Кіріспе

Бұрыш дөңгелекті бу кемесі, тарау кемесі

USS Queen of the West – АҚШ тарау кемелері флотының және Миссисипи теңіз бригадасының флагманы. Ол 1854 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласында салынған. 1862 жылы полковник Чарльз Элет-младший сатып алғанға дейін коммерциялық бу кемесі ретінде қызмет еткен. Кеме Миссисипи өзені мен оның салалары үшін Конфедерация өзендік қорғаныс флотына қарсы күресте Миссисипи өзені эскадрильясымен бірлесіп жұмыс істеді. Кеме Мемфистің бірінші шайқасында Одақ флотының жеңісіне маңызды үлес қосты және Конфедерацияның флагманы CSS Colonel Lovell-ді батырды. Виксбургтен оңтүстікке қарай, Миссисипи штатында, CSS City of Vicksburg кемесіне ауыр зақым келтіріп, Конфедерация күштерін жабдықтаған төрт көлік кемесін жаулап алды. 1863 жылдың 14 ақпанында USS Queen of the West конфедерациялық күштермен Қызыл өзенде тұтқындалды, жөнделіп, CSS Queen of the West ретінде қайтадан қызметке кірісті. CSS Webb кемесімен бірге Миссисипи өзенінде USS Indianola кемесінің капитуляциялауын мәжбүрледі. 1863 жылдың 11 сәуірінде USS Estrella, USS Calhoun және USS Arizona кемелері шабуыл жасап, Ачфалая өзенінде жойды.

USS Queen of the West кемесі ретінде қызмет ету

"Батыс патшайымы" 1854 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласында салынды және коммерциялық бу кемесі ретінде пайдаланылды. Ол 1862 жылы Чарльз Эллет, Jr. жылдамдығы үшін сатып алып, тарау кемесі ретінде пайдалану үшін қайта жабдықтады. Кеменің корпусы күшейтілді, алдыңғы бөлігі қатты емен ағашымен толтырылды, бу машинасы бекітілді және рульдік кабинасы қалың ағаш тақталармен қоршалды. Үш бойлық переборкалар қосылып, темір жолақтармен нығайтылды. Баудан кормаға дейін орталық балка орнатылды және бауға темір шыңдар бекітілді. Екі түтін құбырының арасындағы тіреу сымдарына әсем әріп "Q" орнатылды. Бастапқыда кемеде қару-жарақ болған жоқ. "Батыс патшайымы" полковник Эллеттің АҚШ тарау кемелері флотының флагманы болып тағайындалды. 25 мамырда "Батыс патшайымы" және тарау кемелерінің флоты Чарльз Х. Дэвис басқаратын Миссисипи эскадрильясына, Форт-Пиллоуден солтүстікке қарай Миссисипи өзенінде қосылды. Дэвис тарау кемелерінің тиімділігіне сенбесе де, флотының өз кемелерімен бірге Мемфиске дейін өзен бойымен жүруге рұқсат берді.

Мемфис бірінші шайқасы

6 маусымда полковник Чарльз Элет-младший Мемфистің бірінші шайқасында "Батыс патшайымы" кемесінің капитаны ретінде тарау кемелерін басқарды. Элет Дэвиспен шабуыл жоспарын келісімдемеген, ал флотилия Конфедерация күштеріне жақындағанда, "Батыс патшайымы" және USS Monarch Дэвистің канонерлік кемелерінен озып кетті. "Батыс патшайымы" Конфедерацияның CSS полковник Ловелл бас штаб-кемесіне шабуыл жасап, батырды. Соқтығысқаннан кейін "Батыс патшайымына" CSS Sumter және CSS Beauregard шабуыл жасады. Шабуыл нәтижесінде "Батыс патшайымының" бір жетегі жыртылып, кемені өзен жағасына тіреуге мәжбүр етті. Шайқас кезінде Конфедерацияның снайперы Элеттің тізесіне оқ тигізді. Оның жарақаты – одақ тарапынан алған жалғыз ауыр жарақат еді. Элет жарақатынан туған қан инфекциясынан 15 күннен кейін қайтыс болды. Элеттің інісі Альфред В. Элет тарау кемелері флотының басшылығын алды, ал оның ұлы Чарльз Риверс Элет "Батыс патшайымының" капитаны болды.

