Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автор, кироподист және гинеколог
Author, chiropodist and gynaecologist
Катарина Далтон (11 қараша 1916 – 17 қыркүйек 2004) – британдық дәрігер және етеккір алдындағы стресс синдромын (ЭАС) зерттеудегі пионер, осы терминді қалыптастырған, көптеген әйелдерге емдеу жасаған және маңызды сот істерінде сарапшы куә ретінде куәлік берген.
Katharina Dalton (11 November 1916 – 17 September 2004) was a British physician and pioneer in the research of premenstrual stress syndrome (PMS), coining the term, treating many women and testifying as an expert witness in influential court cases.
Өмірбаян
Катарина Доротея Куйперс 1916 жылғы 11 қарашада Лондонда Анна Кностер мен Йоханнес Куйперстің отбасында дүниеге келді. Йоханнес Куйперс, саудагер және масон, Дальтон жас кезінде қайтыс болды. Отбасының қаржылық қиындықтарына қарамастан, Дальтон Лондондағы Қыздарға арналған Корольдік масондық мектебіне оқыды. Ол өскен сайын дәрігер болғысы келді және Лондон аяқ ауруханасына стипендия жеңіп түсіп, алдымен аяқ ауруларын емдеуші мамандығын алды. 1939 жылы Дальтон алғашқы күйеуі Уилфред Томпсонға үйленді, бірақ ол екінші дүниежүзілік соғыста, ұлы туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Содан кейін Дальтон медициналық мамандығын өзгертуге шешім қабылдады және Корольдік тегін ауруханада медициналық білім алды. Бітіруге дейін ол Томас Далтонға үйленді, олардан тағы үш бала дүниеге келді. 1992 жылы күйеуі Томас қайтыс болғаннан кейін, Катарина 2000 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол өмірінің соңына дейін Англияның Херефорд және Пул қалаларында тұрды және 2004 жылғы 17 қыркүйекте қайтыс болды.
Katharina Dorothea Kuipers was born in London on 11 November 1916 to parents Anna Knoester and Johannes Kuipers. Johannes Kuipers, a merchant and freemason, died when Dalton was young. Despite her family's financial troubles, Dalton attended the Royal Masonic School for Girls in London. As she grew, she wanted to be a doctor and, after winning a scholarship to the London Foot Hospital, first trained to be a chiropodist. Dalton married her first husband, Wilfred Thompson, in 1939, but he died in World War II, not long after their son was born. Dalton then decided to change medical speciality, and obtained a medical degree at the Royal Free Hospital. Before graduating, she married Thomas Dalton, with whom she had three more children. Following the death of her husband Thomas in 1992, Katharina retired shortly after in 2000. She lived the rest of her days in Hereford and Poole, England and ultimately died on 17 September 2004.
Жетістіктер
Д-р Далтон 1948 жылы ПМС-ті зерттеуге қатысты, ол 32 жастағы жүкті медицина студенті болатын. Осы кезде ол өзінің ай сайынғы мигрень бас ауруларының жоғалып кеткенін байқады. Эндокринолог доктор Реймонд Гринмен кеңескеннен кейін, ол бас ауруларының себебі прогестерон гормонының жетіспеушілігі болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Бұл гормон менструация алдында төмендеп, жүктілік кезінде өте жоғарылайды. Одан кейінгі клиникалық зерттеулерден соң Далтон мен Грин 1953 жылы британдық медициналық журналдарда осы теорияны жариялады – алғаш рет «алдыменструальді синдром» немесе ПМС терминін қолданып. Далтон жеке практикасын ашқаннан кейін көптеген әйелдерді емдеді және ПМС овуляциядан кейін 14 күн ішінде дамитын циклдік гормоналды ауру екендігіне, ал ең ауыр белгілері менструация алдындағы соңғы төрт күнде көрінетініне көз жеткізді. Көптеген ер әріптестерінің пікірлеріне қарамастан, Далтон симптомдардың физикалық екенін, психологиялық емес екенін айтты. Оларға мигрень, астма, эпилепсия, тері зақымдары, тітіркену, шаршау және депрессия кіреді. Оның зерттеулері ПМС кезінде студенттердің оқу үлгерімі төмендеп, әйелдердің балаларына қатысты зорлық-зомбылық жасау немесе қылмыс жасау мүмкіндігі артатынын көрсетті. Тарихи деректерге сүйене отырып, Далтон королева Виктория да ПМС-тен зардап шеккен деген қорытындыға келді, себебі оның ай сайын айқайлап, күйеуі, принц Альбертке заттар лақтырғаны туралы мәліметтер бар. Кейінгі еңбектерінде Далтон депрессия және басқа да аурулардың ПМС-тің салдарынан, әсіресе менструальді циклдің соңғы күндері немесе менструацияның басында асқынғанын көрсетуге көмектесті. Далтон прогестиндерді (синтетикалық прогестогендерді) емдеуде қолданудан бас тартты, өйткені олардың қосымша әсерлерге себеп болатынына сенді. Ол табиғи, био-эквивалентті прогестеронды артық көрді. Сонымен қатар, Далтон тек табиғи прогестеронды қолдауға ұмтылды, себебі тек ол прогестерон рецепторларына дұрыс сай келеді деп санайтын.
Dr. Dalton became involved in the study of PMS in 1948, when, as a pregnant 32 year old medical student, she realized her monthly migraine headaches had disappeared. Consulting with endocrinologist Dr. Raymond Greene, she concluded that the headaches could be attributed to a deficiency in the hormone progesterone, which drops before menstruation but soars during pregnancy. After further clinical study, Dalton and Greene published the theory in British medical journals in 1953 — first using the term "premenstrual syndrome" or PMS. Dalton treated numerous women after setting up her own practice and concluded that PMS was a cyclical hormonal illness occurring in the 14 days following ovulation, with the most severe symptoms evident during the final four days before menstruation. In direct conflict with the views of many of her male colleagues, Dalton said the symptoms were more physical than psychological and included migraine headaches, asthma, epilepsy, skin lesions, irritability, fatigue, and depression. Her research showed that during times of severe PMS, students' academic performance dipped and women were more likely to abuse their children or commit crimes. From historic anecdotes, she even concluded that Queen Victoria suffered from PMS, as indicated by reports of her monthly screaming and throwing objects at her husband, Prince Albert. In her later works, Dalton helped demonstrate that depression and other disorders could be aggravated by PMS, particularly around the last few days of the menstrual cycle or the first days of menstruation. Dalton refused use of progestins (synthetic progestogens) in treatment as she believed they were the cause of side effects. She preferred bio identical, or natural progesterone. In addition, Dalton only supported the use of natural progesterone as she claims that only natural progesterone fit progesterone receptors.