Кіріспе

Дисклейблдің бөлімі. Артистер және репертуар (немесе қысқаша A&R) – жазба лейблдерінің немесе музыкалық баспа компанияларының бөлімшесі, оның міндеті жазба жасаушы әртістер мен ән жазушылардың шығармашылық дамуын іздеу және бақылау. Сондай-ақ, ол әртістер мен жазба лейблдері немесе баспа компаниясы арасында байланысшы ретінде әрекет етеді. Әртістерге қатысты альбом шығарылғанға дейінгі барлық қызмет A&R-дың қарауында және оның жауапкершілігінде болады.

Таланттыларды табу

Диск лейблінің A&R бөлімі жаңа орындаушыларды табуға және оларды дискілік компанияға әкелуге жауапты. A&R қызметкерлері талант іздеу үшін түнгі клубтар мен фестивальдерде өнер көрсететін жаңа топтарды тыңдауға барады. A&R бөлімшесінің қызметкерлері нарықтың қазіргі талғамын түсінуге және коммерциялық сәттілікке жететін артистерді таба алуға тиіс. Осы себепті A&R мамандары көбінесе жас, және олардың көптегені музыканттар, музыка журналистері немесе дискілік продюсерлер болады. A&R атқарушысы жазба шартын ұсынуға құқылы, көбінесе ол "келісім туралы хабарлама" түрінде болады – бұл орындаушы мен дискілік компания арасындағы қарым-қатынасты белгілейтін қысқа, ресми емес құжат. Шартының нақты келіссөздерін әдетте музыканттың менеджері мен дискілік компания жалдаған қарсылас ойын-сауық заңгерлері жүргізеді. A&R басшылары көбінесе сенімді әріптестердің, сыншылардың және іскерлік байланыстардың ауызша айтқан сөздеріне, сұраныссыз демо-жазбаларға емес, сенеді. Сондай-ақ, олар дискілік лейбл кеңсесі орналасқан қалада өнер көрсететін топтарға көбірек көңіл бөледі.

Тіркеу процесін қадағалау

Дисклейблдің A&R бөлімі музыка стилін және жазу процесін қадағалайды. Бұған орындаушыға тиісті продюсерді табуға көмектесу, жазу студиясында уақытты жоспарлау және жоғары сапалы жазба жасаудың барлық аспектілері бойынша кеңес беру кіреді. Олар орындаушымен бірге жазуға ең қолайлы әндерді (яғни репертуарды) таңдайды. Өз музыкасын өзі жазбайтын орындаушылар үшін A&R маманы әндерді, ән жазушыларды және аранжировщиктерді табуға көмектеседі. A&R қызметкерлері жазбаға сессиялық музыканттарды табуға көмектеседі. A&R басшылары жаңа әндер мен материал алу үшін музыкалық баспа компанияларындағы әріптестерімен байланыс тастайды. Жазу процесі аяқталуға жақын келгенде, A&R бөлімі орындаушымен тығыз жұмыс істейді, жазбаны дискі тарататын компания қабылдай ма, жоқ па, соны анықтау үшін. Бұл процеске жаңа әндер жазу қажеттігін, қолданыстағы әндерге жаңа аранжировка жасау қажеттігін немесе кейбір альбом тректерін қайта жазу қажеттігін ұсыну кіруі мүмкін. Маңызды мәселе – альбомда жеке трек бар ма, оны дискіні насиаттау үшін пайдалануға болады ма.

Маркетинг және жарнамалау бойынша көмек

Жазба аяқталғаннан кейін, A&R бөлімі маркетинг, промоушен, әртіс және олардың менеджментімен ақылдасып, жазбаны насихаттауға көмектесетін бір немесе бірнеше сингл таңдайды.

