Кіріспе
Американдық бизнесмен (1922–2009)
Уильям Морс Дэвидсон (5 желтоқсан 1922 – 13 наурыз 2009) – американдық бизнесмен. Ол сәулеттік және автомобильге арналған шыны өндіруші әлемдегі ірі компаниялардың бірі – Guardian Industries компаниясының президенті, төрағасы және бас директоры болды. Ол сонымен қатар бірнеше Солтүстік Америка кәсіби спорт командаларының иесі және Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залының мүшесі еді. Palace Sports and Entertainment компаниясының төрағасы Дэвидсон Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) «Детройт Пистонс» командасының, Әйелдер ұлттық баскетбол қауымдастығының (WNBA) «Детройт Шок» командасының және Ареналық футбол лигасының «Детройт Фьюри» командасының бас иесі болды. Дэвидсон сонымен қатар Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) «Тампа Бей Лайтнинг» және Халықаралық хоккей лигасының «Детройт Вайперс» командаларына ие болды. Оның «Пистонс» командасы 1989, 1990 және 2004 жылдары НБА финалында жеңіске жетті; оның «Шок» командасы 2003, 2006 және 2008 жылдары WNBA финалында жеңіске жетті; оның «Виперс» командасы 1997 жылы Тернер кубогын жеңіп алды; ал оның «Тампа Бей Лайтнинг» командасы 2004 жылы Стэнли кубогын жеңіп алды.
Ерте өмір және білім
Детройн тумасы Дэвидсон 1922 жылдың 5 желтоқсанында еврей отбасында дүниеге келді; ол 1940 жылы Орталық орта мектепті бітірді. Дэвидсон 1940 жылы Мичиган университетіне түсіп, жеңіл атлетика командасының мүшесі болды; ол қазіргі Росс бизнес мектебінде бизнес мамандығын оқыды. Кейін Дэвидсон АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери футбол ойнады. Соғыстан кейін Дэвидсон 1949 жылы Уэйн штатының құқық мектебінен заң докторы дәрежесін алды. Үш жыл заңгерлік тәжірибеден кейін ол оптом саудадағы дәрі-дәрмек компаниясын және хирургиялық құралдар компаниясын банкроттықтан құтқарды.
Ертедегі мансап және отбасылық бизнес
Дэвидсон 1957 жылы отбасының Guardian Glass Co. компаниясын да басқарды, сол жылы компания банкроттық жариялады. Guardian Glass компаниясы оның Guardian Industries компаниясының алдағысы болды, ол әлемдегі ең ірі шыны жеткізушілердің бірі. Дэвидсон тәуекелге баруға ынталандырды, екінші ойлауды қанағаттандырмады және агрессивті деп есептелді. Guardian 1965-1988 жылдар аралығында кем дегенде алты рет сотқа тартылды, даулы мәселелер де болды. 1989 жылы Guardian бәсекелес Johns Manville компаниясына шыны талшығын жасау технологиясын ұрлағаны үшін 38 миллион доллар төлеуге міндеттелді. Қазір Guardian әлемдегі шыны өндірісінің алыптарының бірі болып табылады, оның Азия, Еуропа, Африка және Оңтүстік Америкадағы өндіріс орындары Солтүстік Америкадағы кең аумақты қызығушылықтарымен қатар орналасқан.
Пістелердің меншік құқығы
Футболмен таныс болған Дэвидсон футбол франшизасын сатып алуға ниеттенді. 1974 жылы Дэвидсон мен колледждегі сыныптасы Оскар Фельдман бұрынғы «Детройт Лайонс» ойыншысы Джо Шмидтті «Тампа» командасының кеңейтілген франшизасын сатып алуға шақырды. Бірақ, кеңейту құны топтың қалауынша тым жоғары болды, сондықтан олар бәсекеден шықты. Екі айдан кейін Дэвидсон «Пистонс» командасының иесі Фред Цоллнер команданы сатуды жоспарлап отырғанын білді. Цоллнер 1941 жылы Индиана штатының Форт-Уэйн қаласында «Пистонс» командасын құрып, 1957 жылы оны Детройтке көшірді. Дегенмен, «Пистонс» Детройтке көшкеннен бері ешқашан пайда тапқан емес. Дэвидсон мен Цоллнер бұрыннан біріккен, себебі олардың екеуінің де Флорида штатының Голден-Бич қаласында демалыс үйлері болған. Цоллнер тез арада «Пистонс» командасын Дэвидсонға 6 миллион долларға сату туралы келісімге келді, ол 1974 жылдың соңында аяқталды. 2009 жылы «Пистонс» франшизасының құны 430 миллион доллардан асып түсетіні болжамдалды. Команданың үй ойындарында жиі көрінетін Дэвидсон «Пистонс» командасын ешқашан сатпайтынын және оның қайтыс болғаннан кейін франшиза оның отбасында қалатынын көп рет айтқан. 