Кіріспе
Британдық әнші және ән жазушы (1968 жылы туған)
Эммануэль Бабатунде Байеву (25 қараша 1968 жылы туған), көбінесе Тунде Байеву ретінде танымал, нигериялық тегі бар британдық әнші және ән жазушы. Ол Lighthouse Family тобының вокалисі ретінде ең көп танылды. 2004 жылы ол жеке карьерасын бастап, «Тунде» альбомын шығарды. 2013 жылы ол екінші альбомын – «Diamond in a Rock» деп жариялады.
Ерте өмір және мансап
Тунде Байеву нигериялық текті орта таптық отбасында Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі инженер болып жұмыс істеді, бірақ Байеву бес жасқа толғанда қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. Содан кейін ол анасы мен кіші әпкесімен Нигерияға көшіп барды, отбасы туған-туысқандарына жақын болу үшін. Байеву Нигерияға көшкеннен кейін йоруба тілін үйреніп, сол кездегі астана Лагосқа жақын жердегі пансионда оқыды. Он жыл өткен соң ол Ұлыбританияға оралып, Ньюкасл-апон-Тайндағы Нортумбрия университетінде бухгалтерлік есеп мамандығы бойынша білім алды. Кейін ол Ньюкасл университетінде оқып, бар жұмысында жұмыс істейтін Пол Таккермен танысты. Олардың серіктестігі басталды және Lighthouse Family құрды. Lighthouse Family дебюттік альбомын, Ocean Drive-ды шығарды, оның жетекші синглы "Lifted" Ұлыбритания сингл чартындағы бестікке енді. 1997 жылдың соңына қарай Ocean Drive алты рет платиналық сертификат алды, тек Ұлыбританияда 1,8 миллионнан астам дана сатылды және Ұлыбритания альбомдар чартында 154 апта бойы болды. Lighthouse Family-дің "Postcards from Heaven" альбомы да 1997 жылы осындай сатылым көрсеткіштеріне ие болды, алты рет платиналық мәртебе алды, ал "Whatever Gets You Through the Day" альбомы да платиналық мәртебе алды. Дуэт мансабында он бес миллионнан астам альбом сатты. 2004 жылы Байеву өзінің тұңғыш жеке альбомын шығарды. 2005 жылы ол BBC телеарнасының "Strictly African Dancing" атты арнайы бағдарламасында қатысты. Ол соңғы орынды иеленді, бірақ осы процесте Бата биін үйренді. 2006 жылдың 12 қарашасында Байеву "Faith in Music" атты ITV деректі фильмінде пайда болды. Бұл деректі фильм оның өмірі мен музыкасын Африкадағы тамырларынан бастап, Lighthouse Family және жеке мансабына дейін көрсетті. Сондай-ақ ол соңғы альбомынан әндерді орындаған акустикалық жиынтығын таныстырды. 2013 жылы Байеву екінші жеке альбомын шығару жоспарларын жариялады, ол "Diamond in a Rock" деп аталды және 4 наурызда "Move" синглымен бірге жарық көрді. 2013 жылдың қазан айында Байеву "M People" тобының "20 жылдық мерейтойына" арналған "Greatest Hits" турнесінде қолдаушы әнші ретінде қатысты. 2019 жылы Lighthouse Family "Blue Sky in Your Head" атты жаңа альбомын шығарды. Топтың 18 жылдан бергі алғашқы альбомы екі британдық турмен қолдау көрсетілді. Дуэт 2022 жылдың шілдесінде тарады және келісім бойынша Mouth of the Tyne фестивалінде өнер көрсетпеді, бірақ билеттер сатылып болған болатын. 2020 жылдан бері Байеву 1970-ші жылдардың әнші-күйшілері мен авторлық өнер тудырушыларынан шабыттанған жаңа жазбалар жинағы бойынша жұмыс істеп келеді. Lighthouse Family продюсері Майк Педенмен қайта біріккен ол трубадур стиліндегі әндерді жазды, оларға Элтон Джон, Кросби, Стилс, Нэш және Янг, Джеймс Тейлор, Леон Рассел, Кэт Стивенс, Ван Моррисон, Дэвид Гейтс, Билл Уизерс, Тод Рандгрен және Барри Уайт сияқты авторлардың шығармалары да кірді.
Жеке өмір
Байевудың әкесі қайтыс болғаннан кейін, анасы Нигерияның бұрынғы президенті Олусегун Обасанжоға тұрмысқа шықты. Ол 2000 жылы қайтыс болды.