Мартын Беннет: Шотландия-Канада сазгерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Канадалық шотланд музыканты (1971–2005)
музыкант

Мартын Беннетт (17 ақпан 1971 – 30 қаңтар 2005) – дәстүрлі келт музыкасы мен қазіргі заманғы музыканы үйлестіре отырып, қазіргі келт синтезінің дамуына зор үлес қоскан канадалық шотланд музыканты. Ол сыбызғышы, скрипкашы, композитор және продюсер болған. Отыз жасында ауыр сырқатқа шалдыққаннан кейін концерттік өнер көрсетуі азайып, бірақ студияда тағы екі альбом жазды. 2005 жылы, бесінші альбомы "Grit" жарық көргеннен кейін он бес ай өткен соң, ол рактан қайтыс болды.

Ерте өмір

Ол Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясындағы Сент-Джон қаласында туды. Оның әкесі Иан Найт – Уэльстің геологы және музыканты. Анасы Маргарет Беннет – әнші және фольклоршы, ол Скайда дүниеге келген. Оның әдесі Джордж Беннет те ынталы сыбызғышы болған. Алғашқы бес жылын ол гаэль және дәстүрлі музыканың мәдениеттің бір бөлігі болған Кодрой аңғарында өткізді. Отбасы Квебекке көшкенде ол бес жаста болды. Оның ата-анасы ол алты жасында ажырасып, анасы оны өзімен бірге Шотландияға көшіп кетті. Олар қысқа уақытқа Малл аралында тұрды, содан кейін Кингюссиге көшіп барды, онда ол тарих пәнінің мұғалімі, сонымен қатар Дэвид Тейлордан Ұлы таулы сыбызғыны ойнаудың алғашқы сабақтарын алды. Ол үш жыл бойы сол жерде фортепиано мен скрипканы да үйренді. Оқудың соңғы жылында оған ұрық безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды, бірақ ол алты айлық емдеуден кейін аурудан айығып, 1993 жылы бітірді. 1994 жылғы 14 қаңтарда Глазго Корольдік концерт залында дебют жасады, оларға қолдау көрсетті. Свон Беннетті алғаш рет ойнап жүргенде жасөспірім еді. Ол өзінің алғашқы альбомын 1995 жылы Эдинбургтегі шағын тәуелсіз лейбл Eclectic-те шығарды. Ол альбомды жеті күнде жазды. Альбом шотланд музыкасына "күшті" әсер етті. 1995 жылғы 3 қыркүйекте Стерлинг қамалында өткен "Батыр жүрек" фильмінің еуропалық премьерасы үшін берілген кеште өнер көрсетті. Сахна мен теледидарға музыка жазғаннан кейін ол Америкаға гастрольдік сапарға шығып, Wolfstone тобына қолдау көрсетті. Hallaig композициясы атауын гаэль ақыны Сорли Маклиннің өлеңінен алған, онда Маклиннің өлеңін оқыған үлгісі бар. Bothy мәдениеті АҚШ колледж радиосының хит-парадтарында көш бастады. Ол музыкалық және мәдени шекараларға сәйкес келген дредокрастар таққан. Кейде оны "техно-сыбызғышы" деп сипаттаған. 1998 жылы T in the Park фестивалінде өнер көрсетті. Шотландияның танымал тұлғалары оның Париждегі Будда бардағы өнерін тамашалады, 1998 жылғы әлем чемпионатының ашылу матчында Шотландия Бразилиямен ойнар алдында. Эдинбургтің мыңжылдық мерекесіндегі Хогманэй мерекесінде оның Cuillin тобы Техас тобына қолдау көрсетіп, қамалдың алаңында өнер көрсетті. 1999 жылы ол Малл аралына көшіп барды, онда ол келесі жұмысына көмектескен дундондық музыкант Мартин Лоумен танысты. Бір сыншы Mojo журналында: "Шотландия музыкасы бұрын ешқашан осындай естілмеген. Мұндай музыка ешқашан естілмеген. Көрермендердің жартысы өмірі үшін қорқып қашып кетті" деп жазды. Беннет концерттен кейін мың CD сатты. Бұл Ұлы таулы сыбызғы мен арфаны қосатын камералық оркестрге арналған шығарма болды. Оған оның бес атасының әкесі Питер Стюарттың 1910 жылы орындаған әнінің үлгісі енгізілген, ол балшық цилиндрден алынған. Олар Маллға қайта оралды. Ауру оны музыкасынан алшақтатты және бір күні ашуға еріп, көптеген аспаптарын – сыбызғыларын, скрипкаларын және сыбызғыларын қиратты. Ол науқас кезінде жазылған, сондықтан аспаптарында ойнай алмады. Оның Liberation әнінде Майкл Марра 118-ші псалмның ағылшын тіліне аудармасын оқыды. Альбом "келттік фьюжннің музыкалық эволюциясын бастаумен" марапатталды.

