғасырда британдық колонияларда (немесе бұрынғы колонияларда), Австралия мен Жаңа Зеландиядағы орыс локомотивтерінен және жоғары қуатты локомотивтерден де жоғалып кетті. Ондай локомотивтерде қазандық пен кабина тікелей рамаға бекітілген, ал қазандықтың айналасындағы жүру жолы – "жүргізу тақтасы" немесе "аяқ тақтасы" – құрылымдық элемент болған жоқ.

Егжей-тегжейлер

Аяқ астының әр түрлі мақсаттар үшін кесілген тесіктері бар. Оттық камера әрқашан аяқ астының астына созылады. Цилиндрлер аяқ астының астында орналасқан, ал бу құбырлары оларға тесіктер арқылы өтеді. Клапандық механизмді басқару үшін кері айналу механизмі де содан өтеді, ал кейбір локомотивтерде клапан қозғалысының бір бөлігі де аяқ тақта арқылы созылады. Ұлыбритания теміржолының стандартты локомотивтерінде жүріс тақтасы/қалқан дөңгелектерден қашықтау үшін жеткілікті биік болды; алдыңғы Ұлыбритания локомотивтерінде жүргізу дөңгелектерінің үстіңгі бөлігі әдетте оның ойықтары арқылы көтеріліп, "шашыратқыштармен" жабылатын болды – бұл жол көлігіндегі шаң басқыштарға ұқсас.