Кіріспе

Листер Миллс (әлде Мэннингэм Миллс деп те аталады) әлемдегі ең ірі жібек фабрикасы болды. Ол Англияның Батыс Йоркшир округындағы Брэдфорд қаласының Мэннингэм ауданында орналасқан және 1871 жылы өрт салдарынан қираған бұрынғы Мэннингэм диірмендерін алмастыру мақсатында Самуэль Канлифф Листер салған. Бұл ғимарат II* санаттағы мәдени ескерткіш болып табылады және Виктория дәуірінің итальяндық стилінде салынған.

Тарих

1873 жылы Листердің тоқыма фабрикасы салынып біткен кезде Англияның солтүстігіндегі ең ірі тоқыма фабрикасы болды. Фабриканың жалпы ауданы – 15000 м², ал оның әсерлі келбеті Брэдфорд қаласының аспан сызығында ерекше көзге түседі. Фабриканың қызыл түтіні 249 фут (76 м) биіктікте, және Брэдфордтың көп бөлігінен көрінеді. Оның құрылысы шамамен 10 000 фунт стерлинг тұрды, ал жалпы салмағы шамамен 100 тоннаға бағаланды. Сэмюэл Листер оны «Листердің мақтанышы» деп атады. 1934 жылы электр қуаты келгенге дейін фабрика бу машиналарымен жұмыс істеді. Әр апта сайын қазандықтар компанияға тиесілі көмір шахталарынан келген 1000 тонна көмірді пайдаланды. Су да өндіріс процесінде маңызды рөл атқарды, сондықтан компанияның өз су желісі болды, оның ішінде үлкен жабық резервуар да бар еді (қазір 2006 жылы бұл орын алаң мен жер асты тұраққа айналдырылды). Фабрика ең гүлденген кезеңінде 11 000 ер және әйел, сондай-ақ балаларды жұмысқа алды – олар бархат және жібек сияқты жоғары сапалы маталар өндірді. Фабрика Джордж V патшаның тәж кию рәсімі үшін барқытты, ал 1976 жылы президент Фордтың Ақ үйі үшін жаңа барқыт перделерді жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Листер 1330 миль (2140 км) нағыз парашют жібі, 284 миль (457 км) отқа төзімді жүн, 50 миль (80 км) хаки форма және 4430 миль (7129 км) парашют арқаны өндірді. Келесі кезең – Velvet фабрикасы, яғни учаскенің ең ірі ғимаратын жаңғырту болды. Бұл үшін ғимараттың ескі шатыры шыны мен болаттан жасалған жаңа конструкциямен ауыстырылды, онда екі қабатты пәтерлер және қосымша бірінші қабаттағы коммерциялық кеңістіктер орналастырылды. Дэвид Морли Архитекторларының жобасы бойынша ғимараттың бастапқы сәулеттік ерекшеліктері сақталды. Жаңа үйлер 2007 жылдың басында сатылымға шығарылды.