He was born Martyn Bennett Knight in St. John's, Newfoundland and Labrador, Canada. His father Ian Knight was a Welsh geologist and musician. His mother was Margaret Bennett, singer and folklorist who was born on Skye. His grandfather, George Bennett, was also an enthusiastic piper. For his first five years, he lived in the Codroy Valley, where Gaelic and traditional music were part of the culture. He was five years old when the family moved to Quebec. His parents separated when he was six and his mother moved back to Scotland, taking him with her. They stayed briefly on Mull, before moving to Kingussie, where he had his first lessons on playing the Great Highland bagpipe from David Taylor, also his history teacher. During the three years that he studied there he also learned piano and violin. During the final year of his studies, he was diagnosed with testicular cancer, although he recovered from the illness after six months of treatment, and graduated in 1993. He made his debut at the Glasgow Royal Concert Hall on 14 January 1994 supporting them. Bennett was a teenager when Swan had first spotted him playing. He released his first album, the eponymous Martyn Bennett, in 1995 on Eclectic, a small Edinburgh based independent label. He had recorded the album in just seven days The album had a "dramatic" impact on Scottish music. He performed at the party held at Stirling Castle for the European premier of the movie Braveheart on 3 September 1995. After writing scores for stage and television, he went on tour to America, supporting Wolfstone. One composition Hallaig takes its name from the poem by the Gaelic bard Sorley MacLean, incorporating a sample of MacLean reading the poem. Bothy culture topped the US college radio charts. He sported dreadlocks, an image that fitted with the musical and cultural boundaries that he was crossing. At times he was characterised as "the techno piper". He played at T in the Park in 1998. Scottish celebrities attended his performance at the Buddha Bar in Paris, ahead of Scotland playing Brazil in the opening match of the 1998 World Cup. At Edinburgh's Hogmanay celebrations at the millennium, his band Cuillin played at the Castle Esplanade, supporting Texas. In 1999 he moved to Mull, where he met Dundonian musician Martin Low who helped him with his next work. A reviewer wrote in Mojo that "Scots music has never sounded like this before. No music has ever sounded like this before. Half the audience fled in fear of their lives." Bennett sold a thousand CDs after the set. It was a piece for chamber orchestra featuring Great Highland bagpipes and harp. Woven into this is a sample of Peter Stewart, his great great grandfather singing in 1910, taken from a wax cylinder recording. The couple moved back to Mull. Illness left him feeling disconnected from his music and one day, in a fit of rage, he destroyed many of his instruments − pipes, fiddles and whistles. It had been recorded while he was ill, and he was unable to play his instruments. His song Liberation featured Michael Marra narrating an English translation of psalm 118. The album has been "credited with starting the musical evolution of Celtic fusion".