1999 жылы Дэвидсон «Тампа Бэй Лайтнинг» командасын сатып алуға және олардың үй аренасы – «Мұз сарайының» бақылау үлесін алуға талпыныс жасады, бірақ сәтсіз аяқтады. Ол сақтандыру бизнесінің магнаты Арт Уильямсқа ұтылып қалды, бірақ бірнеше айдан кейін Уильямс команданы Дэвидсон мен «Палас Спортсқа» үлкен шығынмен сатты. 1999 жылы Дэвидсон «Лайтнинг» франшизасын сатып алғанда оның құны 100 миллион долларды құрады, ал қазіргі бағасы 136 миллион долларға жетеді. Дэвидсонның басшылығымен «Тампа Бэй» 2004 жылы Стэнли кубогын жеңіп алды. 2007 жылдың 7 тамызында Дэвидсон «Лайтнинг» франшизасын сатты. 2006 жылы «Пистонс» Дэвидсонды құрметтеп, оның есімін команданың зейнеткерлік нөмірлерімен бірге баннерге жазды. Оның есімі («Билл Дэвидсон» ретінде) «Пистонс» командасының аңыздары Дэйв Бинг, Билл Леймбир, Винни Джонсон, Чак Дейли, Джо Думарс, Исаи Томас және Боб Ланьердің есімдерімен бірге сарайдың еденіне жазылды. 2008 жылы Дэвидсон «Пистонс» және «Шок» командаларының иесі ретіндегі жетістіктері үшін «Нейсмит» мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Ол еврей спортшыларының даңқ залына кірген алғашқы тұлғалардың бірі болды. Өлген кезде Дэвидсон Мичиган штатының Блумфилд Хиллс қаласында әйелі Каренмен бірге тұрды. Оның екі баласы – Итан мен Марла, және үш өгей қызы болды, соның ішінде актриса Элизабет Ризер де бар. Оның бизнес жобаларының нәтижесінде оның таза байлығы 3,5 миллиард долларға жетеді, бұл «Forbes» журналының оны АҚШ-тың ең бай адамдарының 68-орынына қоюына себеп болды.
Қайырымдылық іс-әрекеттері
Белгілі филантроп Дэвидсон түрлі ұйымдарға кең көлемде қаржы жұмсады. Ол 1989 жылдан бері 20 миллион доллардан астам ақша және тауар түрінде қайырымдылық жасаған "Pistons/Palace Foundation" қайырымдылық қорының негіс қалаушыларының бірі болды. 1995 жылы қор Детройт қаласының Парктер және Демалыс департаментімен бірлесіп, "Балалар парктерін қабылдау және жаңарту бағдарламасы" (PARK) құрды, ол Детройт парктерін, баскетбол алаңдарын, бейсбол алаңдарын, жүгіру жолдарын және ойын құралдарын жаңартуға мүмкіндік берді. Кейін Дэвидсон сол институтқа тағы 15 миллион доллар сыйлық берді. Сонымен қатар, ол Нью-Йорктегі Американың еврей теологиялық семинариясындағы Уильям Дэвидсон атындағы еврей білім беру жоғары мектебіне 15 миллион доллар көлемінде қаржы бөлді. Иерусалимдегі ғибадатхана тауының оңтүстік қабырғасындағы қазбалар оның жомарт үлесінің құрметіне "Дэвидсон қазбалары" деп аталды. Ол сондай-ақ, Технион – Израиль технология институтында технологиялық компанияларды халықаралық деңгейде басқаруға толыққанды арналған әлемдегі бірінші білім беру мекемесін құру үшін Американың Технион қоғамына да қаржы жұмсады. Дэвидсон Векснер қорына да үлес қосты, ол еврей тануын оқыған аспиранттарға гранттар береді. 2007 жылдың наурыз айында Дэвидсон Иерусалимдегі Хадасса Эйн Керем ауруханасына 75 миллион доллар сыйлық ретінде берді.
Марапаттар мен мойындау
Дэвидсон Эмен тәжі орденінің командирі және Люксембург Ұлы Герцогтығының Еңбегі үшін орденінің үлкен офицерімен марапатталды.
Жеке өмір
Дэвидсон төрт рет үйленген. Оның екі баласы болды: Итан Дэниел Дэвидсон, ол Уильям Дэвидсон қорының жұмысына белсенді қатысады. Марла Дэвидсон Каримипур, Сайрус Каримипурға үйленген. 1995 жылы ол төртінші әйелі Карен Вейдманға үйленді, ол осы некеге тұрғаннан кейін яһудий дініне кірді.
Ethan Daniel Davidson, He is active with the William Davidson Foundation. Marla Davidson Karimipour, married to Cyrus Karimipour. In 1995, he married his fourth wife, Karen Weidman, who would convert to Judaism upon their marriage.
Өлім
Дэвидсон 2009 жылғы 13 наурызда 86 жасында өз үйінде қайтыс болды. Өліміне дейін бірнеше жыл бойы денсаулығы нашарлаған болатын; ол коляскада қозғалып, Pistons командасының үйіндегі ойындарына өте сирек қатысты. Ал ол 2011 жылы Palace Sports & Entertainment компаниясының барлық активтерін, соның ішінде Pistons франшизасын Platinum Equity негізін қалаушы Том Гореске 325 миллион долларға сатты.