Тарих және ықпал

A&R басшыларының талғамы музыка тарихының бағытына әсер етті. A&R тобының жетекшісі Джон Хаммонд Билли Холидейді, Боб Диланды, Арета Франклинді және Брюс Спрингстинді ашты. Хаммондтың әріптестері бастапқыда осы әртістерге күмәнданып қарады, себебі олардың ешқайсысы «коммерциялық» музыка жасамайтын сияқты көрінді. Хаммондтың сезімі дұрыс екенін дәлелдеді, және осы әртістер жүздеген миллион жазба сатты. Гари Герш Nirvana тобымен Дэвид Геффеннің DGC Records компаниясымен келісімшарт жасады, сол кезде альтернативтік рок музыкасы коммерциялық деп есептелмейтін. Герш өзінің әріптестерін олардың күмәндануына қарамастан, пластинканы ілгерілетуге көндірді. Осындай жағдайларда A&R мамандары танымал музыкалық талғамды түбірінен өзгертті және көптеген адамдарды жаңа дыбыстармен таныстырды. Мұндай болжам жасау сирек кездесетін жағдай. Тарихи тұрғысынан алғанда, A&R басшылары соңғы трендтерге сәйкес келетін және қазіргі уақытта сәттілікке жеткен әртістерге ұқсайтын жаңа әртістермен келісімшартқа отырады. Мысалы, 1950-ші жылдары Columbia Records компаниясының A&R маманы Митч Миллер Гай Митчелл мен Пэтти Пейдж сияқты дәстүрлі поп әншілерін жақсы көріп, ал ертедегі рок-н-ролл әртістері Элвис Пресли мен Бадди Холлиді қабылдамады. Бұл «трендті ұстану» көзқарасы бірнеше тар шешімделген жанрлардың толқындарын тудырып, олардың мәнділігін жоғалту сезіміне әкелді, соның ішінде жасөспірімдер поп музыкасы (1998–2001), альтернативтік рок (1993–1996), глэм-металл (1986–1991) және диско (1976–1978). Трендті ұстану кері нәтиже беруі мүмкін, себебі ол көбінесе артық жарнамаға және содан кейін қарсы реакцияға әкеледі (мысалы, диско жанрында болғандай). Әрбір толқынның немесе трендтің өмірінің соңына қарай, дискі шығарушы компаниялар тұтынушылардың талғамдары өзгерген сайын, зор шығынға ұшырайды. Мысалы, 1978 жылы диско музыкасының қарқынды дамуы тоқтаған кезде, дискі сатушылар миллиондаған пластинкаларды қайтарып берді, бұл музыка бизнесінде 1982 жылға дейін созылған терең дағдарысқа әкелді, сол кезде Майкл Джексонның «Thriller» альбомы көптеген жанкүйерлерді қайтадан дискі дүкендеріне әкелді. 1980-ші жылдардан бастап консервативті және бизнеске бағытталған шешімдерге көшу индустрияның ең ықпалды тұлғалары енді музыка жанкүйерлері немесе музыкалық білімі бар адамдар емес, бизнес басшылары екенін көрсетеді, олардың көпшілігі біртекті ортадан шыққан адамдардан тұрады. Дәстүрлі түрде A&R басшылары композиторлар, аранжировщиктер және продюсерлер болды – Atlantic Records компаниясының басшылары Джерри Векслер және Ахмет Эртегун тиісінше продюсер және композитор болды, бірақ музыкалық қабілеті мен білімі бар A&R маманы сирек кездеседі, Рон Фейр және Мартин Киерзенбаум соңғы жылдардағы ерекше жағдайлардың бірі болып табылады. Композитор және аранжировщик Ричард Найлз былай деді: «Қазіргі таңда бізде ірі көпұлтты компаниялар бар, олардың A&R қызметкерлерінің көпшілігі бизнесмендер. Олар музыканы музыка мен талант емес, маркетинг тұрғысынан қарастырады. Олар: «Маған қазір танымал нәрсенің бәрін әкеліңдер» дейді».

Өңірлік айырмашылықтар

Rhythm King Records және Lizard King Records негізін қалаушы Мартин Хиттің айтуынша, Ұлыбританиядағы A&R қауымдастығы АҚШ-қа қарағанда біріккенірек, Лондонға шоғырланған және салыстырмалы түрде аз адамдарды қамтиды. "Скауттар бір топты іздеп жүргенде, бір бөлмеде сол отыз адамды көруге болады. Ұлыбританияда топтық ойлау қалыптасады, бірақ сонымен қатар әртүрлі келісімдер де жасалады", - деді ол HitQuarters-ке берген сұхбатында. Хит АҚШ-та A&R мамандары топқа басқа ұсыныстар түскенге дейін немесе сатылымның белгілі бір деңгейіне жеткенге дейін күтіп, содан кейін ғана әрекет ететінін, мұндай тәсіл көбінесе қымбатқа түсетінін айтады.

2000-шы жылдардағы өзгерістер

Цифрлық таратудың жаңа түрлері тұтынушылар мен олар таңдайтын музыка арасындағы қарым-қатынасты өзгертті. Герд Леонхард және басқалар музыканы сандық сервистерде кең таңдау мүмкіндігі музыка тыңдаушыларына A&R-дың дәстүрлі рөлін қабылдамай қалуға мүмкіндік берді деп санайды. Тасба сатудың азаюына байланысты көптеген A&R мамандары жұмыстан босатылды.