Виксбург маңындағы іс-шаралар

15 шілдеде «Батыс королевасы», «Каронделет» және «Тайлер» Язу өзенінде Конфедерацияның темір қақпалы кемесі CSS «Арканзаспен» шайқасты. «Арканзас» ауыр зақымдар алды, бірақ Миссисипи өзеніне қашып, Виксбургте Конфедерацияның батареяларының қорғауына ішкіріп кірді. 22 шілдеде «Батыс королевасы» мен «Эссекс» Виксбургтегі батареяларға қарамастан «Арканзасқа» шабуыл жасады. «Батыс королевасы» «Арканзасқа» соқтығысты, бірақ көп зақым келтірмеді және Виксбургтің үстінде Миссисипи өзені эскадрильясының кемелеріне қосылды. «Батыс королевасы» Виксбургке қарсы операцияларды қолдауды жалғастырды. 19 қыркүйекте екі көлік баржасын сүйемелдеп келе жатқанда, «Батыс королевасы» Миссисипи штатының Боливар қаласының үстінде Миссисипи өзенінде Конфедерацияның жаяу әскері мен артиллериясымен қысқаша шайқасқа түсті. «Батыс королевасы» Язу өзенінде миналарды жойып, Конфедерацияның батареяларына шабуылдар жасады. 1862 жылдың қараша айында Альфред У. Элеттің ұйымдастыруымен Миссисипи теңіз бригадасы құрылды, ол суға түсетін шабуыл жасаушы бөлімше болатын. «Батыс королевасы» бар қорандар флоты бригада құрамына енді. 5 қарашада Чарльз Риверс Элет полковник шеніне көтеріліп, қорандар флотының басшылығына тағайындалды. 1862 жылдың 12 желтоқсанында «Батыс королевасы» USS «Кайро» кемесімен бірге Язу өзенімен жолға шықты. «Кайро» кемесі «торпеда» немесе теңіз минасына тиіп, тез суға батты. «Батыс королевасы» «Кайро» кемесінің экипажының бір бөлігін құтқара алды. 1863 жылдың 2 ақпанында адмирал Дэвид Диксон Портер Чарльз Риверс Элетке «Батыс королевасын» Виксбургтегі батареялардан өткізіп, адмирал Дэвид Фаррагутқа қаладан төмен қолдау көрсетуге бұйрық берді. Кемеге 30 фунттық зеңбірек, үш 12 фунттық гаубица, мақта балғалары және қорғаныс үшін ағаш қаптамасы орнатылды. Элет түнгі уақытта Виксбургтің «қақпасын» бұзуды жоспарлады, бірақ кешігулер салдарынан зеңбіректер таңертең өтті. Виксбургтегі зеңбіректер 50 минут бойы үздіксіз атып тұрды. «Батыс королевасы» 12 рет оққа ұшырап, бір зеңбірегін жоғалтты, бірақ батареялардан аз зақыммен өтті. Бұл өту одақ әскерлеріне Виксбургтегі зеңбіректердің орналасқан жерін анықтауға көмектесті. Батареялардан өткеннен кейін «Батыс королевасы» Виксбург қаласының жағаға ілінгенін көрді, оған соқтығысты және алдыңғы зеңбірегінен атылған терпентинге батырылған доптармен өртеп жіберді. Виксбург қаласы ауыр зақымдар алды, бірақ толығымен жойылмады. «Батыс королевасы» жаудың отынан мақта балғалары өртенгендіктен, Виксбург қаласын толығымен жоюға үлкермеді. Одақ әскерлері «Батыс королевасын» түнде Виксбург батареяларынан 20 000 бушель көмірмен толтырылған адамсыз көмір баржасын жағып, отынмен қамтамасыз етті. Баржа Конфедерация күштерінен жасырынып, «Батыс королевасы» ұстағанға дейін 10 мильдей өзен бойымен жүзіп өтті. Баржа «Батыс королевасына» миссиясын жалғастыру үшін жеткілікті отын берді. 3 ақпанда «Батыс королевасы» үш Конфедерация көлік кемесін – CSS «A. W. Бейкер», CSS «Моро» және CSS «Бервик шығанағын» басып алды. «Моро» кемесі Луизиана штатының Хадсон портына азық-түлік тастағаннан кейін бос болды. Ал қалған екі кеме Виксбургке бағытталған азық-түлікпен жүктелген. «Батыс королевасы» «Де Сото» кемесімен кездесіп, 12 ақпанда екі кеме де Конфедерация күштерін іздеу үшін Атчафалая өзенімен Луизиана штатының Симмеспорт қаласына қарай бет түзеді. Экипаж жағаға шығып, табылған барлық заттарды жойып, тұрғын үйлерді тонады. Миссисипи өзенімен кері қайтып келе жатқанда «Батыс королевасы» Конфедерацияның қарулы күштерінен оққа ұшырады және бірінші офицер жараланды. Жауап ретінде Элет және оның экипажы бірінші офицерді жарақаттағандардың үйлері деп санайтын үш плантацияны өртеп жіберді.

Батыс патшайымы жоғалды

14 ақпанда Батыс патшайымы мен Де Сото Қызыл өзенге жол тартып, 4500 бушель жүгерісі бар "Эра No. 5" атты бу кемені жаулап алды. Конфедерация экипажының 90 мүшесі тұтқындалды, ал 26-сы қаза тапты.