Өлім және мұра

Беннет Эдинбургтегі Мари Кюри хосписінде қайтыс болды. Оның қазасы туралы хабар «Celtic Connections» фестивалінің соңғы кешінде жиналғандар арасында тарады. Келесі күні Маккейдің естеліктерін жаздырып жатқан Эдинбург музыка мектебінің оқушыларынан бұл жаңалық жасырылды. Осы уақытта оның отбасы мен достары жас музыканттарға көмектесу үшін еске алу қоры ретінде Мартин Беннетт қорына (Martyn Bennett Trust) негіз салды. 2006 жылғы «Celtic Connections» бағдарламасына 14 қаңтарда оның шығармашылығына арналған Мартин Беннетт күні енді. Беннетт Кирстен үшін жазған «Шағын қолдарға арналған токката» алғаш рет көпшілік алдында орындалды. 2006 жылдың маусым айында оның анасы жинаған естеліктер жинағынан тұратын «Бұл сіздің уақытыңыз емес» атты кітап жарық көрді. 2007 жылдың 27 қазанында Король сарайында шара өтті. Бұл шараны Мартин Беннетт қоры ұйымдастырды, музыканттар күні бойы семинарларға қатысты, ал кешке концертпен аяқталды. 2008 жылы Маргарет Беннетт «Love and Loss» атты CD-синглын шығарды, онда Беннетт анасының әніне сүйемелдеп үш трек орындады; оның екеуі бұрын жарияланбаған. Шотландия камералық оркестрінің струнный квартеті «Меркфоллдың камерасы» Беннеттке арналған құрмет көрсету концертімен гастрольдік сапарға шықты. Гастроль 18 наурызда Перттен басталып, 29 наурызда Финдхорда аяқталды. Тағы бір қойылым 2008 жылғы Эдинбург халықаралық фестивалінің бағдарламасына енді. 2012 жылдың наурызында Long Tale Recordings лейблінде «Ай» (Aye) атты антология жарық көрді. Альбом Мартин Беннетт қоры құрастырған, қайта жазылған тректер мен жаңа материалдардан тұрады. 2014 жылғы Достастық ойындарының мәдени бағдарламасы аясында «Grit: The Martyn Bennett Story» атты сахналық қойылым жасалды. Кора Биссетт ұсынған, Киран Херли жазған бұл қойылымды Биссет режиссерлік етті, оның достары мен отбасымен тығыз байланыста жұмыс істеді. Real World Records лейблі сахналық қойылыммен бірге Grit альбомын қайта шығарды. Лоусон «Nae Regrets» альбомында бір жылдан астам уақыт жұмыс істеді, оркестр Беннетттің нақты аранжировкаларын қалай қайта жасайтынын анықтады. Бұл концерт 2015 жылғы Trad сыйлығында «Жылдың оқиғасы» деп танылды. «Bothy Culture» мәдениетінің 20 жылдығы мен «Celtic Connections» фестивалінің 25 жылдығын мерекелеу үшін Лоусон мен оркестр, қазір 100-ге жуық дәстүрлі халық, классикалық және джаз музыканттарынан тұратын, 2018 жылдың 27 қаңтарында Глазгодағы SSE Hydro-да «Bothy Culture and Beyond» шоуын орындады.

Bennett died at the Marie Curie Hospice, Edinburgh News of his death spread among those attending the last night of Celtic Connections. The news was held back from the Edinburgh Music School pupils who were recording Mackay's memoirs the following day. Around the same time the Martyn Bennett Trust was set up by his family and friends, as a commemorative fund to help young musicians. The 2006 Celtic Connections programme included a Martyn Bennett Day, held on 14 January, with events to celebrate his work. Toccata for Small Hands, written by Bennett for Kirsten, was performed in public for the first time. In June 2006, a book It's Not the Time You Have was launched which contained recollections of Bennett, compiled by his mother. On 27 October 2007, an event was held at The Queen's Hall. This event was organised by the Martyn Bennett Trust, with musicians invited to workshops during the day, finishing with a concert in the evening. In 2008, Margaret Bennett released a CD single, Love and Loss, with three tracks where Bennett played to accompany his mother's singing; two of the tracks were previously unreleased. Mr McFall's Chamber, a string quartet from the Scottish Chamber Orchestra, toured with a tribute show Aye: An Affirmation of Martyn Bennett, performing pieces that were inspired by Bennett and his work. The tour began in Perth on 18 March and ended on 29 March in Findhorn. A further performance was part of the 2008 Edinburgh International Festival. In March 2012, an anthology was released on the Long Tale Recordings label, entitled Aye. The album consisted of remastered tracks and some new material, compiled by the Martyn Bennett Trust. A stage show Grit: The Martyn Bennett Story was created as part of the 2014 Commonwealth Games cultural programme. Conceived by Cora Bissett, it was written by Kieran Hurley. Bisset directed the show, having worked in close collaboration with his friends and family to create the show. Real World Records label re released Grit to coincide with the stage show. Lawson spent more than a year working on Nae Regrets, working out how an orchestra might recreate Bennett's precise arrangements. The concert was later named as the event of the year at the 2015 Trad awards. To celebrate the 20th anniversary of Bothy Culture, and the 25th anniversary of the Celtic Connections festival, Lawson and the orchestra, now containing some 100 traditional folk, classical and jazz musicians, performed the show Bothy Culture and Beyond at the SSE Hydro, Glasgow on 27 January 2018.